IV SA/Wa 911/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Towarzystwa [...] z siedzibą w O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2017 r. w sprawie ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z 8 sierpnia 2017 r. wyznaczono termin rozprawy w sprawie ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia na dzień 16 października 2017 r. Zawiadomienie o terminie zostało wysłane pełnomocnikowi Towarzystwa [...] z siedzibą w O. (dalej: "skarżący") – radcy prawnemu M. C. na adres wskazany przez stronę skarżącą w skardze i piśmie procesowym z 30 czerwca 2017 r. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została doręczona w dniu 11 września 2017 r. (k. 63 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 911/17, oddalił skargę. Pismem z 11 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie jego uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazał, że jako pełnomocnik skarżącego nie został zawiadomiony o terminie rozprawy. Jednocześnie wskazał, że w dniu 5 kwietnia 2018 r. z informacji uzyskanych z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, potwierdzonych telefonicznie przez pracownika sądu, dowiedział się o wydanym wyroku w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że nie posiadał wiedzy o terminie rozprawy oraz o tym, że wyrok został wydany, dlatego też nie miał możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku w terminie 7 dni od jego ogłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 - 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli jego uchybienie nie powoduje negatywnych skutków dla strony lub upłynął rok od uchybionego terminu (wtedy przywrócenie dopuszczalne jest tylko wyjątkowo) - art. 86 § 2 i art. 87 § 5 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powziął wiadomości o wydaniu wyroku w sprawie 5 kwietnia 2018 r. W tym dniu ustała zatem przyczyna uchybienia terminu, w którym strona miała rzeczywistą możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do jego złożenia został nadany w placówce pocztowej w dniu 12 kwietnia 2018 r. (koperta k. 195). Uznać więc należy, że pismo z 11 kwietnia 2018 r. (zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku) wniesiono w ustawowym terminie 7 dni określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego dokonał czynności, której nie dokonał w terminie - złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Sąd nie stwierdził natomiast uprawdopodobnienia przez pełnomocnika skarżącego okoliczności świadczących o nieponoszeniu przez niego winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi bowiem konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez nią, że nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności wskazane przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku są nieprawdziwe. Zawiadomienie o terminie rozprawy wysłano na adres pełnomocnika skarżącego wskazany przez niego samego w skardze (k.9) oraz w piśmie procesowym z 30 czerwca 2017 r. (k. 44). Natomiast przesyłka z zawiadomieniem o terminie rozprawy adresowana na nazwisko pełnomocnika została na wskazany adres podany przez radcę prawnego w dniu 11 września 2017 r. (k.63). Wskazać należy, że skarżące Towarzystwo [...] z siedzibą w O. udzieliło prawa do reprezentacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi. W skardze pełnomocnik wskazał jako adres do korespondencji adres Towarzystwa. Pełnomocnik nie podał innego adresu do korespondencji, jak również nigdy nie kwestionował prawidłowości doręczeń korespondencji sądowej kierowanej na adres podany w skardze, a kwitowanych przez pracownika Towarzystwa (nota bene we wniosku o przywrócenie terminu profesjonalny pełnomocnik podał po raz kolejny jako adres do doręczeń ul. [...]). Ponieważ pełnomocnik nie wskazał innego alternatywnego adresu do doręczeń, adres wskazany przez niego uznać należało za jedyny prawidłowy. Skoro odbioru korespondencji skierowanej na adres podany przez pełnomocnika, dokonała osoba posługująca się pieczątką Towarzystwa, należy przyjąć, że była to osoba uprawniona do obioru korespondencji kierowanej na ten adres. W związku z powyższym ryzyko skutków wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji na adres wskazany przez profesjonalnego pełnomocnika obciąża zawodowego pełnomocnika. Domniemywa się bowiem, że osoba odbierająca w imieniu zawodowego pełnomocnika korespondencję, kierowaną na adres przez niego wskazany, który nie pokrywa się z adresem jego kancelarii, a jest to siedziba mocodawcy, jest osobą uprawnioną przez niego do odbioru korespondencji. Ewentualne zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik przy obiegu korespondencji z sądów i urzędów, nie mogą być uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działania takich osób. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje organizacja wewnętrznego obiegu korespondencji w ramach sekretariatu Towarzystwa. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy widnieje pieczątka skarżącego Towarzystwa, podpis osoby uprawnionej do odbioru korespondencji i data "11.09.2017", co zdaniem Sądu należy uznać za prawidłowe doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi strony skarżącej. Skarżące Towarzystwo dokonując wyboru profesjonalnego pełnomocnika dla swojej obsługi, który wskazuje jako adres korespondencji adres Towarzystwa powinno kontrolować zakres i prawidłowość obowiązków wykonywanych przez swoich przedstawicieli w zakresie obiegu korespondencji, tak by ta dotarła do odbiorcy – pełnomocnika na czas. Przyjęcie stanowiska, że błędy i nieprawidłowości dokonywane przez pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji nie obciążają mocodawcy lub profesjonalnego pełnomocnika, prowadziłby do nadużycia praw procesowych, gdzie strony, żeby uchylić się od negatywnych skutków prawnych niedokonanej czynności, starałyby się wykazać, iż winą za zaistniały stan rzeczy powinien być obciążony podmiot uprawniony do dokonania określonej czynności w toku wewnętrznego obiegu korespondencji w spółce (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ 78/18). Zdaniem Sądu, taka postawa pełnomocnika skarżącego, wyrażająca się w przyzwoleniu, iż korespondencję będą odbierały osoby trzecie, świadczyć może jedynie o braku dochowania należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, co bezpośrednio obciąża stronę skarżącą. Okoliczności podnoszone we wniosku nie stanowią zatem uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Wniosek o przywrócenie terminu nie spełnił, więc ustawowej przesłanki - braku winy strony, koniecznej do przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 1 - 2 i 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji