IV SA/Wa 90/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-26

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację materialną, w tym wysokie wydatki na ogrzewanie i leczenie, a także nałożoną grzywnę, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy skarżący ponosi wysokie wydatki na ogrzewanie i leczenie, a także nałożono na niego grzywnę, co skutkuje częściowym zajęciem emerytury, spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący E. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju. Skarżący wraz z żoną uzyskują dochody z emerytur, jednak ponoszą wysokie wydatki na ogrzewanie, energię, wodę i lekarstwa. Dodatkowo, nałożono na nich grzywnę w celu przymuszenia, z której częściowo zajmowana jest emerytura. Skarżący oświadczył, że nie są w stanie zaspokoić wszystkich podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić E. Z. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia zwolnić E. Z. od kosztów sądowych. Skarżący E. Z. po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPF oraz z dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych na wezwanie Sądu w dniu 18 lutego 2013 r. wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, mają dom o pow. 132 m2, nie posiadają oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1242,22 zł, zaś jego żona w wysokości 1123,25 zł. Skarżący podniósł, że nałożona została na niego i jego małżonkę grzywna w celu przymuszenia na łączną kwotę 56.745,59 zł, z czego zapłacili już 6.427,72 zł. Skarżący podniósł, że od sierpnia 2012 r. z tego tytułu pobierano im z emerytur łącznie kwotę 869,37 zł, zaś od stycznia 2013 r. tylko żonie pobierana jest kwota 333,31 zł miesięcznie. Skarżący przedstawił faktury m. in. za gaz – 560 zł (za styczeń 2013 r.), energię elektryczną - 134 zł, wodę - 121, 10 zł, za lekarstwa - 467,67 zł (za grudzień 2012 r.).Skarżący podniósł, że nie są w stanie z żoną wykupić wszystkich leków, nie mają pieniędzy na wyżywienie, pobierają z żoną obiady ze stołówki szkolnej na kredyt, korzystają z pomocy córki. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek E. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Co prawda skarżący wraz z żoną uzyskują stałe comiesięczne dochody z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2365, 47 zł netto, to jednak ze względu na wskazane przez nich wydatki na utrzymanie konieczne, należy stwierdzić, że poniesienie kosztów sądowych mogłoby narazić ich na uszczerbek utrzymania koniecznego. Skarżący ponoszą wysokie koszty związane z ogrzewaniem mieszkania na gaz (w styczniu był to wydatek 560 zł) oraz koszty leczenia (w grudniu była to kwota 467,67 zł). Wobec powyższego za wiarygodne można uznać oświadczenie, ze nie są w stanie zaspokoić wszystkich podstawowych potrzeb życiowych. m. in. nie są w stanie wykupić wszystkich lekarstw oraz muszą korzystać z pomocy córki, czy stołówki szkolnej w zakresie wyżywienia. Na skarżącego i jego żonę została nałożona grzywna w celu przymuszenia w łącznej wysokości 56.745,59 zł i tego tytułu częściowo zajęta jest emerytura skarżącej. W tej sytuacji uznano, że skarżący wykazał, że w jego sytuacji zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło