IV SA/Wa 896/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. N. i R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - uchyla zaskarżone postanowienie - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia (...) lipca 2002 r. uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w K. pod warunkiem przedłożenia do uzgodnienia projektu budowlanego wraz raportem oddziaływania na środowisko. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły 32 osoby. Główny Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu zażalenia A. i J. D. postanowieniem z dnia (...) października 2002 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zażalenia pozostałych 30 osób, w tym Z. N. i R. G. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia (...) października 2002 r. uznał za niedopuszczalne i jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 134 w zw. z art. 144 kpa. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podniósł, że zażalenie na postanowienie przysługuje stronie. Urząd Miasta K. w piśmie z dnia 15 marca 2002 r. wskazał strony postępowania. Z pisma tego wynika, że osoby które wniosły zażalenie nie są stronami postępowania za wyjątkiem A. i J.D. Skargę na powyższe postanowienie wniosły wszystkie osoby, których zażalenie organ uznał za niedopuszczalne. W skardze podnoszą, że organ nie wyjaśnił dlaczego nie zostali uznani za strony postępowania. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się budynki, w których na stałe przebywają ludzie. Zgodnie z obowiązującym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego oś. (...), tereny wokół projektowanej inwestycji są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Poszczególne działki są sukcesywnie zabudowywane domami jednorodzinnymi. Realizacja projektowanej stacji bazowej spowoduje, że tereny te staną się nieprzyjazne dla ludzi. Przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu jest skarga Z.N. i R. G. Skargi pozostałych osób prawomocnie odrzucono, bądź umorzono postępowanie sądowe. Sygn. akt IV SA/Wa 896/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcie niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem organ administracji stwierdził, powołując się na art. 134 w związku art. 144 kpa, niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że wśród dokumentów przekazanych przez organ I instancji znajduje się pismo Urzędu Miasta K. z dnia 15 marca 2002 r., z którego wynika, że osoby wnoszące zażalenie nie są stronami w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie Sądu postępowanie prowadzone przez organ II instancji zakończone wydanym postanowieniem w oparciu o art. 134 kpa, było wadliwe. Po pierwsze, niezbędne w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zażalenie na postanowienie organu I instancji w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostało złożone przez podmioty, które posiadają przymiot stron w takim postępowaniu. Kwestia ta nie została zbadana przez organ prawidłowo, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i rozpatrzenia go. Natomiast art. 107 § 3 kpa wymaga aby uzasadnienie rozstrzygnięcia w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, Sygn. akt IV SA/Wa 896/08 dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie organ miał obowiązek ustalić, czy osoby wnoszące zażalenie na postanowienie organu I instancji są stronami niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Ustalenia te powinny znaleźć wyraz w treści rozstrzygnięcia. Skoro w rozpatrywanej sprawie organ przyjął, że status stron osobom tym nie przysługuje, winien wskazać przyczyny, dla których takiego statusu nie można im przyznać. Za takie wskazanie przyczyn nie może zostać uznane powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na pismo Urzędu Miasta K. z dnia 15 marca 2002 r., z którego - w ocenie organu wynika, że osoby wnoszące zażalenie nie są stronami postępowania. Informacja taka powinna być zweryfikowana poprzez zgromadzenie odpowiednich dokumentów (np. wypisy z ewidencji gruntów). Tymczasem organ odwoławczy w istocie nie zbadał, czy skarżący posiadają interes prawny w niniejszym postępowaniu i nie oparł się na odpowiednio zebranym materiale dowodowym, który pozwalałby tę kwestię rozstrzygnąć. Skoro bowiem nie wiadomo, czy wnoszący zażalenie są np. właścicielami gruntu, położonego w pobliżu, bądź sąsiedztwie, albo w ogóle poza jakimkolwiek zasięgiem oddziaływania danej inwestycji i kwestia ta nie była wyjaśniana, brak jest podstaw do rozstrzygania w sprawie statusu strony postępowania. W takim wypadku bowiem nie ma możliwości stwierdzenia, czy po stronie danej osoby istnieje, bądź nie istnieje interes prawny. Należy stwierdzić, że organ wydając zaskarżone rozstrzygniecie pominął fakt, iż postępowanie uzgodnieniowe jest odrębnym postępowaniem, które toczy się na podstawie art. 106 kpa. Konsekwencją tego jest, że organ administracji, który prowadzi takie postępowanie winien samodzielnie ustalić krąg podmiotów posiadających przymiot strony w tym postępowaniu. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że strony postępowania w sprawie "głównej" winny być również stronami postępowania uzgodnieniowego (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa2314/06, Lex 316675), jednak powyższe nie oznacza, że stronami nie mogą być również inne podmioty i nie zwalnia organu uzgodnieniowego od samodzielnych ustaleń w tym zakresie w odniesieniu do podmiotów, które złożyły środek zaskarżenia a nie brały udziału w postępowaniu. Sam fakt, że w postępowaniu głównym tj. dotyczącym ustalenia Sygn. akt IV SA/Wa 896/08 warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, jak i przed organem I instancji w postępowaniu uzgodnieniowym osoby te nie brały udziału, nie jest wystarczający do przyjęcia, że nie posiadają one przymiotu strony w postępowaniu uzgodnieniowym. Po drugie, w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wydania postanowienia w oparciu o art. 134 kpa, tj. postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Gdyby nawet ustalenia co do braku statusu strony w niniejszym postępowaniu były prawidłowe - co w niniejszej sprawie, jak wykazano wyżej nie miało miejsca - to stanowiłoby to podstawę do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 144 kpa. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w tej kwestii pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5 lipca 1999 r, sygn. akt OPS 16/98. NSA wskazał, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa (w warunkach niniejszej sprawy -postanowienia o umorzeniu postępowania na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 kpa). W motywach uchwały wskazano m. in., iż nie ulega wątpliwości, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Natomiast przepis art. 134 kpa nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego. Podsumowując, stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sygn. akt IV SA/Wa 896/08 W ponownie prowadzonym postępowaniu w tej sprawie należy uwzględnić wskazania zawarte w niniejszym wyroku. Ponadto w związku z tym, że od momentu wydania zaskarżonego postanowienia ((...) października 2002 r.) upłynął długi okres czasu, ewentualne zmiany stanu faktycznego i prawnego organ winien również wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.