IV SA/Wa 891/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Prezydent W. powołując się na przepis art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10.04.1974r. orzekł o wymeldowaniu M. B. z lokalu nr [...] znajdującego się w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że postępowanie w sprawie wymeldowania w/w. zostało wszczęte na wniosek małż. S. właścicieli budynku znajdującego się przy ulicy [...] w W. Najemcą spornego lokalu była matka M. B. R. D. Po śmierci matki Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z dnia [...].12.1999r. wydanym w sprawie [...] odmówił M. B. wstąpienia w stosunek najmu. Apelacja od powyższego wyroku, jaką wniósł M. B. została oddalona. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w/w. od wielu lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku meldunkowego. Fakt nie zamieszkania potwierdzili świadkowie. M. B. od lat 60-ych większą część swojego życia przebywa w zakładach karnych. Osadzony jest również obecnie i sporny lokal od chwili śmierci jego matki stoi pusty. M. B. nie przebywał w nim nawet wtedy kiedy korzystał z przepustek udzielanych przez zakłady karne. W uzasadnieniu niekorzystnego dla M. B. wyroku Sąd II instancji rozpoznający jego apelację w sprawie o wstąpienie w stosunek najmu spornego lokalu ustalił, że po zawarciu przez niego związku małżeńskiego w 1983r. jego miejscem zamieszkania stało się miejsce zamieszkiwania żony i syna i tam koncentrowały się jego sprawy życiowe. Miejscem tym było T. Organ I-ej instancji stwierdził w związku z powyższym, że ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny podpada pod przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. M. B. opuścił bowiem dotychczasowe miejsce pobytu i utracił uprawnienia do pobytu w spornym lokalu. Rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia [...].02.2004r. Wojewoda [...] w dniu [...].04.2004r. decyzję tę utrzymał w mocy. W ocenie organu II-ej instancji w sprawie słusznie zastosowano przepis art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem jedyną przesłanką warunkującą możliwość wymeldowania osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę dotychczasowego miejsca pobytu bez obowiązku wymeldowania się. Zebrane w sprawie dowody w postaci wyjaśnień wnioskodawców małż. S., zeznań zgłoszonych przez nich świadków, wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację od orzeczenia zapadłego w sprawie o wstąpienie w stosunek najmu spornego lokalu, oraz fakt iż podczas przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolności jak i otrzymywanych przepustek nie powracał do tegoż lokalu, pozwoliły na ustalenie, że została spełniona przesłanka jego opuszczenia. Skarżący sprzeciwia się niekorzystnej dla siebie decyzji podnosząc przede wszystkim, że odbywanie kary pozbawienia wolności od 1991r. nie może być uznane za dobrowolne opuszczenie przez niego lokalu. W ocenie Wojewody [...] powyższa argumentacja mogłaby być słuszna wtedy gdyby zainteresowany do czasu aresztowania w 1991r. stale zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Taki stan rzeczy nie miał jednak miejsca. Identyczny pogląd w kwestii opuszczenia lokalu przez M. B. wyraził Sąd Okręgowy w W. rozpoznający apelację od wyroku oddalającego powództwo w sprawie o jego wstąpienie w stosunek najmu. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że M. B. od połowy lat 60-ych większość czasu spędzał w zakładach karnych. W 1983 roku zawarł związek małżeński z E. B. i przyjął jej nazwisko. Po zawarciu tego związku nie mieszkał u matki w spornym lokalu w okresach kiedy nie przebywał w zakładach karnych lecz u żony w T. Również w okresie od 1989r. do lutego 1991r. tj. do czasu ułaskawienia go przez Prezydenta RP w celu umożliwienia mu sprawowania opieki nad chorą matką ani u niej nie przebywał ani się nią nie opiekował. Tenże Sąd Okręgowy na podstawie akt osobowych zainteresowanego ustalił nadto, że od lipca 1990r, do dnia tymczasowego aresztowania tj. do 27 lutego 1991 przebywał on na terenie S. i okolic, a nie w miejscu stałego zameldowania, oraz że jeszcze w 1996 i 1997 roku wielokrotnie korzystał z przepustek losowych w celu udzielenia pomocy żonie E. B. w pracach polowych i ogrodowych. W konsekwencji dokonanych ustaleń Sąd Okręgowy przyjął, że po zawarciu związku małżeńskiego przez M. B. w roku 1983 jego miejscem zamieszkania stało się miejsce zamieszkania żony i tam koncentrowały się jego sprawy życiowe. Mając powyższe na uwadze organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja była słuszna, albowiem funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami a stanem faktycznym. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2004r. wniósł M. B. W skardze zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz przepisów ustawy z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Podniósł, że został wymeldowany do nikąd, czego zabrania ustawa z dnia 21.06.2001r. albowiem jest kaleką, który nie może samodzielnie egzystować. Zdaniem skarżącego zarówno organ I-ej, jak i II-ej instancji wydając kwestionowane decyzje oparł się na ustaleniach, które nie miały nic wspólnego z rzeczywistością. Podstawą tych ustaleń były preparowane przez małż. S. dowody, którym bezkrytycznie dano wiarę. W szczególności skarżący nigdy dobrowolnie nie opuścił spornego lokalu. To natomiast, że przestał w nim przebywać było następstwem osadzenia go w zakładzie karnym najpierw jako tymczasowo aresztowanego a później jako skazanego prawomocnymi wyrokami sądów karnych. Pobyt skarżącego w odosobnieniu trwał od stycznia 1975r, do roku 1990, a następnie od lutego 1991r. do dnia złożenia skargi czyli do 25.06.2004r. Nie jest również prawdą, jakoby podczas udzielanych mu przepustek bądź przerw w karze przebywał w T. u swojej żony E. B. Wprawdzie zawarł z nią związek małżeński, jednakże tylko po to, aby pomogło mu to w wyjściu na wolność. To małżeństwo było w ocenie skarżącego związkiem fikcyjnym i nigdy nie skonsumowanym. Jedyny dłuższy pobyt skarżącego na wolności przypada na rok 1990. Wtedy to bowiem został ułaskawiony ze względu na stan zdrowia. Po opuszczeniu zakładu karnego przebywał on – jak twierdzi w skardze – razem z matką w spornym lokalu. Taki stan rzeczy trwał do lutego 1991r. kiedy to po raz kolejny został aresztowany. Od tego momentu nieprzerwanie przebywa w zakładach karnych. Skarżący podniósł nadto, że właściciele domu, w którym znajduje się lokal tj. małż. S. zakupili go od Gminy Z. "razem z lokatorami", przy czym Gmina zobowiązała nabywców do tego, aby w ciągu 3 lat zapewnili lokatorom mieszkania. Z tego obowiązku właściciele nie wywiązali się i próbują za wszelką cenę pozbyć się lokatorów przy akceptacji takiego stanu rzeczy przez organy administracji. Ze skargi wynika, że jej autor zmierza w istocie do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Sąd administracyjny ograniczony jest w czynieniu ustaleń o faktach do weryfikowania działania organu administracji. Legalność owego działania zależy od tego czy organ prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Dopiero wadliwość owych ustaleń daje podstawę do skutecznego kwestionowania decyzji. Jak wynika z okoliczności sprawy będącej przedmiotem osądu podstawą ustaleń organów obu instancji były przede wszystkim te dowody, które legły u podstaw rozstrzygnięcia w obu sprawach cywilnych dotyczących powództwa skarżącego M. B. o wstąpienie w stosunek najmu spornego lokalu. Żądanie M. B., jakie sformułował on przed sądem powszechnym I-ej instancji zostało oddalone, a pogląd tego sądu podzielił Sąd Okręgowy w W. w sprawie [...]. W uzasadnieniu tego ostatniego wyroku wskazano m.in., że M. B. od połowy lat 60-ych przebywał głównie w aresztach śledczych i zakładach karnych. Ta okoliczność jest bezsporna i nie kwestionuje jej nawet skarżący. Poza sporem jest również i to że w 1983r. zawarł on związek małżeński z E. B., której nazwisko przyjął. Bez znaczenia są jednak motywy jakimi kierował się skarżący decydując się na zmianę stanu cywilnego. W kontekście rozpoznania wniosku o jego wymeldowanie nie miało to znaczenia, albowiem samo zawarcie małżeństwa nie przesądza niczego w sferze faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jest jednak oczywiste, że istotne mogło być i było to czy i gdzie skarżący przebywał, a zwłaszcza czy i kiedy przebywał w spornym lokalu. Czyniąc ustalenia w tej kwestii sądy powszechne uznały, że po zawarciu małżeństwa M. B. mieszkał u żony w T. Także wtedy kiedy został ułaskawiony nie zamieszkał w spornym lokalu. Dowody, które legły u podstaw takich ustaleń zostały przez Sąd Rejonowy poddane rzeczowej analizie i ocenie. Kontrola instancyjna potwierdziła słuszność poczynionych ustaleń i dokonanych ocen. W tym stanie rzeczy nie można czynić zarzutu organom administracji I i II instancji, że oparły się przy wydawaniu decyzji na prawomocnych ustaleniach sądów powszechnych. Trzeba jednak pamiętać, że owe ustalenia nie były jedynymi, które wykorzystano w postępowaniu administracyjnym. Oprócz nich wykorzystano także tzw. dowody własne, które pozwalały na identyczne ustalenia i wnioski. Istotne znaczenie miały również zapisy znajdujące się w aktach osobowych skarżącego związanych z prowadzonymi przeciwko niemu postępowaniami karnymi. Wynika z nich, że od lipca 1990r. do 27 lutego 1991r. tj. do dnia tymczasowego aresztowania przebywał on na terenie S. i okolic nie zaś w miejscu stałego zameldowania tzn. w spornym lokalu. Również i tego dowodu nie sposób było kwestionować, a jego przyjęcie za sądem powszechnym rodziło także określone konsekwencje w sferze praw skarżącego do spornego lokalu. Skarga M. B., w której dezawuuje on ustalenia sądów powszechnych, a także ustalenia i decyzje organów administracji nie zawiera w istocie żadnych argumentów, które pozwalałyby na skuteczne podważanie owych ustaleń. Skarżący próbuje przedstawić w niej własny stan faktyczny, nie przedstawiając przy tym żadnych dowodów na jego poparcie. W szczególności gołosłowne i nie mające potwierdzenia w obiektywnych dowodach jest twierdzenie jakoby mieszkał on w spornym lokalu w czasie przepustek bądź przerw w karze, jak i wtedy kiedy opuścił zakład karny po uzyskanym ułaskawieniu. Jeśli do tego dodamy udowodniony fakt jego zamieszkania po zawarciu związku małżeńskiego w T. to uznać trzeba, iż opuścił on miejsce stałego pobytu dobrowolnego nie zaś w następstwie pozbawienia wolności, do którego dochodziło wobec notorycznie popełnianych przez niego przestępstw. Podobna sytuacja miała miejsce w latach 1996 i 1997 kiedy to skarżący uzyskał tzw. przepustki losowe, których celem była pomoc żonie w pracach polowych i ogrodowych. Także w tym czasie przebywał w T. i w żadnym razie nie wykazał, żeby jego miejsce pobytu było wówczas inne. Skarżący wyraża więc w istocie pogląd, że oddalenie powództwa w sprawie dotyczącej jego wstąpienia w stosunek najmu spornego lokalu jest bez znaczenia, ale tylko dlatego, że zapadłe tam rozstrzygnięcie jest dla niego niekorzystne. Tego rozstrzygnięcia organy administracji w ogóle nie powinny brać pod uwagę. Powinny natomiast poczynić własne ustalenia i to wyłącznie na podstawie oświadczeń zainteresowanego. Jak słusznie zauważa Wojewoda [...] funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Wymaga ona zgodności pomiędzy poczynionymi zapisami a stanem faktycznym. W przedmiotowej sprawie jest oczywiste, że skarżący nie przebywał w miejscu swojego zameldowania i to nie dlatego, że został pozbawiony wolności, ale dlatego że korzystając z przerw w karze, przepustek czy też z dobrodziejstwa ułaskawienia do owego miejsca nie powrócił, chociaż faktycznie miał takie możliwości. To z kolei oznacza, że organ administracji mógł stosownie do art. 15 ust. 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87/2001 poz. 960 tekst jedn. z późn. zm.) wydać decyzję o jego wymeldowaniu. Nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organy obu instancji przepisów Ustawy z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71/2001 poz. 733 z późn. zm.). Otóż zdaniem skarżącego naruszenie tej ustawy miałoby polegać na tym, że wymeldowano go do nikąd, a to nie było dopuszczalne także dlatego, że jest osobą niepełnosprawną dotkniętą kalectwem. Odnosząc się do tej kwestii zważyć należy, że ustawa z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje ograniczeń w stosowaniu przepisu jej art. 15 ust. 2 ze względu na niepełnosprawność osoby bądź osób. Nie jest w stosunku do niej lex specialis ustawa z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, umiarkowanym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, co oznacza, iż przepisy obu w/w. ustaw mają byt autonomiczny. Są nadto stosowane w innych stanach faktyczno – prawnych. Wprawdzie skarżący nie powołuje wprost konkretnego przepisu Ustawy z dnia 21.06.2001r., który organ administracji jego zdaniem naruszył, jednakże z jego wywodów wynika że chodzi tu o przepis art. 14 ust. 4 pkt. 2. Także jednak i ta sugestia jest chybiona. Powołany przepis ma bowiem zastosowanie wtedy kiedy sąd powszechny w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymaniu lokalu socjalnego. Przedmiotowa sprawa ma charakter administracyjny, a wobec skarżącego nie orzeczono eksmisji ze spornego lokalu. Mało tego w postępowaniu toczącym się wcześniej nie ustalono nawet, że skarżący wstąpił w stosunek najmu tegoż lokalu. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.