IV SA/Wa 908/10

WyrokWSA w Warszawie2010-08-03

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Otylia Wierzbicka, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie odroczonych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska, naliczonych za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jeśli przedsięwzięcie, którego dotyczą, zostało zrealizowane terminowo, a poszczególne jego etapy były traktowane jako odrębne przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych stanowi jedno przedsięwzięcie, którego skutki powinny być oceniane łącznie. Dzielenie przedsięwzięcia na etapy w celu uzyskania odrębnych decyzji nie może prowadzić do obejścia definicji przedsięwzięcia zawartej w przepisach prawa ochrony środowiska. W związku z tym, jeśli decyzja o odroczeniu opłat traktowała te inwestycje jako jedno przedsięwzięcie, decyzja o umorzeniu opłat nie może kwalifikować ich odmiennie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą umorzenia odroczonych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska. Opłaty te dotyczyły wprowadzania ścieków z oczyszczalni "P." bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca argumentowała, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane terminowo i spełnia przesłanki do umorzenia opłat, a poszczególne inwestycje (oczyszczalnie "C." i "P.") powinny być traktowane jako odrębne przedsięwzięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odroczonych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., odmawiającej umorzenia przed przewidywanym terminem, tj, 30 grudnia 201 Or. zakończenia realizacji przedsięwzięcia wyposażenia aglomeracji [...] w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków, polegającego na rozbudowie i modernizacji oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych, odroczonych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska, w części dotyczącej oczyszczalni ścieków "P." za okres od I kwartału 2002 r. do I półrocza 2006 r. w kwocie 172.615.555,04 zł (sto siedemdziesiąt dwa miliony sześćset piętnaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt pięć złotych i cztery grosze) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wydane w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym przedsięwzięciem, którego skutki powinny być oceniane łącznie. Dzielenie przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu aglomeracji [...] w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków, polegającego na rozbudowie i modernizacji oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych na poszczególne etapy, dla których uzyskuje się następnie decyzje nie może bowiem prowadzić do obejścia definicji przedsięwzięcia znajdującej się zarówno na gruncie uchylonych przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm. - dalej zwana ustawą Poś), jak i obecnie obowiązującej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm. - dalej zwana ustawą Ooś), a w konsekwencji do osłabienia skuteczności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko i wydanego na jej podstawie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Organ wskazał ponadto, iż podnoszone przez skarżącą argumenty, a w szczególności powoływanie się na odrębne traktowanie poszczególnych inwestycji w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych jak i w harmonogramach załączonych do wniosków o odroczeniu terminu płatności opłat podwyższonych, nie mogą przesądzić o kwalifikacji przedsięwzięcia. Dodał również, iż - jak wynika z akt sprawy - nie znajduje potwierdzenia argumentacja strony, że inwestycje wcześniej zawsze były traktowane jako odrębne przedsięwzięcia. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. S. A. z siedzibą w W. (dalej zwana skarżącą) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 319 ust. 3a ustawy Poś poprzez odmowę umorzenia odroczonych opłat podwyższonych pomimo zrealizowania przedsięwzięcia - budowy oczyszczalni ścieków "P." oraz uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i osiągnięcia efektu ekologicznego w terminie określonym w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że stosownie do art. 319 ust. 3a ustawy Poś warunkiem umorzenia odroczonych opłat podwyższonych, naliczonych za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jest wykonywanie przedsięwzięcia służącego do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych ujętego w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) i zrealizowanego w terminie określonym w tym programie. Dla oczyszczalni ścieków "P." termin osiągnięcia efektu ekologicznego w aktualizacji KPOŚK z 2005 r. określony był na 2006 rok i termin ten został dochowany. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. skarżąca uzyskała również pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków z oczyszczalni "P." do W. Tak więc powyższe okoliczności spełniające wymogi określone w art. 319 ust. 3a ustawy Poś dawały - w ocenie skarżącej - podstawę do umorzenia odroczonych opłat podwyższonych. Podniosła także, iż stwierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, że "rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych" jest jednym przedsięwzięciem są sprzeczne z zapisami KPOŚK. Ponadto skarżąca wskazała, iż wymagania dyrektywy Rady Nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. odnoszą się do konieczności wprowadzenia zasady oceny wpływu na środowisko przedsięwzięć, po uprzednim wykonaniu oceny ich możliwości znaczących skutków środowiskowych. Dodała, że dla oceny przedsięwzięcia -budowa oczyszczalni ścieków "P." - wykonana została "Ocena oddziaływania na środowisko oczyszczalni ścieków "P." w W." zgodnie z obowiązującym wówczas art. 68 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U z 1980 r. Nr 3, poz. 6 ze zm.) i w ten sposób wypełniony został obowiązek zapewnienia prawu wspólnotowemu pełnej i realnej efektywności oraz zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Natomiast dla przedsięwzięcia -rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków "C." - została wykonana odrębna ocena oddziaływania na środowisko oraz uzyskano dla tego przedsięwzięcia odrębną decyzję Prezydenta Miasta W. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia, już po zrealizowaniu oczyszczalni ścieków "P.". Z powyższego, w ocenie skarżącej, wynika, że budowa oczyszczalni ścieków "P." jak też rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków "C." to dwa odrębne przedsięwzięcia. Tym samym stanowiska wyrażone w decyzji Marszałka Województwa [...] i w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. są błędne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują wykonywanie administracji publicznej pod wzglądem zgodności z prawem, przy czym nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej P.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze. Wzruszenie decyzji następuje w sytuacji, gdy przeprowadzona kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a.). Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa. Organ odwoławczy wszechstronnie rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyciągnął prawidłowe wnioski. Wnioski te są przekonujące. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., którą odmówiono umorzenia przed przewidywanym terminem, tj. 30 grudnia 2010r. zakończenia realizacji przedsięwzięcia wyposażenia aglomeracji [...] w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków, polegającego na rozbudowie i modernizacji oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych, odroczonych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska, w części dotyczącej oczyszczalni ścieków "P." za okres od I kwartału 2002 r. do I półrocza 2006 r. w kwocie 172.615.555,04 zł (sto siedemdziesiąt dwa miliony sześćset piętnaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt pięć złotych i cztery grosze) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kwestie umorzenia lub zmniejszenia przedmiotowych płatności uregulowane zostały w przepisie art. 319 ustawy Poś. Możliwość zmniejszenia należnych opłat i kar przewidziana została w art. 319 ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca zastrzegł jednak, że konstrukcja zmniejszenia nie ma zastosowania w przypadku opłat lub kar wymaganych w związku ze składowaniem lub magazynowaniem odpadów bez uzyskania stosownej decyzji (ust. 3) oraz w przypadku opłat związanych z wprowadzeniem ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (ust. 3a). W tych przypadkach -jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w ust. 3 i 3a - następuje umorzenie opłat lub kar. Stosownie zatem do art. 319 ust. 3a ww. ustawy, jeżeli odroczeniu podlegały opłaty w związku z wprowadzaniem ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, w razie terminowego wykonania przedsięwzięcia służącego do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych, właściwy organ stwierdza, w drodze decyzji, umorzenie odroczonych opłat. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 13 obecnie obowiązującej ustawy Ooś przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Wskazać należy w tym miejscu, iż tożsama definicja występowała w obowiązującej w dacie wydawania decyzji organu pierwszej instancji w ustawie Poś. W świetle powyższego zatem podzielić należy zdanie organu, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia w istocie z jednym przedsięwzięciem, którego skutki powinny być oceniane łącznie. Dzielenie bowiem przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu aglomeracji [...] w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków, polegającego na rozbudowie i modernizacji oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych na poszczególne etapy, dla których uzyskuje się następnie decyzje nie może bowiem prowadzić do obejścia definicji przedsięwzięcia. Trudno bowiem uznać, że ustawodawca dla celów określonych w art. 319 ustawy Poś zmodyfikował definicję legalną przedsięwzięcia. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż rozpatrywane inwestycje zawsze były traktowane jako odrębne przedsięwzięcia. Podkreślić należy, iż właśnie strona skarżąca ubiegając się o odroczenie terminu płatności powyższych opłat wskazywała, iż rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków "C." wraz z oczyszczalnią ścieków "P." i układem kolektorów dosyłowych na poszczególne etapy, stanowi jedno przedsięwzięcie. Tak też przedmiotowe inwestycje traktował Marszałek Województwa [...] wydając decyzje odraczające termin płatności opłat za korzystanie ze środowiska. Jeżeli, więc umorzeniu podlegają odroczone opłaty w związku z wprowadzaniem ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, w razie terminowego wykonania przedsięwzięcia stwierdzić należy iż, decyzja dotycząca umorzenia tych opłat nie może kwalifikować przedmiotowego przedsięwzięcia odmienienie niż uczyniono to w decyzji o odroczeniu opłat. W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło