IV SA/Wa 911/21

WyrokWSA w Warszawie2021-10-21

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Anna Sękowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych, wydana na podstawie rozporządzenia nr 1069/2009, została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, w szczególności w zakresie określenia zakresu obowiązków nałożonych na podmioty odpowiedzialne za teren i za odpady?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia nr 1069/2009, nakładając na spółkę, która faktycznie kontrolowała teren, obowiązek umożliwienia usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, które pozostały po działalności innej spółki. Sąd stwierdził, że postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. Sp. K. prowadziła działalność przetwórczą w zakładzie dzierżawionym od Spółki Jawnej. Po zakończeniu działalności przez spółkę z o.o. Sp. K. na terenie zakładu pozostały uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne. Powiatowy Lekarz Weterynarii nakazał spółce z o.o. Sp. K. usunięcie tych produktów, a Spółce Jawnej – umożliwienie wykonania tego nakazu. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka Jawna wniosła skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności brak nałożenia wystarczających obowiązków na spółkę z o.o. Sp. K. oraz nierozpatrzenie wyczerpująco zarzutów odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu 21 października 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej także jako "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2021 r. Nr [...], w przedmiocie nakazania usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. 17 sierpnia 2020r. do siedziby Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...] przekazano zgodnie z właściwością miejscową zawiadomienie F. K. z 3 sierpnia 2020 r., dotyczące podejrzenia naruszenia obowiązujących przepisów przez spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. k. w [...], prowadzącą działalność w [...], [...]. [...] września 2020r. na terenie ww. zakładu kontrolę przeprowadziły: Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] oraz inspektor weterynaryjny ds. pasz i utylizacji. Kontrolę przeprowadzono w obecności F. K., B. S. oraz J. K. W trakcie kontroli przeprowadzono oględziny terenu i budynku, w którym prowadzono działalność. W toku kontroli stwierdzono: - na powierzchni konstrukcji młyna do odsiewek warstwę ok. 5-6 cm, miejscami do 10 cm, mączki mięsno-kostnej (mączkę ujawniono również na posadzce między ścianą a młynem); - mączkę mięsno-kostną w podajniku ślimakowym; - odsiewkę mączki z kopyt i rogów wzdłuż ściany pomieszczenia na odsiewkę (szacowana ilość ok. 20 kg); - zanieczyszczoną wannę na półprodukt, zabrudzenia wnętrza wanny półproduktem w ilości szacunkowej ok. 10 kg; - naciek tłuszczu utylizacyjnego na elementach konstrukcyjnych znajdujących się pod wanną; - mączkę-mięsno kostną w podajniku na prasę, co do której ze względu na zabudowę podajnika nie było możliwości oszacowania ilości; - pozostałości mączki mięsno-kostnej we wnętrzu prasy i na elementach zewnętrznych; - mączkę mięsno-kostną na "półce"- posadzce pod destruktorami oraz nawis na stelażu podtrzymującym destruktory utworzony przez wyciek, w ilości ok. 1 kg; - w magazynie płaskim mączki mięsno kostnej nieoczyszczony podajnik ślimakowy do załadunku mączki; - na parapetach warstwę do ok. 5 cm mączki mięsno-kostnej, - rozsypaną mączkę mięsno kostną wzdłuż ścian magazynu; - młyn w magazynie pokryty warstwą ok. 2-5 cm mączki; - podajnik ślimakowy z zawartością mączki; - na elementach wystających pionowego podajnika nasypy mączki mięsno kostnej ok. 20 cm wysokości (szacowana ilość ok. 30 kg); - pozostałości nieprzetworzonych ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego na przyczepie o nr rej. [...] (ilość ok. 1 kg); - kontener na placu przy drodze dojazdowej do magazynu mączki nr 3 (plac dawnej zbiornicy) z zawartością w postaci nieprzetworzonego waru- półproduktu wypełniony w ok. 1/3 zawartości kontenera, w którym stwierdzono kolczyki o numerach [...]; [...], [...] (na podstawie danych w centralnej bazie IRZ ustalono, że utylizacja zwłok bydła o wskazanych nr kolczyków miała miejsce w styczniu 2019 r.); - otwierany do tyłu, zabrudzony mazistą zawartością kontener - zlokalizowany po lewej stronie drogi dojazdowej do magazynu nr 3 (plac dawnej zbiornicy - ilość trudna do oszacowania - zabrudzenia na powierzchni tylnej ściany i podłogi kontenera); - za ogrodzeniem zakładu, na zarośniętej części ujawniono kontener wypełniony w ok. 3/4 zawartości kontenera, spryzmowaną mączką mięsno-kostną (szacunkowa ilość ok 2000kg); - na terenie zakładu ujawniono pojedyncze kości (w sumie 3 szt., przy samochodzie [...] oraz na drodze dojazdowej do magazynu nr 3, teren dawnej zbiornicy); - na hali przyjęcia surowca, - na powłoce blacharskiej muldy ujawniono zabrudzenia w postaci sierści; - na samochodzie [...] typu "[...]", czerwony o nr rej. [...], - w okolicy strzelnicy stwierdzono wózek widłowy z workiem typu "big-bag" wypełniony solą. [...] września 2020 r. do siedziby Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...] wpłynęło pismo wraz z podpisanym protokołem kontroli. W ww. piśmie spółka [...] Sp. J. formalnie określona jako podmiot kontrolowany wskazała, iż odpowiedzialność za wszelkie uchybienia ponosi spółka [...] Sp. z o. o. Sp. K. Ponadto, w piśmie tym spółka wniosła zastrzeżenia do protokołu z kontroli. Zastrzeżenia dotyczyły przeprowadzenia dalszych czynności kontrolnych na terenie zakładu w [...], po przywróceniu dostaw energii elektrycznej z wykorzystaniem listy kontrolnej SPIWET, oraz pozyskania dokumentacji dotyczącej działalności przetwórczej prowadzonej przez [...] Sp. z o.o. Sp. K. Pismem znak: [...] z [...] września 2020r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] ustosunkował się do wniesionych zastrzeżeń informując spółkę "[...]", że nie uwzględnia powyższych zastrzeżeń. [...] stycznia 2021 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wydał decyzję nr [...], w której: - w lit A pkt 1 nakazał "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...] usunięcie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych stanowiących pozostałości po zakończonej działalności przetwórczej w/w spółki tj.: mączkę mięsno-kostną: na powierzchni konstrukcji młyna do od siewek, na posadzce między ścianą a ww. młynem, z podajnika ślimakowego, z podajnika na prasę oraz prasy tj. z jej wnętrza i z elementów zewnętrznych, z "półki" posadzki pod destruktorami, w magazynie płaskim z podajnika ślimakowego, z młyna, z elementów podajnika pionowego, z parapetów i spod ścian magazynu, z kontenera znajdującego się za ogrodzeniem zakładu; odsiewkę mączki z kopyt i rogów zlokalizowanych wzdłuż pomieszczenia na odsiewkę; półprodukty z wnętrza wanny na półprodukty, nacieki tłuszczu utylizacyjnego na elementach konstrukcyjnych znajdujących się pod wanną; wycieki z nawisu na stelażu podtrzymującym destruktory; pozostałości nieprzetworzonych ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego na przyczepie o nr. rej. [...]; nieprzetworzony war (półprodukt) z kontenera na placu przy drodze dojazdowej do magazynu mączki nr 3; mazistą substancję z kontenera otwieranego do tyłu zlokalizowanego po lewej stronie drogi dojazdowej do magazynu numer 3; kości przy samochodzie [...] oraz na drodze dojazdowej do magazynu numer 3- na terenie dawnej zbiornicy; sierści na hali przyjęcia surowca na powłoce blacharskiej muldy; znajdujących się na terenie zakładu w [...], [...] stanowiących materiał kategorii 1 w drodze utylizacji; - w lit. A pkt 2 nakazał okazać Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w [...], dokument handlowy towarzszący transportowi do zakładu utylizacyjnego ww. produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych; - w lit. B nakazał [...] Spółka Jawna, [...], [...] umożliwić wykonanie nakazu wskazanego w lit. A pkt 1 decyzji. 29 stycznia 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...] wpłynęło odwołanie [...] Spółka Jawna z siedzibą [...]. Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej także jako "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2021 r. Nr [...], w przedmiocie nakazania usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka [...] Sp. z o.o. Sp. K prowadziła działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, w związku z czym pozostawione uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego jak i produkty pochodne należy uznać wyłącznie jako kategorię 1. Pozostawione produkty uboczne i pochodne znajdujące się na terenie zakładu w [...], w świetle ww. przepisów jednoznacznie stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Przepisy rozporządzenia 1069/2009 w art. 12 określa dopuszczalne sposoby usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii I. Wobec faktu, że Spółka [...] Sp. z o.o. Sp. K nie usunęła ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w sposób określony w ww. przepisie Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nakazał podmiotowi : "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. usunięcie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych stanowiących pozostałości po zakończonej działalności przetwórczej w/w spółki, jakie pozostały w obiekcie