IV SA/Wa 897/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu?Ratio decidendi
Postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania nie wymaga zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, ponieważ okoliczności dotyczące naruszenia posiadania i jego ewentualnego przywrócenia w obecnym czasie nie mają znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego istniejącego w dniu dokonania zameldowania. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie o przywrócenie posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego dla oceny przesłanek zameldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania M. B. w lokalu. Wniosek o zawieszenie postępowania złożono w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, które miało uniemożliwić M. B. dostęp do lokalu. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając, że sprawa o przywrócenie posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego dla oceny przesłanek zameldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego - skargę oddala -
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania M. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu wszczętym z wniosku Z. C. z dnia 9 listopada 2004 r., żony J. C., któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W. (pełnomocnictwo wzmiankowane w akcie notarialnym z dnia [...] października 2004 r. Rep. A Nr [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej Notariusza E. R w W. przy ul. [...] nr [...]), o uchylenie czynności zameldowania siostry J. C. M. B. w przedmiotowym lokalu, dokonanej w 1980 r.
We wniosku, skierowanym do Urzędu [...] W., wskazano na zameldowanie M. B. w przedmiotowym lokalu w celu odbierania korespondencji i uiszczania opłat za mieszkanie, w związku z wyjazdem J. C. za granicę. Stwierdzono, że M. B. nigdy nie wprowadziła się do przedmiotowego lokalu i w nim nie mieszkała.
Po przesłuchaniu Z. C., W. C. (ojca M. B.), J. K. (zameldowanego na pobyt stały i zamieszkującego w przedmiotowym lokalu w okresie od 9 lutego 2001 r. do 4 października 2004 r.), A. S. (ciotki M. B.), M. D. (mieszkańca budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal) i J. P. (wuja M. B.), zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2004 r. powiadomiono o wszczęciu postępowania z wniosku Z. C.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2004 r., pełnomocnik M. B. złożył wniosek o zawieszenie postępowania do momentu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego objętego pozwem o przywrócenie M. B. naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu. We wniosku wskazano, że M. B. nie zajmuje lokalu Nr [...] z uwagi na postępowanie Z. C., w szczególności dotyczące wymiany zamków w drzwiach, uniemożliwiając w ten sposób dostęp M. B. do lokalu.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta W., odmówiono zawieszenia postępowania w sprawie meldunkowej M. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. podając m.in., że sprawa o przywrócenie posiadania nie może stanowić i nie stanowi zagadnienia wstępnego dla oceny przesłanki określonej w art. 10 ust. 1 ustawy, tj. czy po stronie osoby meldującej się powstał obowiązek meldunkowy.
W zażaleniu na powołane postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r., pełnomocnik M. B. wskazał, że do wydania decyzji o wymeldowanie osoby w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w art. 15 ust. 2: warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania. Opuszczenie miejsca pobytu powinno być przejawem woli osoby opuszczającej lokal, a nie następstwem działań niezależnych od jej woli lub z nią sprzecznych. Działania Z. C. uniemożliwiły M. B. dostęp do przedmiotowego lokalu, dlatego skarżąca wystąpiła z pozwem o przywrócenie posiadania. W ten sposób M. B. zmierza do wykazania, iż nie opuściła lokalu z własnej woli.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 r., w uzasadnieniu wskazując na brak związku przyczynowego, między postępowaniem o uchylenie czynności zameldowania a wynikiem postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania. Podniesiono również, że w postępowaniu o uchylenie czynności zameldowania organ bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania czynności zameldowania, tj. czy osoba której obowiązek meldunkowy dotyczył, zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana, ponieważ zameldowanie jest następstwem zamieszkania w lokalu.
W skardze na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik M. B. zarzucił naruszenie art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez błędną jego wykładnię, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podano przyczyny, z których może dojść do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustaw o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniesiono, że również uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania musi być dokonane nie tylko w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu dokonania czynności rejestracyjnej, ale również stan prawny. Stan ten jest przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym. Wskazując na prejudycjalny charakter postępowania o przywrócenie posiadania wobec postępowania w sprawie meldunkowej, powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt V SA 794/01, w którym stwierdzono, że zagadnieniem wstępnym jest niewątpliwie rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym o naruszeniu posiadania lokalu.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc w szczególności, że wystąpienie do sądu powszechnego o przywrócenie posiadania nie obliguje zawieszenia postępowania, gdyż nie zachodzi konieczność badania przyczyn opuszczenia przedmiotowego lokalu, lecz przesłanki zamieszkiwania w dniu dokonania czynności zameldowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż według zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 r., przedmiotem postępowania z wniosku Z. C. jest uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania M. B. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a nie wymeldowania M. B. z przedmiotowego lokalu. Do prowadzonego postępowania nie ma zatem zastosowania przepis art. 15 ust. 2 ustawy z z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, ze zm.), dlatego zarzuty skargi, dotyczące naruszenia powołanego art. 15 ust. 2 w przedmiotowej sprawie, należy uznać za chybione. Również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażony w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt V SA 794/01, na który powołano się w skardze, jako dotyczący sprawy wymeldowania, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 97 §1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Za okoliczność mającą stanowić zagadnienie wstępne dla postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., skarżąca podaje toczące się postępowanie przed sądem powszechnym o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu.
W postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, przedmiotem oceny organu administracji jest stwierdzenie spełnienia się przesłanek warunkujących zameldowanie na pobyt stały w danym lokalu, określonych w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z powołanym art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Z pozwu o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu M. B. wynika natomiast, iż skarżąca dochodzi przed sądem cywilnym ochrony posiadania, które zostało – zdaniem skarżącej - naruszone przez właścicieli lokalu po około 15 latach posiadania tego lokalu. Przedmiotem postępowania przed sądem cywilnym jest zatem ocena okoliczności mających zaistnieć po upływie około 15 lat od zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu.
Okoliczności te nie mają więc znaczenia dla stanu rzeczy istniejącego w dniu zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu, tj. w dniu 10 listopada 1980 r., i bezpośrednio przed tym dniem. Okoliczności naruszenia posiadania i jego ewentualne przywrócenie obecnie przez sąd cywilny nie mają bowiem znaczenia dla ustalenia okoliczności zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez M. B. przed dniem 10 listopada 1980 r., jako dniem zameldowania w lokalu na pobyt stały. Treść pozwu, jak i zakres postępowania o przywrócenie posiadania nie wskazują na ustalanie przez sąd cywilny okoliczności zamieszkiwania przez M. B. bezpośrednio przed dniem zameldowania jej na pobyt stały w dniu 10 listopada 1980 r., co stanowiłoby zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa dla rozstrzygnięcia sprawy uchylenia czynności zameldowania.
W związku z powyższym, wynik postępowania przed sądem cywilnym o przywrócenie posiadania M. B. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania w tym lokalu M. B. Odmowa zawieszenia postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania M. B. w lokalu nr [...] nie narusza zatem prawa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło