IV SA/Wa 892/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-29
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Alina Balicka, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom może zostać wydana bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności bez obiektywnego ustalenia przyczyn podtapiania sąsiedniej działki i związku przyczynowego z działaniami właściciela?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 kpa), ponieważ organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności, przedwczesne było uznanie podtapiania sąsiedniej działki na podstawie oświadczenia strony, gdy wizja lokalna nie wykazała zastoisk wody, a nie ustalono obiektywnie przyczyn podtapiania ani związku przyczynowego z działaniami właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom nieruchomości przywrócenie stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ze względu na podtapianie sąsiedniej działki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na błędnie przeprowadzone postępowanie dowodowe i brak ustalenia przyczyn podtapiania. Organy administracji uznały, że przykrycie sieci drenarskiej płytami betonowymi spowodowało uszkodzenie i podtapianie sąsiedniej działki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Izabella Janson, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi H. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących H. B. i M. B. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2006r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 200l r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...].
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] nakazał H. i M. B., G. i T. K., A. i D. C. i A. W. współwłaścicielom nieruchomości nr ewid. [...] położonej we wsi R. gm. W. przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie w obrębie w/w działki lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w terminie do 30 kwietnia 2006r. oraz do przedłożenia sprawozdania z wykonania prac do dnia 5 maja 2006r. Odwołanie od tej decyzji złożyli H. i M. B., G. i T. K. oraz A. W. Odwołujący się podnieśli, że nie otrzymali powiadomienia o terminie wizji lokalnej oraz, że w trakcie wizji nie stwierdzono zastojów wody na działce sąsiedniej nr ewid. [...].
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ustalił, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte skargą J. T. z dnia [...] sierpnia 2005r. dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie w obrębie działki nr ewid. [...], położonej we wsi R. gm. W. ze szkodą dla działki nr ewid. [...]. Z ustaleń organu wynika, że działka nr ewid. [...] stanowi współwłasność H. i M. B., G. i T. K. oraz A. W. natomiast działka nr ewid. [...] stanowi własność J. T.
W dniu [...] września 2005r. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji została przeprowadzona wizja lokalna, podczas której stwierdzono, że na działce nr ewid. [...] nie ma zastoisk wody. Jednocześnie J. T. oświadczyła, że do czerwca nie może wykonywać prac polowych, ponieważ działka zalana jest wodą, co jest spowodowane uszkodzeniem sieci drenarskiej. Podczas wizji ustalono, że sieć drenarska została przykryta płytami betonowymi oraz, że mieści się także pod kostką brukową, którą utwardzono nieruchomość.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że niewątpliwie przykrycie sieci drenarskiej płytami betonowymi oraz kostką brukową powoduje uszkodzenie sieci drenarskiej i w efekcie powoduje podtapianie gruntu sąsiedniego. W tej sytuacji zasadnie organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne oświadczenie J. T., że po wybetonowaniu działki nr ewid. [...] na jej działce nr ewid. [...] stagnuje woda i do czerwca nie może prowadzić prac polowych.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach stwierdził, że uczestnicy zostali powiadomieni o terminie wizji lokalnej poprzez doręczenie im zawiadomień w trybie art. 44 kpa. A ponadto organ uznał, że powstanie szkody nie jest przesłanką bezwzględną do zostosowania przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 200l r. Prawo wodne. Wystarczy jedynie stwierdzenie szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie, a niewątpliwie stagnowanie wody na działce sąsiedniej jest dla niej szkodliwe.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. B. i M. B. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że ich działania jako właścicieli działki nr ewid. [...] i współwłaścicieli działki nr ewid. [...] szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie tj. działkę nr ewid. [...] będącą własnością J. T. Naruszenie prawa materialnego jest następstwem błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, podczas którego nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 9, 10, i 68 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem skarżących bez zbadania metodą odkrywkową stwierdzono, że niewątpliwie przykrycie sieci drenarskiej płytami betonowymi oraz kostką brukową powoduje uszkodzenie tej sieci i w efekcie powoduje podtapianie gruntu sąsiedniego. W dniu wizji lokalnej teren był suchy, wolny od jakichkolwiek zastoisk wodnych, a organ pierwszej instancji wydał decyzję wyłącznie w oparciu o oświadczenie J. T., że po wybetonowaniu działki nr ewid. [...] na jej działce stagnuje woda i do czerwca nie może przeprowadzać prac polowych. Skarżącym nie przedstawiono żadnych dokumentów na potwierdzenie, że urządzenia wodne w dacie rozpoczęcia układania kostki brukowej i płyt betonowych były sprawne, a wykonane urządzenia uszkodziły sieć drenarską. Nie zbadano czy przed położeniem płyt betonowych i kostki brukowej również miało miejsce zalewanie części działki J. T. czy też nie. Nie zbadano zależności między stanem rowu melioracyjnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] a istniejącymi na tej działce zastoiskami wodnymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sprowadzają się do kontroli działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak, zgodnie z art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związanym zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 200lr. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych działań doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych na gruncie, przy czym musi to być naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich.
Organy orzekające w sprawie ustaliły, że współwłaściciele działki nr ewid. [...] położyli na niej płyty betonowe. Na podstawie dokumentacji będącej w posiadaniu Z. w O. ustalono, że pod płytami betonowymi ułożonymi na działce nr ewid. [...] znajduje się sieć drenarska. W oparciu o oświadczenie J. T.j organy uznały, że po położeniu na działce nr ewid. [...] płyt betonowych, które uszkodziły sieć drenarską, na jej działce nr ewid. [...] stagnuje woda i z tego powodu do czerwca nie może na niej wykonywać prac polowych. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, organ odwoławczy uznał, że niewątpliwie przykrycie sieci drenarskiej płytami betonowymi powoduje uszkodzenie tej sieci i w efekcie powoduje podtapianie gruntu sąsiedniego.
W ocenie Sądu nie można odmówić słuszności zarzutom skarżących, że w toku postępowania administracyjnego organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszono przepis art. 7 kpa.
W sytuacji, kiedy w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej we wrześniu nie stwierdzono na działce nr ewid. [...] żadnych zastoisk wody, co najmniej przedwczesne było uznanie przez organy w oparciu o oświadczenie J. T., że do czerwca na działce nr ewid. [...] stagnuje woda z powodu uszkodzenia sieci drenarskiej przez ułożenie płyt betonowych na działce nr ewid. [...]. Wobec kwestionowania tego faktu przez skarżących już na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji należy uznać, że zaskarżona
decyzja została wydana bez podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego w sprawie, co nakazuje art. 7 i 77 kpa. W sprawie nie ma bezstronnego dowodu, że działka nr ewid. [...] do czerwca jest podtapiana. A jeżeli podtapianie to występuje, to czy ma ono miejsce od czasu ułożeniu płyt betonowych na działce nr ewid. [...], czy występowało już wcześniej. Ponadto nie ustalono w sposób obiektywny, co jest przyczyną tego podtapiania. Bez faktycznego stwierdzenia uszkodzenia sieci drenarskiej pod płytami betonowymi na działce nr ewid. [...] nieuzasadniony był wniosek organów, że niewątpliwie przykrycie sieci drenarskiej płytami betonowymi powoduje uszkodzenie tej sieci. Organy nie rozważyły również czy mogły być inne przyczyny podtapiania działki nr ewid. [...].
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7 i 77 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i z tych względów musiały być wyeliminowane z obrotu prawnego.
To czy w przedmiotowej sprawie zaistnieją przesłanki do zastosowania wobec współwłaścicieli działki nr ewid. [...] nakazów z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 200 lr. Prawo wodne, okaże się dopiero po zgromadzeniu całego materiału dowodowego zgodnie z powyższymi wskazówkami i w oparciu o ten materiał dowodowy i dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.
Trudno natomiast Sądowi odnieść się do zarzutów skarżących dotyczących naruszenia art. 9, 10 i 68 kpa z uwagi na to, że zarzuty w tym zakresie w skardze nie zostały sprecyzowane.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło