IV SA/Wa 909/16

WyrokWSA w Warszawie2016-07-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty dotyczące danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności w zakresie obowiązku właściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia, co stanowi odzwierciedlenie stosownego wyjaśnienia sprawy. Organ odwoławczy nie wykazał w sposób jednoznaczny, na jakiej podstawie prawnej i faktycznej ujawnił granice w operacie, nie wyjaśnił, czy granica powinna być uwidoczniona jako sporna, ani nie ocenił prawidłowości jej naniesienia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Brak wyczerpującego stanowiska organu uniemożliwia kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy orzeczenie Starosty o nie uwzględnieniu zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty dotyczyły usunięcia z operatu pasa gruntu o szerokości 2 metrów, który zdaniem skarżącego zawsze należał do jego działki. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na przebieg modernizacji ewidencji i analizę dokumentacji historycznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z [...] grudnia 2016 r., o nie uwzględnieniu zarzutów p. M. R., zwanego dalej "wnoszącym zarzuty", do danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. gm. C. Wnosił on o usunięcie z operatu pasa gruntu o szerokości 2 metrów wzdłuż działki ew. nr [...] (obr. C.), który - jak wywodził - zawsze należał do działki ew. nr [...], której jest właścicielem, nie zaś do tej o nr [...]. Uzasadniając decyzję organ wskazał: - modernizację ewidencji gruntów i budynków przeprowadzono, zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), podając do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych, - projekt operatu opisowo-kartograficznego podlegał na okres 15 dni roboczych wyłożeniu do wglądu dla osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - w dniach od 3 czerwca do 24 czerwca 2015 r., - w tym czasie, wnoszący obecnie zarzuty, zgłaszał uwagi do danych zawartych w tym projekcie, które nie zostały uwzględnione, - informacja organu I. instancji w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] 2 października 2015 r. (poz. [...]), - P. M. K. zgłosił zarzuty w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia a więc sprawa była rozpatrywana w trybie art. 24a ust. 12 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, - na etapie wyłożenia projektu opisowo-kartograficznego wnoszący zarzuty przedłożył dwa pisma, przy których załączył wycinki z numerycznej mapy ewidencyjnej spornych działek; jego uwaga została rozpatrzona a wyjaśnienia przesłano na jego adres, - wnoszący zarzuty przedstawił je w pismach z 9 i 29 października 2015 r.; są one identyczne z przedstawionymi uprzednio uwagami do projektu operatu opisowo-kartograficznego, - postępowanie rozszerzono o nowego uczestnika - właściciela działki ew. nr [...], - wnoszący zarzuty i właściciel działki nr [...] dostarczyli dokumenty na etapie uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego, które dołączono do akt sprawy; ponadto do akt sprawy dołączono wszystkie dostępne dokumenty geodezyjno-prawne, w oparciu o które dokonano wpisu przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków, - właściciel działki ew. nr [...] przedłożył pismo wraz z załącznikami, dotyczące przebiegu jej granicy; potwierdzały one istnienie przedmiotowego pasa gruntu o szerokości 2 metrów jako dostępu do drogi; natomiast w dokumentach przedstawionych przez wnoszącego zarzuty nie było przedmiotowego pasa gruntu; przedkładane przez strony dokumenty stanowiły kopię z istniejących - w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, zwanym dalej "Zasobem" - operatów technicznych nr [...] i nr [...]; różnice między dokumentami wynikają z poszczególnych etapów prac geodezyjnych, - analizując dokumentację dotyczącą uwag zgłaszanych przez wnoszącego zarzuty i uczestnika postępowania – właściciela działki ew. nr [...], ustalono: - ewidencja gruntów i budynków dla obrębu D. została założona w 1960 roku, - według zapisów w rejestrze ewidencji gruntów, dojazd do drogi publicznej dla działki nr [...] zapewniała droga o szerokości 2 metrów, stanowiąca odrębną działkę ewidencyjną (nr [...], pow. 0,04 ha); podmiotem władającym działką ew. nr [...] było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] - Wydział Komunikacji; północny skraj drogi stanowił granicę wsi D. i C.; - w 1971 roku dokonano pomiarów uzupełniających do uwłaszczeń na podstawie przepisów o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych; z mocy ustawy wydano akty własności ziemi: nr [...], na mocy którego p. L. K. stał się właścicielem nieruchomości, stanowiących działki nr [...], nr [...] (pow. 21,92 ha) i nr [...], na mocy którego p. J. M. stał się właścicielem nieruchomości, stanowiącej działkę ew. nr [...] (pow. 1,88 ha); dokumentacja z wykonanych pomiarów znajduje się w operatach technicznych zarejestrowanych pod nr [...], oraz pod nr [...]; podczas wykonywanych pomiarów do uwłaszczeń nie ujawniono drogi, stanowiącej działkę ew. nr [...], natomiast dokonano podziału działki nr [...] (stary nr [...]) na dwie; powierzchnię działki nr [...], stanowiącą drogę, włączono do działki oznaczonej nr [...] i nadano nr [...], działkę nr [...] oznaczono nr [...], - wobec powyższego działka ew. nr [...], stanowiąca dostęp do drogi publicznej dla działki ew. nr [...], została powierzchniowo włączona do tej ostatniej działki; powierzchnie działek, obliczone w wskazanych operatach były podstawą przyjęcia powierzchni w aktach własności ziemi, następnie po uprawomocnieniu zostały założone Księgi Wieczyste, - podczas opracowywania mapy numerycznej dla obrębu D. w 2003 roku, błędnie wprowadzono przebieg granicy pomiędzy działką ew. nr [...] a [...], nie uwzględniając pasa gruntu o szerokości 2 metrów, przynależnego do tej drugiej działki, - przy wykonywaniu prac geodezyjnych, związanych z modernizacją ewidencji, został wykryty uprzednio popełniony błąd i przywrócono właściwy przebieg granicy, zgodny z prawem własności; przywracając właściwy przebieg granicy powołano się na § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015, poz. 542 ze zm.); przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do Zasobu, - odnosząc się, do zarzutu odwołania - złożonego przez uprzednio wnoszącego zarzuty - w sprawie niewłaściwego przebiegu granicy pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...], stwierdzono, że w danym postępowaniu nie rozstrzyga się sporów odnośnie przebiegu granic nieruchomości w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków; strony mogą wystąpić z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, zgodnie z dyspozycją art. 29 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, - przebieg granicy podczas modernizacji został ujawniony na podstawie dokumentacji, przyjętej uprzednio do Zasobu, na podstawie której wydano tytuły własności; strona niezadowolona z ujawnionego przebiegu granicy, może w każdej chwili - w trybie rozgraniczenia - ustalić przebieg granicy, a powstałe dokumenty będą stanowiły podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W skardze, sformułowano zarzuty naruszenia: - art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w związku z § 55, § 36 i § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez nieprawidłowe wykonanie modernizacji ewidencji i ustalanie w jej trakcie przebiegu granic nieruchomości, czyli ich stanu prawnego, a w efekcie błędne oddalenie zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji, dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...], - art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez nie zgromadzenie w całości materiału dowodowego w sprawie i nie wyjaśnienie występujących w nim sprzeczności, a w efekcie nie ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego w sprawie, - art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, zawierające jedynie ogólnikowe stwierdzenia, bez wskazania konkretnych ustalonych w sprawie stanów faktycznych, dowodów na ich poparcie oraz uzasadnienia prawnego, wyjaśniającego przyczyny utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie. Na rozprawie (k. 48) ustanowiony Pełnomocnik – radca prawny wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie cała jej argumentacja prawna jest zasadna. W istocie jednak zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdy chodzi o wyjaśnienie sprawy w jej istotnych kwestiach i odzwierciedlenia stosownych ustaleń w treści uzasadnienia (art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.). W procedurze modernizacji ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące przebiegu granic (w tym punktów granicznych) mogą być wprowadzane do zmodernizowanego operatu albo na podstawie dokumentów, wymienionych w § 36 w zw. z § 56 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, bądź pozyskiwane w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych fotogrametrycznych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic, w myśl § 37 ust. 1 w zw. z § 56. Ten drugi przypadek ma miejsce, gdy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne. Z treści uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika jednoznacznie, którą podstawę ujawniania danych miał na uwadze organ odwoławczy uznając, że granice zostały po modernizacji naniesione w operacie prawidłowo. Wskazano, jaki zdaniem organu geodezyjnego był historycznie los nieruchomości, gdzie przebiega sporna granica (podziały, łącznia działek ewidencyjnych), wskazując że potwierdzają to dokumenty w aktach sprawy. Nie przywołano jednak konkretnych (np. nr kart w aktach), w tym nie wskazano opracowania, na którym byłoby widoczne, że droga która wedle organu stanowiła wcześniej odrębną działkę (nr [...]), stanowi następnie fragment działki ew. nr [...]