IV SA/Wa 900/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.w K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżące T. z siedzibą w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008r. r., w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Do powyższej skargi dołączono na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznając, że skarżący dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie Towarzystwo złożyło sprzeciw, wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zarzucając mu błędną interpretację przepisów Prawo o stowarzyszeniach, które spowodowało odmowę zwolnienia Towarzystwa z kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowo wskazało, iż Towarzystwo złożyło 9 skarg na postanowienie Ministra Środowiska uchylające postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego dopuszczające organizację do udziału w postępowaniach i uiszczenie wpisu sądowego od każdej sprawy przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153, poz.1270 ze zm zwanej dalej "P.p.s.a") ‘ w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Według art. 246 § 2 pk1 P.p.s.a osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sadowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, winno uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych ze statutową działalnością i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Wskazać bowiem należy, że Stowarzyszenie prowadząc działalność na rzecz ochrony środowiska i w tym celu wnosząc skargę winno się liczyć z koniecznością pokrycia kosztów wszczętego postępowania. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie z zachowaniem obowiązujących przepisów może zatem przyjmować darowizny, spadki i zapisy, jak również korzystać z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie może także prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Ponadto zaznaczyć należy, iż dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę do których zalicza się również nawiązki sądowe ( § 28 pkt 1e Statutu Towarzystwa), są przeznaczane w całości na realizacje celów statutowych, ( § 28 pkt 4 Statutu), do których należy m. in. ochrona przyrody i ochrona środowiska. W ocenie Sądu wniesienie skargi mieści się w zakresie statutowego działania stowarzyszenia, jako że w ten sposób istnieje możliwość wyeliminowania z obiegu prawnego aktów administracyjnych mających ewentualnie negatywny wpływ na przyrodę i środowisko. Poza tym ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku mimo straty poniesionej w ostatnim roku obrotowym, posiada na rachunku bankowym środki finansowe w kwocie 3,615zł, a zatem w wysokości przewyższającej wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł. W tej sytuacji Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu Towarzystwu prawa pomocy, Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art.254 §1 P.p.s.a należało orzec jak w sentencji.