IV SA/Wa 905/20

Warszawa, 25 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" Plac [...], [...], [...], [...] w [...] (dalej również "skarżąca"), reprezentowana przez adw. M.L. wywiodła skargę na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] maja 2012 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. 4195). Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 2, art. 5 pkt. 14, art. 13 ust.3, art. 19 ust. 6, art. 20 ust. 3 pkt. 7, art. 21 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 59 ust. 1 i 61 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, poprzez naruszenie delegacji ustawowej do wydania aktu prawa miejscowego i wydanie aktu prawa miejscowego, którego celem miała być ochrona przyrody i ograniczenie zagrożeń dla przyrody pozbawiającego wydzielony w obrębie otuliny rezerwatu przyrody teren jakiejkolwiek ochrony i wartości przyrodniczej; 2) art. 15 ust. 2 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 roku (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w związku z art. 20 ust. 3 pkt. 7 ustawy o ochronie przyrody, poprzez zdefiniowanie powierzchni biologicznie czynnej inaczej niż poprzez określenie minimalnego udziału procentowego powierzchni biologicznie czynnej w powierzchni działki budowlanej, co stanowi naruszenie obowiązku zawarcia w planie ochrony wytycznych do planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych; 3) § 115 w związku z § 143, § 118, § 134, § 135, § 146, § 147 i §1 49 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez uregulowanie w akcie prawa miejscowego - zarządzeniu w przedmiocie planu ochrony rezerwatu, materii wykraczającej poza upoważnienie ustawowe oraz w braku przepisu zawierającego upoważnienie; Skarżąca wniosła o uchylenie § 9 ust. 1 lit. d tiret pierwszy uchwały lub stwierdzenie nieważności, w zakresie w jakim nakazuje uznać za obszar biologicznie czynny także trawę syntetyczną nawierzchni boisk piłkarskich. Skarżąca wskazała, że jest podmiotem reprezentującym właścicieli nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego działaniem ww. aktu, tj. działki dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] działka o numerze ewidencyjnym [...], z obrębu [...]. Zdaniem skarżącej, na skutek ww. zapisu będzie narażona nie niekorzystne skutki takiego zagospodarowania, a tym samym naruszono zostanie jej prawo własności i prawo sąsiedzkie. Wielopowierzchniowe sztuczne boiska całkowicie modyfikują naturalną retencyjność terenów porośniętych trawami na przepuszczające wodę wprost do gruntu, a to stanowi nie tylko zmianę stosunków wodnych w ramach objętej tą zmianą nieruchomości, ale wpływa na nieruchomości sąsiednie. Skarżąca, odwołując się do opinii Instytutu Techniki Górniczej z grudnia 2018 r. wyraziła również przekonanie, że granulat wykorzystywany do pokrycia boisk ze sztuczną nawierzchnią, jak również sztuczna trawa emitują do środowiska szkodliwe substancje. Skarżąca dodała, że zaskarżone zarządzenie pozbawia ją prawa wynikającego z art. 322 i art. 323 § 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez usankcjonowanie oddziaływania na środowisko mogące wyrządzić szkodę skarżącej polegającą na narażeniu nieruchomości na immisje skutkujące obniżeniem wartości nieruchomości, degradacją gleby, ograniczeniami dostępu do świeżego powietrza. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, względnie jej oddalenie. W ocenie organu skarżąca nie wykazała, stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1464), że zaskarżony akt wywołuje dla niej negatywne konsekwencje. Organ wywiódł, że nieruchomość skarżącej nie leży w otulinie [...], ale z nią graniczy. Styka się ona bezpośrednio z tą częścią otuliny rezerwatu, dla której w planie ochrony wydzielono strefę o nazwie [...]. Nieruchomość nie jest natomiast położona w bezpośrednim sąsiedztwie terenu spornych boisk sportowych, na których plan ochrony dopuszcza możliwość stosowania nawierzchni ze sztucznej trawy. Organ podkreślił, że plan ochrony nie zmienia sposobu użytkowania gruntów wchodzących w skład otuliny rezerwatu, nie nakazuje również zmiany naturalnej retencyjności terenu boisk sportowych. Zdaniem organu, interes prawy skarżącej nie wynika ani z art. 4 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55), który jest przepisem o charakterze normy ogólnej, ani z art. 322 ustawy Prawo ochrony środowiska, albowiem skarżąca nie wykazała, że w wyniku wydania zaskarżonego aktu poniosła szkodę. Skarżąca w piśmie z [...] listopada 2020 r. wskazała, że interes prawny wywodzi z art. 86 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Posiada indywidualny interes prawny wyrażający się w bezpośrednim sąsiedztwie z obszarem objętym aktem prawa miejscowego, umożliwiającym negatywną ingerencję w środowisko naturalne tego obszaru. Nieruchomość skarżącej graniczy bezpośrednio z otuliną rezerwatu jako taką (strefa [...]) i leży w sąsiedztwie strefy [...]. Kwestionowane regulacje mogą skutkować immisjami bezpośrednimi na jej nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W przypadku gdy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa powyżej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, sąd odrzuca skargę postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a). Innymi słowy, warunkiem skutecznego wniesienia skargi na akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 jest wykazania, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy zaskarżonym zarządzeniem, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś tylko sytuacją faktyczną). Związek ten powinien być aktualny tj. zaistniały w dacie wnoszenia skargi, a nie ewentualny. Poza tym, interesu prawnego nie można wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu (innych podmiotów), nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 1996 r. sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 r., Nr 4, poz. 83A). Przenosząc powyższe na kanwę rozpoznawanej sprawy sąd stwierdził, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" Plac [...], [...], [...], [...] w [...], właściciel działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], położonej przy Placu [...] w [...], nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] maja 2012 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "[...]". Sąd uznał, że z treści i charakteru zaskarżonego zarządzenia nie sposób wywieść, że narusza on indywidualny interes prawny skarżącej. Skarżąca kwestionuje ustalenia ww. zarządzenia w zakresie strefy otuliny rezerwatu oznaczonej symbolem [...], na którym dopuszczono trawę syntetyczną jako nawierzchnię boisk sportowych. Jak wynika z mapy stanowiącej załącznik nr [...] do zaskarżonego zarządzenia działka będąca własnością skarżącej nie graniczy ze strefą [...] otuliny rezerwatu przyrody, ale położona jest w oddaleniu kilkadziesiąt metrów (biorąc pod uwagę pomiar linijką i skalę mapy) w kierunku południowym od granic tego obszaru. Oznacza to, że działka skarżącej nie tylko nie jest położona w granicach rezerwatu ochrony, ale również nie sąsiaduje bezpośrednio ze strefą [...] otuliny tego rezerwatu. Położenie działki wyklucza, co do zasady, bezpośrednie oddziaływanie ustaleń zarządzenia na zasady korzystania z nieruchomości skarżącej. Skarżąca nie wykazała przy tym, aby w strefie [...] otuliny rezerwatu nawierzchnia boiska była przygotowana z trawy syntetycznej, a tym bardziej, że zastosowanie tego materiału doprowadziło do jakiejkolwiek niedogodności w korzystaniu z jej prawa własności. Z dokumentacji dotyczącej ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody sprawy wynikało natomiast, że na działce nr [...], z obrębu [...] od ponad [...] lat funkcjonują boiska sportowe. (pismo K.S. [...] z [...] stycznia 2012 r.). Sąd nie miał zatem podstaw do uznania, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, wyłącznie na podstawie twierdzeń samej skarżącej o hipotetycznych immisjach. Nie mógł również odnieść się do przedłożonej przez skarżącą opinii, która odnosi się do inwestycji zrealizowanej i zlokalizowanej w Szczecinie. Wobec powyższego Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi, w tym do ewentualnego przekroczenia delegacji ustawowej do uchwalania zarządzenia. W tym stanie rzeczy, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie pierwszym postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w punkcie drugim postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.