. Przyznano, że istnieją opracowania o odmiennej treści (przedkładane przez strony), jednak różnica ta – zdaniem organu - jest następstwem innego etapu opracowania. Także w tym przypadku nie wymieniono numeru karty akt administracyjnych, gdzie opracowania te (czy ich kopie) się znajdują ani nie wyjaśniono, na jakiej podstawie oceniono, który z różniących się dokumentów odzwierciedlał stan faktyczny a który jest opracowaniem roboczym, nieobrazującym jeszcze rzeczywistego przebiegu granic nieruchomości. Jednocześnie odnotowano, że - sporządzając mapę numeryczną (w 2003 roku) - wprowadzono błędne dane, co do przebiegu granicy między działkami wnoszącego zarzut i nr ew. [...]. Nie odzwierciedlono mianowicie istniejącej drogi, stanowiącej faktycznie fragment drugiej z działek, która faktycznie powinna oddzielać działkę Skarżącego od tej o nr [...]. Wobec tego rodzaju ustaleń, organu może budzić wątpliwości, czy w istocie granice zostały na etapie modernizacji wprowadzone na podstawie dokumentów, wskazanych w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli tak jednak było, nie wskazano ostatecznie, jakiego były rodzaju, spośród wymienionych w tym paragrafie, oraz który konkretnie (jego kopia) obrazuje stan odzwierciedlony w zmodernizowanej ewidencji (spośród zalegających w aktach). Wobec treści uzasadnienia skarżonego aktu, nie można też wykluczyć, że w toku procedury modernizacji ewidencji procedowano w istocie z uwzględnieniem zasady, wyrażonej w powoływanym już § 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W takim przypadku z kolei, zgodnie z § 39 ust. 1 (paragraf ten znajdują także zastosowanie przy modernizacji, wobec § 56 ust. 1 rozporządzenia) ustalanie przebiegu granic dokonuje się według zgodnych oświadczeń właścicieli, złożonych do protokołu ustalenia przebiegu granic. Gdy brak zgodnego oświadczenia, granice są nanoszone według ostatniego spokojnego stanu posiadania, o ile nie jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach (ust. 2). Dopiero gdy nie jest to możliwe granice, dla celu uwidocznienia w operacie ewidencyjnym, ustala się po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających istotne informacje oraz oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. W sprawie znajduje wówczas także zastosowanie reguła, zamieszczona w § 39 ust. 8 rozporządzenia, gdzie wskazano, że informacje o spornych odcinakach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej. Wskazane reguły korespondują z samą instytucją modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z § 55 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi ona zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych a jej celem jest: - uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami wskazanego rozporządzenia, - modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Z kolei, w świetle § 54 ust. 6 danego rozporządzenia, celem modernizacji jest też m.in. eliminacja niezgodności w bazie danych a powinna być ona prowadzona nie rzadziej niż co 15 lat (§ 54 ust. 7 rozporządzenia). Wykładając regulacje dotyczące zasad procedowania przy modernizacji, trzeba mieć także na uwadze specyfikę samej instytucji ewidencji gruntów i budynków, definiowanej art. 2 pkt 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stanowi ona system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach oraz m.in. ich właścicielach. Prowadzenie ewidencji i związane z tym czynności nie mogą być więc instrumentem dla rozstrzygania spornych stanów na gruncie, gdy chodzi o przebieg granic (czy położenie punktów granicznych). Jak trafnie odnotował organ służy temu wyłącznie instytucja rozgraniczania nieruchomości (w myśl art. 29 – 34 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), co jednak nie wyłącza konieczności wnikliwego rozważenia, jak powinny być odnotowane sporne granice w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym. Uwagę, że modernizacja nie służy rozstrzyganiu sporów granicznych, odnieść wypada bezpośrednio do czynności w ramach tej procedury. Nie może ona, wobec swej istoty, stanowić instrumentu konkurencyjnego do instytucji rozgraniczania nieruchomości, mając na uwadze po pierwsze to, że rozgraniczanie, w związku ze swoją specyfiką, jest oparte na procedurze mieszanej – administracyjnosądowej. W razie braku porozumienia stron (sporu wobec proponowanego przebiegu granicy) sprawa trafia na drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), jako właściwym do rozstrzygania sporów o prawa rzeczowe. Przy przyjęciu możliwości konkrecyjnego rozstrzygania spraw w dwu trybach, nie można też wykluczyć sytuacji, gdy w równolegle prowadzonych postepowaniach (w ramach zarzutów do operatu modernizacyjnego oraz w postępowaniu rozgraniczeniowym) zapadłyby dwa alternatywne orzeczenia – do tego nie tożsame w treści. Stąd także względy wykładni systemowej przemawiają przeciw tego rodzaju koncepcji. Po drugie przeciw przyjęciu założenia możliwości alternatywnego rozstrzygania spraw spornych w dwu trybach, przemawiają przesłanki czysto praktyczne. W przepadkach bowiem objęcia modernizacją znacznych terenów, gdzie granice nie mogą być naniesione w oparciu o dokumenty, wymienione w § 36 rozporządzenia (w rozpoznawanej sprawie tego przypadku nie sposób wykluczyć, wobec braku jednoznacznego stanowiska w uzasadnieniu dat sporządzania uprzednich dokumentacji, do których odwołuje się ostatecznie organ oraz wywodów dotyczących domniemanego błędu przy sporządzeniu mapy numerycznej), liczba sporów granicznych może być znaczna i - w związku z rozpatrywaniem zarzutów w kwestii faktycznego ustalenia przebiegu granic, co (wobec stopnia zawiłości tego rodzaju spraw) może trwać nawet kilka lat - zmodernizowany operat nie wskazywałby wielu granic, w myśl art. 24a ust. 11 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (pojęcie "dane niewiążące"). W tym kontekście kluczowe znaczenie odgrywa treść normatywna, przywołanego już § 39 ust. 8 w zw. z § 56 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdzie ustanowiono zasadę ujawniania w bazie danych ewidencyjnych informacji o odcinkach granic ze wskazaniem ich położenia proponowanego w konkretnym opracowaniu geodezyjnym, według ustalonych reguł, ze wskazaniem, że chodzi o odcinki "sporne" (siłą rzeczy musi to dotyczyć także "spornych" punktów granicznych, choć nie wymienia się ich expressis verbis). Właśnie, gdy przebieg granicy jest wprowadzany do operatu ewidencyjnego w myśl § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i nie może być on ustalony w oparciu o zgodne oświadczanie osób, mających prawa do nieruchomości sąsiadujących (lecz według reguł wskazanych w § 39 ust. 2 lub 3) a nie zostanie to ostatecznie zaakceptowane przez zainteresowanych, choćby w drodze zgody dorozumianej (brak uwag na etapie wyłożenia operatu), musi być on uwidoczniony jako odcinek sporny. Dotyczy to oczywiście przypadków, gdy granica nie może być uwidoczniona bezpośrednio, w oparciu o dokumenty wymienione w § 36 rozporządzenia. Na danym etapie takiej możliwości w danej sprawie nie można wykluczyć – wyczerpujące stanowisko musi zająć wpierw organ administracji, oceniając konkretne dokumenty geodezyjne. W rozpatrywanej sprawie Skarżący wnosił uwagi na stosownym etapie. Nie sposób więc uznać, aby granica mogła być ustalona, w oparciu o zgodne oświadczania stron. Trzeba mieć na uwadze ze dane, zawarte w operacie, stają się, po upływie terminu na zgłaszanie uwag, wiążące (art. 24a ust. 8 zd. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), do czasu, gdy nie zostaną do niech ewentualnie zgłoszone zarzuty. Przy tym, po rozpatrzeniu zarzutów, także dane, których one dotyczyły, stają się wiążące (tak art. 24a ust. 11 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Stanowisko organu więc, w danego rodzaju sprawie, powinno być umotywowane, ze wskazaniem: - jaki stan faktyczny ustalono w sprawie - jaka jest treść zmodernizowanego operatu ewidencyjnego w stosunku do uwagi strony – i - o ile zarzuty nie mają być uwzględnione - dlaczego uznano, że granice uwidoczniono w operacie prawidłowo z dowołaniem do odnośnych zasad. O ile chodzi o uwidocznienie granic, w myśl § 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ musi w pierwszym rzędzie ustalić, czy granica była kwestionowana w toku postępowania modernizacyjnego – np. na etapie wnoszenia uwag. Jest to istotne, bowiem wówczas powinna być wykazana w operacie ewidencyjnym jako sporna, w myśl § 39 ust. 6 rozporządzenia. Z punktu widzenia meritum sprawy (analiza prawidłowości objętego zarzutem elementu operatu ewidencyjnego) doniosłe znacznie ma w sprawie ocena, czy granica, niezależnie czy ujawniona jako sporna, jest uwidoczniona prawidłowo (zgodnie z zasadami § 39 ust. 1-3 rozporządzenia). Sama okoliczność, że chodzi np. o granice sporną nie zwalnia bowiem organu z obowiązku dbałości o to, aby także tego rodzaju dane były uwidocznione zgodnie z regułami, określonymi normatywnie. Jeżeli w toku postępowania (do upływu terminu zgłaszania uwag) proponowana przez wykonawcę prac granica była kwestionowana, powinna zostać wyznaczona w oparciu o reguły wskazaną w § 39 ust. 2 lub 3 zaś organ, w treści uzasadnienia, powinien przywołać fakty i okoliczności, przemawiające za jej naniesieniem w określonych położeniu. Odnosząc te uwagi do realiów przedmiotowej sprawy należy wskazać, co następuje. O ile dane, co do przebiegu granicy, zostały wprowadzone w ramach zasady zakreślonej w § 37 ust. 1 rozporządzenia organ, rozpoznając ponownie sprawę w II. instancji, nie wskazał, czy dana granica powinna być uwidoczniona w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, jako sporna. Z treści uzasadnienia nie wynika w ogóle, czy jest ona uwidoczniona w kwestionowanym oparcie jako sporna. Wskazane wyżej kwestie mają istotne znacznie w sprawie. Powinien się do nich odnieść organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, wobec zarzutów odwołania, rozpatrując sprawę po raz kolejny, w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). Uchybienie wymaganiu w zakresie prawidłowego uzasadnienia orzeczenia (art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.) nie pozwala na konstatację, że sprawa została prawidłowo wyjaśniona (uchybienie art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Brak wyczerpującego stanowiska organu w sprawie nie pozwala stronom na zrozumienie i ewentualną weryfikacje przesłanek, jakie legły u podstaw stosownego rozstrzygnięcia, co potwierdza bezpośrednio treść skargi. Nie pozwala także Sądowi na kontrolę, czy trafne jest orzeczenie organu odwoławczego. Zajęcie w tym zakresie stanowiska wymagałoby w istocie rozpatrzenia sprawy przez Sąd niejako w zastępstwie powołanego do tego organu odwoławczego. Byłoby to niedopuszczalne, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz regułę, że dopiero orzeczenie, wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącego kwestii, że nieruchomość (działka ew. nr [...]) - w granicach oznaczonych według danych z ewidencji, gdzie przebieg granic naniesiony był inaczej niż w zmodernizowanej ewidencji (po sporządzeniu mapy numerycznej) - była przedmiotem obrotu, trzeba wskazać, że nie mogło to mieć przesadzającego znacznie w sprawie. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem tylko urzędowym rejestrem, co do przebiegu granic nieruchomości. O ile więc byłyby one nawet na stosownym wyrysie oznaczone wadliwie, wobec występowania, przez pewien czas, błędu w bazie danych ewidencyjnych, nie mogło to rodzić skutków prawnorzeczowych przy obrocie nieruchomościami. Przeniesienie własności działki następuje zawsze w jej rzeczywistych granicach, niezależnie czy na dzień dokonywania czynności były one oznaczone w ewidencji prawidłowo. Odrębną kwestią są natomiast ewentualne skutki rzeczowe, jako następstwo faktycznego władania działkami w granicach błędnie odzwierciedlonych w ewidencji, w tym kwestia "dobrej wiary" władającego. Kwestie te pozostają jednak poza oceną organu, prowadzącego ewidencję. Ewentualne zasiedzenie fragmentu nieruchomości musiałoby zostać wpierw potwierdzone stosownym orzeczeniem sądu powszechnego. Nie może być także skuteczna argumentacja skargi, gdzie podnoszono, że modernizacja nie służy "przywracaniu" stanu zgodnego z prawem. W myśl przytoczonych wyżej regulacji § 54 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, na etapie modernizacji, należy także korygować wszelkie dostrzeżone błędy. Odrębną kwestią jest natomiast to, czy błędy takie istotnie w danej sprawie występowały oraz - o ile zachodziłaby potrzeba ustalenia przebiegu granicy w myśl zasad z art. 37 ust. 1 rozporządzenia - nie należałoby jej uwidocznić, jako spornej. Zainteresowani zaś ów stan niepewności mogliby znieść inicjując procedurę rozgraniczania nieruchomości. Wobec wskazanych uwarunkowań, zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postepowania w zakresie obowiązku właściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia, co stanowi odzwierciedlenie stosownego wyjaśnienia sprawy. Natomiast przedwczesne byłoby odniesienie się przez Sąd do zarzutów naruszenia § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z kolei nie sposób uznać, aby - z uwagi na zakres sprawy - doszło do naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia, który wskazuje, jakie dokumenty mogą stanowić podstawę uwidacznia w ewidencji praw do gruntów. W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy prawidłowego oznaczenia granic określonych nieruchomości nie zaś ujawnienia uprawnionych do konkretnych działek w ich granicach. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia reguł procedowania w przedmiocie modernizacji ewidencji, wyrażonych w art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Rozważy także czy – mając na uwadze zarysowane wyżej ramy orzekania w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu - nie zachodzą w sprawie przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, w myśl art. 138 § 2 K.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło