IV SA/Wa 894/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-12
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe dochody z emerytury oraz znaczące oszczędności na rachunku bankowym i lokacie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca posiada środki finansowe na rachunku bankowym i lokacie, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (w tym wpisu sądowego) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, stosowaną w przypadkach wyjątkowych, a ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Wnioskodawczyni wskazała na stałe dochody z emerytury oraz ponoszone wydatki, a także fakt współwłasności domu i nieruchomości rolnej. Z analizy jej sytuacji finansowej wynikało, że posiadała znaczące środki na rachunku bankowym i lokacie, które przekraczały wysokość należnego wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 29 maja 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, przedstawionym w nadesłanym formularzu PPF wnioskodawczyni wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jak wynika z nadesłanego formularza oraz dokumentów uzupełniających przedmiotowy wniosek skarżąca osiągają stałe dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1281,26 zł netto miesięcznie. Wśród wydatków utrzymania koniecznego skarżąca wymieniła: opłatę za energię elektryczną - ok. 50 zł miesięcznie, opłatę za wodę i nieczystości - ok. 70 zł miesięcznie, opłatę za gaz - ok. 30 zł miesięcznie, abonament telefoniczny - ok. 40 zł miesięcznie, wywóz śmieci z posesji - 70 zł na kwartał, podatek od nieruchomości - 400 zł rocznie, ubezpieczenie budynków - 114 zł rocznie oraz ubezpieczenie na życie - 100 zł na kwartał. Kwota wydatków na utrzymanie konieczne ulega zwiększeniu w sezonie zimowym o koszt opału (węgla i drzewa) - 2.000 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni ponosi stałe koszty na leczenia w wysokości 100 -130 zł miesięcznie oraz koszty wyżywienia i ubrania.
Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką ¼ domu o pow. 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2 ha, z której jak oświadczyła nie uzyskuje żadnych dochodów.
Ze złożonych w dniu 18 czerwca 2012 r. wyciągów z kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy wynika, iż saldo na rachunku bankowym skarżącej jest stale dodatnie. Na dzień złożenia przedmiotowego wniosku, tj. 29 maja 2012 r. wnioskodawczyni posiadała dostępne środki na rachunku w Kredyt Banku w wysokości 1397,66 zł. Ponadto skarżąca posiada środki finansowe na lokacie terminowej w wysokości 7.574,15 zł (stan konta na dzień 21 maja 2012 r.).
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, na wstępie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni ma stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości 1281,26 zł netto miesięcznie. Nie jest zatem pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Zasadnicze jednak znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma fakt, iż skarżąca, w okresie ostatnich trzech miesięcy, posiadała na koncie bankowym wolne, dostępne środki w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie. W tym miejscu należy podkreślić, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest do poniesienia jedynie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi, który stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) wynosi w 509 zł.
Z nadesłanych rachunków bankowych wynika natomiast, iż skarżąca oprócz środków na rachunku o nazwie EKSTRAKONTO w wysokości 1397,66 zł (saldo na dzień złożenia wniosku), posiada środki na lokacie oszczędnościowej w wysokości 7.573,47 zł.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż wykazane przez skarżącą okoliczności nie stwarzają podstawy do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pokrycie wydatku w kwocie 509 zł, tytułem należnego wpisu od skargi mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni i nie spowoduje uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Biorąc pod uwagę kwotę posiadanych przez wnioskodawczynię oszczędności, przy uwzględnieniu nawet wysokich kosztów jakie skarżąca ponosi na utrzymanie należy uznać, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszym postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
W związku z powyższym, po przeanalizowaniu wniosku skarżącej, stwierdza się, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie występują.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło