IV SA/Wa 890/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 105 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia. Pismem z dnia 17 października 1975 r. S.M. złożył odwołanie od decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o pow. 4703 m. kw. położonej w W. między ulicą [...] i ulica [...] , stanowiącej działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. W dniu 12 listopada 1975 r. S.M. cofnął odwołanie od w/w decyzji Urzędu Dzielnicowego W. Organ odwoławczy przytaczając treść art. 105 § 2 kpa wskazał, że umorzenie postępowania w tym trybie odnosi się do sytuacji, gdy strona postępowania odstępuje od żądania rozstrzygnięcia decyzja o istocie sprawy. Nie oznacza to, ze interes prawny lub obowiązek przestaje istnieć, ale dla strony traci doniosłość prawna rozstrzygnięcia o nich w decyzji administracyjnej, a więc jest to bezprzedmiotowość względna, bo odnoszona do treści żądania strony, które było podstawą wszczęcia postępowania. Wycofanie więc przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a tym samym – cofniecie zgody na jego prowadzenie skutkuje jego bezprzedmiotowością. Bezprzedmiotowość skutkuje zaś umorzeniem postępowania. Organ wskazał, że pisemne wycofanie odwołania przez stronę dało organowi podstawę do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie podniósł, ze nie uwzględnienie cofnięcia odwołania następuje wówczas, gdy prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny (art. 137 kpa). Zdaniem Wojewody [...] ego taka sytuacja nie występuje w tym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący W.M. zarzucając naruszenie: 1. art. 137 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na: uznaniu, iż S.M. cofnął skutecznie odwołanie i uwzględnienie przez organ II instancji cofnięcia tego odwołania, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji wywłaszczeniowej organu I instancji naruszającej prawo, 2. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa polegające na niezebraniu i nierozważeniu przez organ II instancji całości materiału dowodowego w zakresie wpływu cofnięcia odwołania na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji naruszającej prawo oraz do przedwczesnego umorzenia postępowania w sprawie, 3. art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Wojewodę [...] ego decyzji o umorzeniu postepowania, w sytuacji gdy organ II instancji powinien w całości uchylić decyzję wywłaszczeniową organu I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, 4. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw z art. 137 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że organ II instancji prowadzący postepowanie odwoławcze nie wziął pod uwagę z urzędu przesłanek nieważności postepowania i wydał decyzje o umorzeniu postepowania odwoławczego z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] ego w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od Wojewody [...] ego na rzecz Skarżącego kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. Dalej jako: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja wydana przez Wojewodę [...] z dnia [..] stycznia 2017r. umarzająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa postępowanie odwoławcze wobec cofnięcia w dniu 12 listopada 1975 r. przez S.M. swego odwołania od decyzji z dnia [...] października 1975 r. Na wstępie wyjaśnić należy, że czynność procesowa w postaci złożenia odwołania, jak i cofnięcia odwołania opiera się na zasadzie rozporządzalności, a to oznacza, że tylko strona postepowania lub inne określone w przepisach podmioty mogą decydować o wniesieniu lub cofnięciu odwołania. W kwestii cofnięcia odwołania zasada rozporządzalności doznaje jednak ograniczenia, ponieważ cofniecie to podlega kontroli organu odwoławczego. Wynika to z treści art. 137 kpa, który stanowi, że strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie cofnięcie odwołania nastąpiło przez stronę, bo przez S.M., a więc ówczesnego byłego właściciela wywłaszczonej części nieruchomości. Cofnięcie odwołania miało miejsce w dniu 12 listopada 1975 r., a orzeczenie w sprawie cofnięcia tego wniosku nastąpiło w dniu [...] stycznia 2017 r., a więc warunek co do tego by odwołanie zostało cofnięte przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy został spełniony. Następnym ograniczeniem zasady rozporządzalności przy cofnięciu odwołania, wynikającym z art. 137 kpa, jest konieczność badania przez organ, czy cofniecie nie prowadzi do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, gdyż w przypadku stwierdzenia takiego stanu organ nie uwzględnia cofnięcia odwołania, innymi słowy mówiąc czynność cofnięcia odwołania nie wywołuje skutku prawnego. W takim przypadku organ wydaje postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku cofającego odwołanie, na które nie służy zażalenie i rozpoznaje sprawę ponownie. Do ponownego rozpoznania nie dochodzi gdy organ uzna, że cofnięcie odwołania było skuteczne, bowiem nie prowadziło do utrzymania utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż organ uznał, ze decyzja Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] października 1975 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości o pow. 4703 m. kw. położonej w W. między ul. [...] i ul. [...] , stanowiące działki ew. nr [...] i [...], która pozostanie w obrocie prawnym po skutecznym cofnięciu odwołania nie narusza prawa ani interesu społecznego. W tej sytuacji za nietrafny należy uznać postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 137 kpa. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 kpa należy wyjaśnić, że umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, co oznacza że organ obowiązany jest umorzyć postępowanie w sytuacji stwierdzenia istnienia przesłanki bezprzedmiotowości. Zatem postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, gdy wystąpią przyczyny jego umorzenia. Jedną z tych przyczyn jest cofnięcie odwołania przez stronę, która odwołanie złożyła (art. 105 § 2 kpa). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bo ma oparcie w przepisie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, który nakazuje umorzyć postępowanie odwoławcze wobec cofnięcia środka zaskarżenia. Cofnięte odwołanie, wobec stwierdzenia przez organ, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 137 kpa powoduje, ze organ nie może tego odwołania rozpatrzyć i zobligowany był umorzyć postępowanie odwoławcze. Marginesowo zauważyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazał m. in. przepis art. 105 § 2 kpa, (przewidujący fakultatywne umorzenie postępowania, w przypadku łącznego zaistnienia wszystkich wymienionych w nim przesłanek) a nie wskazany w skardze art.105 § 1. Zdaniem Sądu przy rozpoznaniu sprawy niniejszej nie doszło też do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, który to przepis nie był i nie powinien być stosowany przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie mogło dojść do jego naruszenia. Nie znajdują uzasadnienia także i te zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wskazana w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powierzchnia jaka pozostała po odjęciu prawa własności winna być w sposób prawidłowy określona w drodze sprostowania. Tego rodzaju błąd rachunkowy nie może być rozpatrywany w kategoriach rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższego, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa wobec czego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.