IV SA/Wa 901/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej T. L. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] odmawiającą udzielenia L. T. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznoprawnym sprawy. W dniu 30 lipca 2012 r. L. T. wystąpiła do Wojewody [...] za pośrednictwem pełnomocnika A. P. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wniosek uzasadniła wolą przebywania z mężem, córką T. T. obywatelką Polski i jej rodziną. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53a ust. 1 pkt 2, art. 53b ust. 1 pkt 2 oraz art 62 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r.o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) odmówił udzielenia L. T. ur. [...], ob. W. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że cudzoziemka nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania w Polsce, bowiem do akt sprawy załączyła jedynie zaświadczenie o środkach finansowych znajdujących się na jej rachunku bankowym w wysokości 24 997 zł, przy czym z uwagi na brak historii tego rachunku niemożliwa była ocena, czy zgromadzone środki finansowe wynikają z regularnych wpłat, czy też mają charakter wyczerpywalny. W ocenie Wojewody powyższe spowodowało, że nie została wypełniona przesłanka wskazana w art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a zatem odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski miała charakter obligatoryjny. Rozpatrując odwołanie wnioskodawczyni, wniesione za pośrednictwem pełnomocnika M. M., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że środki zgromadzone na rachunku bankowym cudzoziemki nie stanowią potwierdzenia spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż mają charakter wyczerpywalny i nie mogą być uznane za źródła utrzymania. Podkreślił, że pomimo wezwania organu drugiej instancji, pełnomocnik nie nadesłał wymaganej historii rachunku bankowego, wobec czego nie można ustalić, czy cudzoziemka faktycznie utrzymuje się z tych środków i czy wpływ tych środków miał charakter jednorazowy. Ponadto zauważył, że na okazanych wyciągach bankowych, które zostały wystawione w odstępie czasowym wynoszącym ok. 2 miesiące, widnieją kwoty różniące się o 3 złote. Za stabilne i regularne źródło dochodu można zaś uznać ewentualnie odsetki od zgromadzonych oszczędności, jednak, gdy uzyskiwane są w wysokości wystarczającej do pokrycia kosztów utrzymania w Polsce. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie okoliczność ta jednak nie zachodzi. Organ drugiej instancji pokreślił, że organy administracji dołożyły wszelkich starań, aby umożliwić stronie udokumentowanie spełnienia wszystkich wymogów w sprawie. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że L. T.nie spełnia wymogów, określonych w art. art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a zatem organ administracji nie mógł udzielić jej wnioskowanego zezwolenia, bez naruszenia obowiązujących przepisów. Organ wskazał, że ustawa o cudzoziemcach nie zawiera wprawdzie definicji stabilnego i regularnego źródła dochodu, jednak samo sformułowanie określa wymogi, jakie cudzoziemiec jest zobowiązany spełniać przy ubieganiu się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dochody powinny być uzyskiwane w sposób regularny, nie zaś jednorazowy. Przepisy ustawy dopuszczają natomiast możliwość pokrywania kosztów pobytu przez członków rodziny, jednak jak pełnomocnik cudzoziemki podał, że wnioskodawczyni nie pozostaje na utrzymaniu córki, w związku z tym, kwestia ta nie podlegała weryfikacji przez organ odwoławczy. W skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] pełnomocnik cudzoziemki - radca prawny H. D. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 33 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 104 Kodeksu cywilnego (k.c.) poprzez prowadzenie postępowania z udziałem rzekomego pełnomocnika nie będącego umocowanym do działania w imieniu strony, ponieważ strona jako nie mogąca pisać nie mogła udzielić pełnomocnictwa na piśmie, a takowego nie udzieliła również ustnie do protokołu, co skutkuje wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, że strona nieświadoma działania rzekomego pełnomocnika, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; -art. 7, 77 §1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni, a także jej córki T. T., mimo że ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny budził uzasadnione wątpliwości skoro strona ubiegała się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu przebywania z rodziną, a ta miałaby nie pomagać jej w utrzymaniu, co skutkowało również wydaniem decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, gdyż w wyniku przeprowadzenia wskazanych dowodów organ mógłby się dowiedzieć, że córka strony - T. T., obywatelka Polski - jest gotowa utrzymywać swoją matkę; - art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji brak stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów mających istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż strona mając świadomość co do przebiegu postępowania, dążyłaby do złożenia wszelkich wyjaśnień i dowodów, które skutkowałyby innym ustaleniem przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zaświadczeń lekarskich dołączonych do skargi na okoliczność tego, że skarżąca cierpi na ciężkie zapalenie stawów, nie może się samodzielnie poruszać ani pisać i nie mogła udzielić pełnomocnictwa M. M., które to dowody nie mogły zostać przeprowadzone wcześniej z uwagi na to, że strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca cierpi na zaćmę oraz na ciężkie zapalenie stawów, co obrazują załączone do skargi dokumenty, nie może się samodzielnie poruszać, ani pisać. Wniosek o zezwolenie na zamieszkanie podpisany był przez stronę osobiście, ale już wtedy córka musiała podtrzymywać jej rękę. Natomiast nigdy nie podpisywała pełnomocnictwa dla A. P.ani M. M.. Skarżąca osobiście prosiła W., który miał jej pomóc w załatwieniu wszelkich formalności związanych z uzyskaniem zezwolenia na zamieszkanie, czyli pomóc wypełnić dokumenty, zawieźć ją do urzędu, pomóc w tłumaczeniu przed urzędnikami. Obecnie strona nie ma z tym W. żadnego kontaktu. O fakcie, że jej sprawa zaszła do drugiej instancji i że zakończyła się decyzją odmowną, dowiedziała się od osoby trzeciej, która przez przypadek widziała wydaną decyzję i poinformowała ją o tym wraz z sygnaturą sprawy. Z akt sprawy wynika, że nieznana stronie osoba, podpisała pełnomocnictwo dla A. P.i dla M. M.. Strona uzasadnia, że nie mogła udzielić pisemnie tych pełnomocnictw ze względu na swoją ciężką chorobę stawów, ani też ustnie, gdyż nie zna żadnego innego języka oprócz [...]. Organy obu instancji kierowały wszelkie pisma w niniejszym postępowaniu do jej pełnomocników. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał ponadto, że jest niezrozumiały zarzut podniesiony w skardze co udziału w sprawie rzekomego pełnomocnika. W aktach sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo z dnia [...] upoważniające A. P. do reprezentowania cudzoziemki przed organami obu instancji, oświadczenie cudzoziemki odwołujące w/w pełnomocnictwo oraz pełnomocnictwo z dnia [...] upoważniające M. M. do reprezentowania zainteresowanej w toku dalszego postępowania przed organami obu instancji. Na wszystkich trzech dokumentach znajduje się własnoręczny podpis zainteresowanej zgodny ze wzorem jej podpisu znajdującym się w aktach sprawy. Wobec powyższego, organy zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. doręczały pisma w toku przedmiotowego postępowania aktualnemu pełnomocnikowi cudzoziemki, nie było bowiem podstaw, aby kwestionować przedstawiane przez cudzoziemkę pełnomocnictwa, udzielane kolejno A. P. i M. M.. Organ podniósł, że dokumentacja medyczna potwierdzająca fizyczne dysfunkcje wnioskodawczyni uniemożliwiające jej prawidłowe funkcjonowanie, to okoliczność nowa w postępowaniu, a cudzoziemka na etapie postępowania przed organami administracji publicznej nie zgłaszała tych okoliczności. W piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2013r. stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, pełnomocnik skarżącej podniósł, że szereg wątpliwości i zastrzeżeń budzi zarówno przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, jak i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem pełnomocnika organ w okolicznościach niniejszej sprawy, powinien był przesłuchać wnioskodawczynię i jej córkę. Przesłuchanie strony jest bowiem standardową procedurą przy załatwianiu tego typu spraw. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że w odwołaniu znalazły się treści niespójne z treścią wniosku strony (jakoby córka nie pomagała jej w utrzymaniu). W tej sytuacji organ powinien był powziąć uzasadnione wątpliwości i aby wyjaśnić stan faktyczny sprawy, powinien był przesłuchać stronę i jej córkę na tę okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r.o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który ze względu na więzi o charakterze rodzinnym zamierza dołączyć do obywatela polskiego lub obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub z nim przebywać. W sprawie niniejszej organy uznały, że wobec wnioskodawczyni mają zastosowanie przesłanki określone w art. 53a ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie natomiast z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, 16-18 oraz w art. 53a ust. 1, jest obowiązany posiadać ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13 i 14 oraz wart. 53a ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 i 4. W ocenie organu wydającego zaskarżoną decyzję skarżąca nie spełniła ustawowego wymogu, jakim jest posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, a koniecznego do pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku z dnia 30 lipca 2012r. Uznał, że nie można przyjąć posiadania przez cudzoziemkę określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 źródła dochodu z uwagi na jego wyczerpywalny charakter. Wobec zaś wyjaśnienia pełnomocnika cudzoziemki, że córka jej nie będzie pokrywać kosztów pobytu, organ stwierdził, że nie ma możliwości zastosowania art. 53b ust. 2 w/w ustawy. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie dokonując powyższych ustaleń w zakresie źródeł ponoszenia kosztów utrzymania cudzoziemki nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim za wadliwe należy ocenić dokonanie przedmiotowych ustaleń na podstawie stwierdzenia pełnomocnika wnioskodawczyni. Należy zgodzić się z zarzutem podniesionym przez stronę skarżącą, że organ powinien przeprowadzić na tę okoliczność dowód z przesłuchania cudzoziemki i w zależności od wyników tego dowodu, przeprowadzić ewentualnie dowód z zeznań jej córki. Nie można bowiem dowodu z przesłuchania strony, jak również z zeznań świadków zastąpić treścią informacji udzielonej organowi przez pełnomocnika strony. Praktyka taka narusza bowiem podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnionym jest przypomnieć, że celem postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 7 k.p.a. - jest załatwienie sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zatem, obowiązkiem organu jest takie prowadzenie postępowania, by określony w ustawie cel zrealizować. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] wskazanych wymogów nie spełniają. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi naruszenia art. 33 § 2 k.p.a. w zw. z art. 104 k.c., to analiza akt administracyjnych sprawy nie pozwala na uznanie przez Sąd tego zarzutu za uprawniony. Należy bowiem przypomnieć, że Sąd ocenia legalność decyzji według stanu sprawy istniejącego w dacie jej wydania. Stwierdzić należy, iż nie można organowi odwoławczemu zarzucić, że powinien poddać w wątpliwość pełnomocnictwo dla M.M. Od strony formalnej pełnomocnictwo to spełniało wszelkie wymogi. Niemniej wobec okoliczności ujawnionych na etapie składania skargi, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji kwestię tę powinien wyjaśnić. Mając powyższe na względzie Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. Organ pierwszej instancji rozpoznając ponownie sprawę uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku.