IV SA/Wa 908/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. K. z Kancelarii Adwokackiej przy [...] w W. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania B. K. (zwanej dalej skarżącą) od decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garażu podziemnego na działce nr Ew. [...] z obrębu [...] w bezpośrednim sąsiedztwie budynku przy ul. [...] w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku art. 28 K.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż w dniu 10 marca 2006 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Przedmiotowe warunki zostały ustalone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji w całości lub w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla ww. inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca podnosząc, że w sprawach o zachowanie ogródka nie został jeszcze wyczerpany tok instancji sądowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umarzając postępowanie odwoławcze stwierdziło, iż skarżąca swój interes prawny wywodziła z faktu toczącego się postępowania o zasiedzenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w W. Jednak postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt [...] Sąd Okręgowy w W. przesądził ostatecznie o zakończeniu postępowania o zasiedzenie i odrzuceniu wniosku skarżącej w tym przedmiocie. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że B. K. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu. Na potwierdzenie swojego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych rozstrzygające kwestię interesu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 97 p 1 pkt 4 K.p.a. i wniosła o jej uchylenie. Podniosła, iż przedmiotowa decyzja narusza jej interes. Stoi ona bowiem w całkowitej sprzeczności z zawartą przez skarżącą w dniu [...] września 2007 r. ze Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w W., ugodą sądową w której Wspólnota Mieszkaniowa zobowiązała się do rekultywacji terenu przedmiotowej działki. Ponadto, w ocenie skarżącej, działka nr [...] nie ma uregulowanego statutu prawnego, a jej wydanie zależy od wyniku postępowania o zasiedzenie. Skarżąca podniosła także, że przedmiotowa działka zawsze była przydomowym ogródkiem, zaś podwórko znajdowało się na działce nr [...] z drugiej strony budynku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej M. D. oświadczył, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy W. a nie Wspólnoty Mieszkaniowej. Jedynie zwyczajowo lokatorzy mieszkający na parterze zakładali ogródki. Wyjaśnił ponadto, iż zawarta przez Wspólnotę Mieszkaniową ze skarżącą ugoda stanowiła, że na stropie planowanego garażu podziemnego zostanie odtworzona szata roślinna. Podniósł równocześnie, ze skarżąca nie poinformowała, iż postanowieniem Sądu odmówiono jej nabycia własności przedmiotowej działki przez zasiedzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedyną przesłanką warunkującą uzyskanie przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Użyte w ww. przepisie pojęcie interesu prawnego oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). W ocenie Sądu pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98). Zdaniem Sądu od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Niewątpliwie szczególną cechą interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność. Interes ten musi bowiem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc, w ocenie Sądu, ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (tak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA 4537/03). W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt [...] przesądził ostatecznie, że w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia z wniosku B. K. wydane zostało prawomocne postanowienie oddalające wniosek o stwierdzenie zasiedzenia. Biorąc powyższe pod uwagę należy w konsekwencji uznać, że B. K. nie będąca ani właścicielką ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości (a jedynie posiadaczem) nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że skarżąca ma jedynie interes faktyczny, brak jest bowiem po jej stronie prawa podmiotowego do przedmiotowej nieruchomości, takiego jak prawo własności lub wieczyste użytkowanie. Jak już było wcześniej wskazane, pojęcie strony postępowania może zostać wyprowadzone jedynie z konkretnej normy materialnoprawnej, która w niniejszej sprawie nie występuje. Należy ponadto podnieść, iż budowa garażu podziemnego wraz z dojazdem nie oddziałuje na interes prawny skarżącej jako mieszkanki. Również powołana przez skarżącą okoliczność, że jej odwołanie zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w żadnym razie nie daje skarżącej podstawy do twierdzenia, iż powinna być ona traktowana jako strona postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż odwołanie skarżącej było rozpoznawane przez Kolegium podczas gdy toczyło się jeszcze przed sądem powszechnym postępowanie z wniosku skarżącej o stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej działki. W obecnej chwili kwestia ta została już przez sąd powszechny prawomocnie przesądzona na niekorzyść skarżącej. Zatem twierdzenie skarżącej, iż stała się stroną postępowania nie można uznać za zasadne. Udział w postępowaniu administracyjnym nie skutkuje uzyskaniem statusu strony. Może wyłącznie on wynikać z norm prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżącą kwestii zawarcia w dniu [...] września 2007 r. ze Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości przy ulicy [...] w W. ugody sądowej należy podnieść, że Wspólnota Mieszkaniowa zobowiązała się w terminie dwóch miesięcy od zakończenia robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości, uwzględniając dogodną dla sadzenia roślin porę, nie później niż do 30 września 2009 roku, do rekultywacji terenu przedmiotowej nieruchomości poprzez nawiezienie odpowiedniej warstwy ziemi, w tym ogrodniczej oraz nasadzenie roślin szczegółowo określonych w ugodzie. Należy tu jednak stanowczo podkreślić, iż zawarcie ww. ugody w żadnym razie nie daje skarżącej podstaw do wywodzenia z jej zapisów uprawnień statuujących interes prawny skarżącej. Przedmiotowa ugoda statuuje bowiem jedynie stosunek zobowiązaniowy łączący skarżącą ze Wspólnotą Mieszkaniową, nie tworzy jednak uprawnień do nieruchomości, których ochrona mogłaby być źródłem interesu prawnego (jak w przypadku prawa własności, użytkowania wieczystego itp.) Na marginesie należy ponadto podnieść, iż zaskarżona decyzja - w ocenie Sądu - w żadnym razie nie pozostaje w sprzeczności z zawartą ugodą. W świetle wyjaśnień pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej złożonych na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. należy uznać, iż Wspólnota Mieszkaniowa, po zakończeniu inwestycji, zamierza zrealizować zawartą ze skarżącą ugodę; tj. odtworzyć uprawiany przez skarżącą ogródek. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw prawnych. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.