IV SA/Wa 904/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-22

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne o przeciętnym dochodzie rocznym, który jest niższy od jej rocznych wydatków na utrzymanie konieczne, może zostać zwolniona od ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
G. N. i J. N. wnieśli skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. G. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wykazał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne, którego dochód roczny jest niższy od jego rocznych wydatków na utrzymanie konieczne.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono G. N. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. N. i J. N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) zwolnić G. N. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla G. N. adwokata z urzędu. G. N. i J. N. wnieśli skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 27 czerwca 2008 r. G. N. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, iż domaga się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o pow. 128 m² ("do remontu") oraz nieruchomości rolnej o pow. 4,40 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Gospodarstwo rolne – według zaświadczenia Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2008 r. - przynosi przeciętny dochód roczny w wysokości 7.781,80 zł (wnioskodawca w rubryce nr 10 formularza omyłkowo podał kwotę 77.801,80 zł). Ponadto dołączył pismo, w którym przedstawił roczne wydatki, jakie ponosi na utrzymanie konieczne (np. na ubezpieczenie rolne, składki KRUS, energię elektryczną, olej napędowy, węgiel). Wydatki te wynoszą ok. 9231 zł rocznie, a więc przekraczają przeciętny miesięczny dochód uzyskiwany z posiadanego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca podniósł, iż ze względu na bardzo trudne warunki socjalne, zamierza ubiegać się o pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Rozpoznając przedmiotowy wniosek należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności mając na uwadze, iż jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest gospodarstwo rolne o pow. 4,40 ha o przeciętnym dochodzie rocznym w wysokości 7801,80 zł, wydatki roczne na utrzymanie konieczne wynoszą – według oświadczenia wnioskodawcy - ok. 9.230 zł należało uznać, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Z podanych we wniosku informacji wynika, że uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło