IV SA/Wa 906/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-13
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego, wysokie koszty utrzymania, leczenia oraz brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi kosztami utrzymania i leczenia oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów postępowania sądowego. Spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a uiszczenie kosztów mogłoby skutkować brakiem możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący A. J., 89-letni, samotny mężczyzna, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.266 zł netto miesięcznie, a miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą 1.000 zł, do czego dochodzą wydatki na leczenie ok. 250 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej, z której uzyskał dopłaty w wysokości 1200 zł. Wskazał na trudną sytuację materialną i brak wartościowych przedmiotów lub zasobów pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono go od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić A. J. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
A. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Ze złożonego w dniu 5 czerwca 2012 r. wniosku zawartego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku (89 lat), samotną. Jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.266 zł netto miesięcznie.
Na koszty utrzymania prowadzonego przez wnioskodawcę gospodarstwa domowego składają się: opłata za energię elektryczną, gaz, wodę, koszty utrzymania oraz koszty opału. Łączna kwota miesięcznych obciążeń wynosi 1.000 zł. Skarżący cierpi na liczne schorzenia, w związku z czym ponosi znaczne wydatki na leczenie i podratowanie zdrowia, w wysokości ok. 250 zł miesięcznie.
Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 80 m2 wraz z działką o pow. 420 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3 ha. Według informacji przedstawionej w nadesłanym formularzu skarżący w bieżącym roku uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 1200 zł.
Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyby nie pomoc córki nie byłby w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb związanych z wyżywieniem i utrzymaniem. Skarżący oświadczył, że nie ma wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270); zwanej dalej jako P.p.s.a.
Stan majątkowy, dochodowy i rodzinny skarżącego opisany we wniosku z dnia 4 czerwca 2012 r. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we zakresie całkowitym. Udowodnił ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Należy mieć na uwadze, iż jedynym dochodami skarżącego jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.266 zł miesięcznie oraz dochody z gruntów rolnych. Wprawdzie skarżący nie określił wysokości dochodu uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, wskazał jedynie, iż uzyskał dopłaty restrukturyzacyjne do gruntów w wysokości 1200 zł, jednak mając na uwadze wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest właścicielem (3 ha) należy uznać, iż dochody te są niewielkie i wynoszą ok. 570 zł miesięcznie (por. Obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r., M.P. Nr 87, poz. 917). Poza tym skarżący wykazał, iż dochód ten w całości przeznaczany jest na pokrycie kosztów utrzymania domu, leczenie oraz bieżące wydatki.
Zestawiając wysokość kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi z wysokością środków finansowych, którymi skarżący dysponuje na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, mając także na uwadze, że skarżący nie posiada oszczędności, należało uznać, że spełnia on przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uiszczenie przez skarżącego kosztów sądowych oraz kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, wobec ponoszonych kosztów utrzymania oraz stałego leczenia, mogłoby skutkować brakiem możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych.
Z tych względów na podstawie art. 245§ 2 i 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło