IV SA/Wa 908/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia drzew i krzewów oddala skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją nr [...], z dnia [...] lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 88l ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], którą nakazano Z. S.A., jako posiadaczowi działek nr [...] i [...] - obręb [...] S. (pow. Miasto K., woj. [...]) usunięcie 4 szt. olchy czarnej, 2 szt. wierzby, 1 szt. topoli, 1 szt. jesionu, 1 szt. brzozy, 1 szt. dzikiej śliwy oraz 8 m2 zakrzaczeń (wierzba i czarny bez) znajdujących się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki W. Organ I instancji nakazał dokonania wycinki poza okresem lęgowym ptaków, tj. pomiędzy 16 października, a końcem lutego. W uzasadnieniu decyzji Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało zawiadomieniem Dyrektora RZGW w K. z dnia 7 sierpnia 2012 r. w związku z wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Zarządu Zlewni W. z/s w K. We wniosku wystąpiono o wydanie nakazu usunięcia drzew i krzewów rosnących w międzywalu rzeki W. na lewym brzegu rzeki (km 79+700 i 80+700) od Mostu K. do awanportu górnego SW D. w K. Do wniosku dołączono zestawienie drzew i krzewów wskazanych do wycinki, dokumentację fotograficzną oraz wypisy w rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej z naniesionym porostem. Wskazano również, iż z uwagi na parkowy charakter terenu oraz fakt, że nie wszystkie drzewa stanowią utrudnienie dla przepływu wielkich wód - zagrożenie stanowią drzewa chore i rosnące blisko linii energetycznej, należy przeprowadzić komisyjną kwalifikację drzew do wycinki. Przeglądu drzew i krzewów na ww. odcinku rzeki W. dokonano w dniu 12 lipca 2012 r., brali w nim udział przedstawiciele RZGW, RDOŚ oraz ZIKiT. Przy piśmie z dnia 30 lipca 2012 r. Zarząd Zlewni K. z/s w K. przekazał uaktualnioną tabelę inwentaryzacji drzew i zakrzaczeń na lewym brzegu rzeki W. na ww. odcinku w związku z przeprowadzonym przeglądem tych drzew w dniu 12 lipca 2012 r. Zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Dyrektor RZGW w K. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wycinki, która realizowana będzie na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki W. m.in. na działkach nr [...] i [...] - obręb [...] S. (pow. Miasto K., woj. [...]). Organ odwoławczy wskazał również, że Dyrektor RZGW w K. w toku postępowania administracyjnego stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227, ze zm.) rozważył możliwość potencjalnego oddziaływania wycinki na obszar Natura 2000 i stwierdził, że wszystkie planowane do usunięcia. drzewa i krzewy znajdujące się na działkach nr [...] i [...] (obręb [...] S.), występują poza obszarem Natura 2000. Wykonanie prac nie będzie miało znaczącego negatywnego wpływu na obszary Natura 2000 oraz na spójność sieci Natura 2000. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 88l ust. 7 pkt 2 Prawa wodnego uzasadnione było wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ wskazał również, że istotą postępowania prowadzonego w trybie ww. przepisu jest wyłącznie ocena zasadności wydania decyzji o nakazie wycinki drzew na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w aspekcie zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2013 r. wniosły Z. S.A. Skarżące Zakłady zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie: - art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu polegającego na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w czynnościach przeglądu drzew na działkach [...] i [...] i nie zawiadomienie strony o wizji lokalnej, - art. 106 k.p.a. polegającego na wydaniu decyzji w nin. sprawie w okresie, w którym stronie postępowania przysługiwało zażalenie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].10.2012 r., oraz przyjęcie iż ww. postanowienie uzgodnieniowe ma charakter wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne, - art. 107 k.p.a. poprzez pominięcie w treści decyzji szczegółowej identyfikacji drzew i krzewów, które powinny zostać wycięte, - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, - sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wobec powyższego skarżące Zakłady wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarżące Z. S.A. są użytkownikiem wieczystym działek oznaczonych numerem ew. [...] i [...] - obręb [...] S. (pow. Miasto K., woj. [...]). Działki te położone są w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki W. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 145, ze zm.) przez obszary szczególnego zagrożenia powodzią rozumie się: a) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat, b) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat, c) obszary, między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy i przymuliska, o których mowa w art. 18, stanowiące działki ewidencyjne, d) pas techniczny w rozumieniu art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Jednocześnie zgodnie z art. 88l ust. 1 ustawy Prawo wodne na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym: 1) wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych; 2) sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk; 3) zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie. Przeprowadzona przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Zarząd Zlewni W. Nadzór Wodny w K. w dniach 25 i 26 stycznia oraz 13 lutego 2012 r. inwentaryzacja drzew i zakrzaczeń lewego brzegu rzeki W. od km 79.700 do km 80.700 odcinek od Mostu K. do awanportu górnego S. W. D. wykazała, że na działkach nr ew. [...] i [...] rosną drzewa i krzaki. Następnie w oparciu o wyżej przeprowadzoną inwentaryzację, w dniu 12 lipca 2012 r. dokonano komisyjnej kwalifikacji drzew i zakrzaczeń do wycinki. W skład komisji weszli przedstawiciele: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Zarządu Zlewni W., Nadzoru Wodnego w K. oraz Wydziału Zieleni Miejskiej Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. Komisja zakwalifikowała do wycięcia rosnące na działce nr ew. [...] drzewa: wierzby – 2 szt., jesion – 1 szt., brzoza – 1 szt., dzika śliwa – 1 szt. oraz 5 m² zakrzaczeń wierzby, a na działce nr ew. [...] drzewa: olchę czarną – 4 szt., topolę – 1 szt. oraz 3 m² zakrzaczeń bzu czarnego (w stopie wału p. powodziowego). Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, stosownie do art. 88l ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo wodne, może w drodze decyzji, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych nakazać usunięcie drzew lub krzewów. W toku postępowania organy wykazały, że rosnące w międzywalu na działkach nr ew. [...] i [...] drzewa i zakrzaczenia, wyszczególnione w decyzji organu I instancji, mogą powodować ograniczenie spływu wód, oddziaływać na podpiętrzenie fali powodziowej oraz osadzanie się materiału naniesionego przez rzekę co może wpływać na zmniejszenie przekroju międzywala. Tym samym ich usunięcie przyczyni się do zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 7 sierpnia 2012 r., co potwierdza zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k-19 akt administracyjnych). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 9 sierpnia 2012 r. Wprawdzie w zawiadomieniu tym błędnie zostało napisane, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 24 kwietnia 2012 r. na wniosek Zarządu Zlewni W. z dnia 20 kwietnia 2012 r. Faktem jest, że Zarząd Zlewni W. w/s w K. pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r., które wpłynęło do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Wydział Ośrodka Koordynacyjno-Integracyjnego Ochrony Przeciwpowodziowej w dniu 24 kwietnia 2012 r. W piśmie tym Zarząd Zlewni W. zwraca się o wydanie decyzji dotyczącej wycinki drzew i krzewów na lewym brzegu W., odcinek km 79+700 – 80+700 od Mostu K. do awanportu górnego SW D. W załączeniu do tego pisma przesłano inwentaryzację drzew i zakrzaczeń tego odcinka W. wskazanych do wycinki, dokumentację fotograficzną oraz wypisy z rejestru gruntów i wyrysy z mapy ewidencyjnej z naniesionym porostem. W piśmie tym zawnioskowano o przeprowadzenie komisyjnej kwalifikacji drzew do wycinki. Komisyjnej kwalifikacji drzew oraz zakrzaczeń do wycinki dokonano w dniu 12 lipca 2012 r. Z czynności tej sporządzono protokół, który przy piśmie z dnia 30 lipca 2012 r., w nawiązaniu do pisma z dnia 20 kwietnia 2012 r., Zarząd Zlewni W. z/s w K. przesłał do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Wydział Ośrodka Koordynacyjno-Integracyjnego Ochrony Przeciwpowodziowej. Zgodnie z ustawą prawo wodne ochrona przed powodzią jest zadaniem organów administracji rządowej i samorządowej (art. 88a ust. 1). Organem administracji rządowej niezespolonej właściwym w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym, w zakresie ustalonym w ustawie Prawo wodne jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 92 ust. 1). Do ustawowych zadań dyrektora regionalnego zarządu należy m.in. koordynowanie działań związanych z ochroną przed powodzią oraz suszą w regionie wodnym, w szczególności prowadzenie ośrodków koordynacyjno-informacyjnych ochrony przeciwpowodziowej (art. 92 ust. 3 pkt 7). Dyrektor wykonuje powierzone mu zadania za pomocą regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 92 ust. 5). Z kolei zgodnie z art. 92 ust. 6 dyrektor regionalnego zarządu, dla realizacji zadań, o których mowa w ust. 4 związanych z gospodarowaniem mieniem Skarbu Państwa z zakresu gospodarki wodnej, realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym i w tym celu może tworzyć jednostki organizacyjne, w trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240, ze zm.). Na podstawie art. 92 ust. 7 ustawy Prawo wodne, Minister Środowiska zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nadał statut Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w K. (Dz. Urz. M.Ś. z 2007 r., nr [...], poz. [...], ze zm.). § 3 ust. 4 statutu stanowi, że dla realizacji zadań Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. mogą być tworzone wewnętrzne komórki organizacyjne (wydziały, działy, zespoły, stanowiska pracy), jednostki terenowe (zarządy zlewni, inspektoraty, nadzory), a także inne jednostki organizacyjne - na zasadach określonych w obowiązujących przepisach. W skład Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., jako jednostka terenowa wszedł m.in. Zarząd Zlewni W. z siedzibą w K. - § 4 ust. 1 pkt 14 statutu. Zatem Zarząd Zlewni W. z siedzibą w K., jako jednostka organizacyjna Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. nie posiada osobowości prawnej i służy do pomocy w wykonywaniu zadań należących do kompetencji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że Zarząd Zlewni W. nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] listopada 2012 r. Jako terenowa jednostka organizacyjna Regionalnego Zarządu przygotowała materiał do wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 88l ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Pozwoliło to Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wszcząć z urzędu w dniu 7 sierpnia 2012 r. postępowanie administracyjne w oparciu o ww przepis. Zatem przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r., a nie w dniu 24 kwietnia 2012 r., jak w nim błędnie napisano. Strona skarżąca została zawiadomieniem tym jednocześnie zawiadomiona o przysługujących jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. W dniu 14 sierpnia 2012 r. Prezes Zarządu Z. S.A. zapoznał się z aktami sprawy. Inwentaryzacja i kwalifikacja drzew i krzaków do wycięcia została przygotowana przez wyspecjalizowane podmioty przed wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie. Zatem strona skarżąca po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie miała możliwość zakwestionowania tego materiału w zakresie dotyczącym działek oznaczonych nr ew. [...] i [...], co wskazuje, że w sprawie nie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. Decyzja nakazująca wycięcie drzew lub krzewów, zgodnie z art. 88l ust. 11 ustawy Prawo wodne wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w toku postępowania administracyjnego uzyskał takie uzgodnienie, gdyż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. uzgodnił pozytywnie projekt decyzji. Postępowanie uzgodnieniowe jest odrębnym postępowaniem od postępowania głównego. Strona skarżąca nie wykazała, że zaskarżyła postanowienie uzgodnieniowe, a tylko taka sytuacja procesowa mogłaby mieć wpływ na treść zaskarżonych decyzji. Skoro postanowienie to nie było zaskarżone, zarzut przedwczesnego wydania decyzji przez organ I instancji pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonych decyzji. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., według którego jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Jest to przepis regulujący współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji. Istota unormowania polega na tym, że inny organ ma przedstawić swoje stanowisko w określonym zakresie. Oznacza to, że wymóg uzgodnienia oparty jest na założeniu, iż w określonym zakresie konieczne jest zajęcie stanowiska przez inny organ, niż organ właściwy do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Zatem tryb wskazany w art. 106 k.p.a. ma zastosowanie w sytuacji, w której przed podjęciem decyzji organ zwraca się o wyrażenie stanowiska do innego organu administracji publicznej. Zauważyć należy, że zakres uzgodnienia obejmuje zamierzoną treść decyzji przedstawioną w projekcie decyzji. Co za tym idzie, może mieć ono decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie podjęte w postępowaniu głównym. Wynik postępowania uzgodnieniowego w postaci odmowy uzgodnienia ma charakter wiążący. Organ I instancji w decyzji wskazał ilość i rodzaj drzew i krzewów podlegających wycięciu. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwentaryzacja drzew i krzewów podlegających usunięciu w ramach tej decyzji znajduje się w aktach sprawy. Zatem na podstawie inwentaryzacji, do której decyzja się odwołuje, możliwe jest zidentyfikowanie drzew i krzewów objętych nakazem usunięcia. Sąd zauważa również, że wszystkie drzewa objęte inwentaryzacją oznaczone zostały przypisaną im liczbą porządkową, która jak wskazuje dokumentacja fotograficzna została jednocześnie naniesiona na każde drzewo w terenie celem umożliwienia ich identyfikacji. Strona skarżąca zarzuciła również niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego, nie wskazując jednak, jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione oraz na czym polega sprzeczność między ustaleniami organu a zebranymi dowodami. Z tych wszystkich względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.