IV SA/Wa 892/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania - uchyla zaskarżoną decyzję - Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. [...] lutego 2009 r., nr [...] uchylającą czynność materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały w dniu [...] lipca 2008 r. A.S. w lokalu [...] przy ul. [...] w W.. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. S. w dacie dokonanej czynności zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie zamieszkiwał. Wskazują na to wyjaśnienia złożone przez A. S., świadków J. G. i Z. L. oraz informacje przekazane przez Zakład G.. A. S. miał wprawdzie swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu do [...] lipca 2008 r., ale w nim nie zamieszkiwał, przychodził do lokalu podlewać kwiatki i odebrać rzeczy K. S.. Organ odwoławczy podniósł, iż w dniu dokonania zameldowania, tj. [...] lipca 2008 r. skarżący nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i słusznie organ I instancji wydał decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania A. S.. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył A. S. reprezentowany przez B. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 90 § 1 i 2 pkt 2 , art. 91 § 2, art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych. Zdaniem pełnomocnika skarżącego A. S. został zameldowany zgodnie z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ podał, iż A. S. w dacie dokonanej czynności zameldowania, jak również obecnie nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Wskazują na to wyjaśnienia złożone przez A. S., świadków J. G. i Z. L. oraz informacje przekazane przez Zakład G.. Skarżący miał swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu do [...] lipca 2008 r., ale w nim nie zamieszkał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do merytorycznej treści rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" stanowi, iż osoba, która przebywa w okresowej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Natomiast zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 ww. ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń do realizacji objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Należy w tym miejscu zauważyć, że na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej - art. 7 k.p.a., poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 kpa. Istotą postępowania administracyjnego jest dwuinstancyjność. Zasada dwuinstancyjności określona w art. 15 kpa wyraża prawo strony do domagania się, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różnej rangi organy – organ, który wydał decyzję w I instancji i organ wyższego stopnia. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest by, rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Przedmiotem postępowania rozpoznawczego jest rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie. Cechą postępowania odwoławczego jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpoznać i rozpatrzyć. Organ odwoławczy przed wydaniem swojej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy ma obowiązek podjęcia wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego. Jeżeli dojdzie do wniosku, że w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji znajdują się luki, organ może skorzystać z możliwości jakie daje mu art. 136 kpa i może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe lub zlecić przeprowadzenie takiego postępowania organowi I instancji. (por. W. Chróścielewski, J. Tarno, w: "Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sadami administracyjnymi" Lexis Nexis 2006 r., s. 59, 188-189). W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy A. S. zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i tym samym czy spełniona została przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ww. ustawy i czy skarżący mógł zostać zameldowany przez organ gminy. Należy podkreślić, że zameldowanie jest czynnością rejestracyjną, deklaratoryjną, nie stwarzającą uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. O charakterze pobytu w określonej miejscowości decyduje zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w związku z art. 25 kodeksu cywilnego). W niniejszej sprawie brak jest jednoznacznych ustaleń ze strony organu II instancji czy przed dniem zameldowania, a także w dniu zameldowania skarżący zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, czy miał zamiar stałego przebywania w nim oraz czy koncentruje w tym miejscu swoje sprawy życiowe. Organ powinien zatem ustalić gdzie skarżący przebywał przed zameldowaniem, czy zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, czy też w mieszkaniu przy ul. [...] nr [...] w W.. Organ na tę okoliczność powinien przeprowadzić stosowną kontrolę meldunkową, winien ustalić czy w pokoju K. S. znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, i czy faktycznie znajdujące się tam jego rzeczy świadczą o jego zamieszkiwaniu. Ponadto organ powinien poczynić ustalenia czy znajdujące się w mieszkaniu przedmioty wskazują, że mogły zamieszkiwać tam dwie osoby. Należy zauważyć, że organ I instancji przed wydaniem decyzji przesłuchał tylko świadków wskazanych przez A. S., podczas gdy winien również przesłuchać innych sąsiadów mieszkających w domu przy ul. [...] w W. na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Ponadto organ powinien sprawdzić czy skarżący dokonał wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu i czy przy zameldowaniu w przedmiotowym lokalu okazał ww. zaświadczenie o wymeldowaniu. Reasumując, należy wskazać, że na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy skarżący zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i tym samym czy spełniona została przesłanka określona w art. 10 ust. 1 wspominanej ustawy. Wobec wskazanych powyżej istotnych uchybień, należało uchylić decyzję organu II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, mając na uwadze zawarte w uzasadnieniu wskazówki Sądu, m.in. przeprowadzić kontrolę meldunkową, uzyskać zeznania świadków zajmujących mieszkania w bezpośrednim sąsiedztwie, przeprowadzić dowód z oględzin, a następnie dokonać oceny zgromadzonych dowodów zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.