zlokalizowanym w [...], [...], czego dowodem ma być przedstawienie dokumentu handlowego towarzyszącego transportowi ww. produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych do zakładu utylizacyjnego. W ocenie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii jest to jedyne słuszne rozwiązanie, zapewniające zgodność postępowania z przepisami art. 46 rozporządzenia nr 1069/2009. Jednocześnie, podkreślono, że nakazanie spółce [...] Spółka Jawna z siedzibą w [...] umożliwienia wykonania nakazu wskazanego w lit. A ust. 1 decyzji wynika z okoliczność, że obecnie to ten podmiot odpowiada, na podstawie umowy użyczenia, za przedmiotowy teren, a co za tym idzie również za konieczność jak najszybszego zutylizowania pozostawionych na tym terenie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych. Konieczność niezwłocznej utylizacji uppz spoczywa na podmiocie, który sprawuje faktyczną kontrolą nad produktem ubocznym pochodzenia zwierzęcego lub produktem pochodnym. Faktyczną kontrolę należy tutaj rozpatrywać w rozumieniu prawa cywilnego jako władanie, czy faktyczne kontrolowanie danej rzeczy (w tym przypadku ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego) w praktyce związane z jej posiadaniem. Spółkę [...] Spółka Jawna, czyli spółkę pod którą faktyczną kontrolą obecnie te produkty uboczne się znajdują, zobowiązano do utylizacji tych produktów. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony zawartych w odwołaniu wskazano, że z protokołu kontroli Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] nr [...] z [...] września 2020 r., wynika, że kontrolę przeprowadzono w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], [...], której właścicielem jest [...] Sp. J. Biorąc pod uwagę powyższe, to spółka jest odpowiedzialna za to aby podmiot/zakład spełniał wszystkie wymagania przewidziane prawem dla tego typu działalności, zaś obowiązkiem organu jest wyegzekwowanie ich usunięcia, o czym mowa w art. 46 rozporządzenia 1069/2009. Natomiast kwestia podnoszona przez Stronę, że to inny podmiot prowadził działalność nadzorowaną w budynku/zakładzie należącym do spółki [...], nie podlega żadnej wątpliwości organu II instancji i niewątpliwie ta działalność mogła mieć wpływ na powstanie tego typy nieprawidłowości. Jednak kwestie wzajemnych roszczeń wynikające z zawartej umowy dzierżawy pomiędzy stronami powinny być uregulowane wyłącznie w odrębnym postępowaniu pomiędzy spółką [...] Spółka Jawna, a "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie jest organem właściwym, aby rozstrzygać w tych kwestiach, w związku z czym zarzut ten uznał za bezzasadny. Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, dalej "[...]WLW" skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Spóła Jawna z/s w [...], dalej "strona skarżąca" zarzucając naruszenie przez przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności: 1. przepis art. 46 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) z 21 października 2009 r. (Dz. Urz. UE L nr 300, str. 1), poprzez akceptację braku nałożenia na spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. K. z/s w [...] takiego zakresu obowiązków, których wykonanie skutkowałoby usunięciem całości porzuconych przez ten podmiot odpadów zwierzęcych i dzięki temu zapobiegłoby w pełni istniejącemu zagrożeniu epidemiologicznemu, 2. art. 7 w zw. z art. 8 i art. 77 § i i w zw. z art. 140 oraz art. 138 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w taki sposób, że w toku prowadzonego postępowania organ nie rozpatrzył wyczerpująco zarzutów sformułowanych w odwołaniu z 26 stycznia 2021 r. i nie ocenił wszechstronnie całego zebranego materiału dowodowego, a w rezultacie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy i nie zmienił (a ściślej nie rozszerzył) zakresu oraz treści obowiązków nałożonych na [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...] w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2021 r. Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z opinii sporządzonej przez dr W. L. załączonej do skargi na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia skargi. W uzasadnieniu strona skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy. Podkreśliła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...]WLW skupił się na wykazaniu konieczności nałożenia na [...] Sp. z o.o. Sp. K. z/s w [...] oraz na [...] Sp. J. z/s w [...] nakazów przewidzianych w art. 46 ust. 1 lit c) rozporządzenia nr 1069/2009, gdy tymczasem prawidłowość decyzji w tym zakresie i możliwość zastosowania samych nakazów nie była przez skarżącą podważana. Natomiast [...]WLW w ogóle nie odniósł się do kwestii, iż zdaniem skarżącej w wyniku błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji na [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...] nałożono zbyt mało obowiązków, czy też obowiązki, których wykonanie nie doprowadzi do usunięcia wszystkich nieprawidłowości będących wynikiem działalności przetwórczej prowadzonej przez ten podmiot w zakładzie skarżącej w miejscowości [...]. Podkreślono, że w opinii z [...] maja 2021 r. sporządzonej na zlecenie skarżącej spółki rzeczoznawca z zakresu ochrony środowiska dr W. L. wskazał (na str. 7-8), że na terenie zakładu stwierdził odpady organiczne technologiczne w postaci mączki mięsno-kostnej o prawdopodobnie zdyskwalifikowanym składzie, kożuchów i zup procesowych oraz kości (wszystkich odpadów jest co najmniej 100 m3). Znajdują się one nie tylko w pojemnikach i kontenerach - jak ustalono już w protokole kontroli sporządzonym przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] - ale dodatkowo stanowią też "domieszkę" niektórych pryzm zmieszanych odpadów. Wspomniane "zupy" znalazły się w dwóch małych lagunach o powierzchniach paru metrów kwadratowych i głębokości kilkudziesięciu centymetrów i są one bardzo trudne do usunięcia, a stanowią poważną uciążliwość terenową, której nawet zbadanie grozi skażeniem uczestniczących. Tymczasem utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] nie przewiduje, aby podmiot winny zaistniałej sytuacji, czyli [...] Sp. z o. o. Sp. K. z/s w [...] miał obowiązek usunięcia tych rozlewisk odpadów niebezpiecznych, czy też pryzm zawierających w składzie odpady organiczne. Podobnie, nie nakazano [...] Sp. z o.o. Sp. K. z/s w [...] usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z poletka za cysternami kolejowymi, a także ze sterylizatorni, oczyszczalni i kanalizacji. Z kolei ich pozostawienie powoduje poważne zagrożenie natury epidemiologicznej, gdyż odpady takie mogą być źródłem licznych procesów chorobowych, w tym o charakterze zakaźnym, zagrażających ludziom, zwierzętom, a także roślinności i grzybom. Stan taki odbiega drastycznie od przyjętych standardów i nie stwarza możliwości, aby potraktować go jako przejściowe niedopatrzenie ze skutkami, które z czasem mogą być nieistotne (str. 19-20 opinii). Strona skarżąca podkreśliła, że decyzja wydana w oparciu o przepis art. 46 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1069/2009 winna nakładać na dane przedsiębiorstwo takie obowiązki specjalne, aby osiągnąć cel ich zastosowania, czyli usunięcie wszystkich istniejących nieprawidłowości oraz ewentualnego zagrożenia dla ludzi i zwierząt. [...]WLW nie uwzględnił powyższego wymogu w zaskarżonej decyzji, nie zajmując się (podstawową) kwestią oceny, czy treść nakazu sformułowanego w lit. A pkt 1 decyzji jest adekwatna do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W ten sposób [...]WLW dopuścił się naruszenia obowiązującej zasady dwuinstancyjności wywodzonej z art. 138 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie nakazania usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych. Sąd rozpoznając przedmiotową skargę doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a także przepisów prawa procesowego, mogącymi mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 26a ust.1 i ust. 2a ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2020 r. poz. 1421) zwana dalej "ustawą" oraz art. 21 ust. 1, art. 3 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 11, w związku z art. 7 ust. 1 i 2, art. 12 oraz art. 46 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009"). Zgodnie z art. 26a ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy, wymagania weterynaryjne dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych są określone w rozporządzeniu nr 1069/2009, w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz w ustawie (ust. 1). Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: właściwy miejscowo powiatowy lekarz weterynarii na obszarze swojej właściwości wykonuje zadania i czynności państwa członkowskiego, właściwego organu oraz właściwej władzy określone w rozporządzeniu nr 1069/2009 i przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, w tym przeprowadza kontrole spełniania wymagań określonych w tych przepisach (ust. 2 pkt 1). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organy stwierdziły, że "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. z/s w [...] w czasie prowadzenia działalności przetwórczej w zakładzie zlokalizowanym w [...], [...], dzierżawionym od spółki [...] Sp. J. z/s w [...] oraz właścicieli nieruchomości, na której ten zakład jest zlokalizowany, znajdowały się pojedyncze kości, nieprzetworzony war - półprodukt, oraz pozostałości stwierdzone na przyczepie, stanowiące uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego. W związku z powyższym organy nałożyły na "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. obowiązki zmierzające do ich usunięcia. Nakazano także spółce "[...]" umożliwienie wykonania nakazu wskazanego zaskarżonej decyzji z uwagi na okoliczność, że obecnie to ten podmiot odpowiada, na podstawie umowy użyczenia, za przedmiotowy teren, a co za tym idzie również za konieczność jak najszybszego zutylizowania pozostawionych na tym terenie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych. W ocenie sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 1069/2009. W preambule rozporządzenia Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej stwierdziły, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt [..]. Niezależnie od pochodzenia, produkty te stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska. Zagrożenie takie należy odpowiednio kontrolować albo kierując produkty do bezpiecznych kanałów usuwania, albo stosując je w różnych celach, z zachowaniem ściśle określonych warunków, minimalizując w ten sposób związane z nimi zagrożenie dla zdrowia (Wyrok WSA w Szczecinie z 7 listopada 2019 r., II SA/Sz 752/19, LEX nr 2761965). Sąd nie ma podstaw, by kwestionować znajdujące się na nieruchomości uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego oraz produkty pochodne stanowiące pozostałości po zakończeniu działalności przetwórczej spółki [...] Sp. z o. o. Sp. K. Wskazane w protokole pojedyncze kości, nieprzetworzony war - półprodukt, oraz pozostałości stwierdzone na przyczepie, znajdujące się na terenie zakładu stanowią uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, gdyż spełniają definicję ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego wskazaną art. 3 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009. Pozostawione zaś po produkcji mączki mięsno-kostne, nacieki tłuszczu utylizacyjnego i odsiewki stanowią produkty pochodne opisane w art. 3 pkt 2 rozporządzenia, uzyskane w procesie przetwarzania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 produkty "uboczne pochodzenia zwierzęcego" oznaczają całe zwierzęta martwe lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, w tym komórki jajowe, zarodki i nasienie, zaś "produkty pochodne" to produkty otrzymane w wyniku przynajmniej jednej obróbki, przekształcenia lub etapu przetwarzania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. W związku z faktem, iż Spółka [...] Sp. z o.o. Sp. K prowadziła działalność zatwierdzoną polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, organ skategoryzował pozostawione uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego jak i produkty pochodne wyłącznie jako kategorię 1. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1421) podmiot prowadzący działalność nadzorowaną, z wyłączeniem działalności, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. o, jest obowiązany spełniać wymagania weterynaryjne określone dla danego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności nadzorowanej. Organy administracji publicznej, słusznie uznały, że zarówno uboczne produkty, jak i produkty pochodne pochodzą od [...] Sp. z o.o. Sp. K., a [...] Spółka Jawna, czyli spółkę pod którą faktyczną kontrolą obecnie te produkty uboczne się znajdują, zobowiązano do umożliwienia przeprowadzenia tej utylizacji. Stosownie bowiem do treści art. 3 pkt 11 rozporządzenia 1069/2009 "podmiot" oznacza osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników. Nakazy te oparte są o regulację art. 46 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1069/2009, który pozwala nałożyć specjalne obowiązki na przedsiębiorstwa lub zakłady w celu usunięcia istniejących nieprawidłowości, nie precyzując jednak katalogu takich obowiązków. Rodzaj zatem nałożonych obowiązków zależy od uznania organu, przy czym oczywiste jest, że winien on być adekwatny do okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Sąd stoi na stanowisku, że obowiązek nałożony na [...] Spółka Jawna polegający na nakazie umożliwienia wykonania obowiązków nałożonych na [...] Sp. z o.o. Sp. K., stanowi specjalny obowiązek bez którego wydania nie będzie można usunąć stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślić trzeba, że organy weterynaryjne są organami wyspecjalizowanymi, posiadającymi niezbędną wiedzę merytoryczną w zakresie swojego działania. Okoliczności rozpoznanej sprawy odnoszą się do wymagań weterynaryjnych, które mają na celu ochronę zdrowia publicznego oraz zdrowia zwierząt. Stąd stosowanie się do wymogów rozporządzenia przez wszystkie podmioty, pod których kontrolą znajdują się produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego jest istotne z punktu widzenia higieniczno-sanitarnego i ma zapobiegać powstawaniu i rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt. Odnosząc się do zarzutu polegającego na błędnej wykładni przepisu art. 46 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1069/2009, wskazać należy, że z protokołu kontroli nr [...], z [...] września 2020 r., wynika, że kontrolę przeprowadzono w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], [...], której właścicielem jest [...] Sp. J. Biorąc pod uwagę powyższe, to spółka jest odpowiedzialna za to aby podmiot/zakład spełniał wszystkie wymagania przewidziane prawem dla tego typu działalności, zaś obowiązkiem organu jest wyegzekwowanie ich usunięcia, o czym jest mowa w art. 46 rozporządzenia 1069/2009. Podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że to inny podmiot prowadził działalność nadzorowaną w budynku/zakładzie należącym do spółki "[...]", jak zaznaczył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest kwestionowane. Znajduje to zresztą odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, bowiem Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nakazał właśnie podmiotowi: "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. usunięcie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych stanowiących pozostałości po zakończonej działalności przetwórczej w/w spółki, jakie pozostały w obiekcie zlokalizowanym w [...], [...], tak aby zlikwidować powstałe zagrożenie zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, zaś [...] Sp. J. nakazał umożliwienie wykonania tego nakazu. Nakazanie utylizacji ww. produktów bez zobowiązania podmiotu, który ma faktyczne władztwo nad terenem, na którym usytułowany jest zakład, wiązałoby się z nieuwzględnieniem przez organ sytuacji faktycznej, jaka wiąże się ze zmianą podmiotu zarządzającego tym terenem. Rację ma również organ wskazując, że wszelkie kwestie wzajemnych roszczeń wynikających z zawartej umowy dzierżawy pomiędzy stronami winny być uregulowane pomiędzy stronami na drodze postępowania cywilnego. Sąd nie podziela także zarzutu, że organ nie rozpatrzył i nie ocenił wszechstronnie całego materiału dowodowego. Wskazać trzeba, że strona skarżąca na każdym etapie postępowania brała w nim czynny udział: tj. była zawiadamiana przez organ I instancji zarówno o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i o zakończeniu postępowania dowodowego, miała zapewnioną możliwość wypowiadania się co do zebranego materiału dowodowego oraz składania zastrzeżeń i wyjaśnień. Organy obu instancji podejmowały czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zgodnie z przepisem art. 7 i 77 k.p.a., wobec powyższego zarzut ten należy uznać za bezzasadny. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów procesowych. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu - przed wydaniem decyzji. Ponadto organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Sąd nie podzielił także argumentów dotyczących zbyt wąsko sformułowanego wobec "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. obowiązku usunięcia ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych. Zakres sformułowanego w lit. A pkt 1 decyzji [...]WLW obowiązku wynika bowiem z protokołu kontroli nr [...] sporządzonego w obecności F. K. i przez niego podpisanego. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 19a ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 306), przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Zaś w art. 19d ustawodawca wskazał elementy, które powinien zawierać protokół z przeprowadzonej kontroli. Z protokołu kontroli przeprowadzonej [...] września 2020 r. wynika, że kontrolowany został pouczony o prawie zgłoszenia zastrzeżeń na piśmie do ustaleń zawartych w protokole kontroli, przed jego podpisaniem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. Kontrolowany skorzystał z tego prawa, co znajduje odzwierciedlenie w protokole i w piśmie z [...] września 2020 r., w którym przedstawił swoje uwagi do opisu nieprawidłowości Listy Kontrolnej SPIWET. Podkreślić jednak należy, że fakt, iż F. K. w toku postępowania składał zastrzeżenia do protokołu, nie świadczy o tym, że stwierdzone w protokole naruszenia zostały ustalone w nieprawidłowy sposób. F. K., poza gołosłownymi twierdzeniami, na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił jakichkolwiek dowodów wykazujących zasadność innego niż w decyzji określenia zakresu obowiązków na spółkę "[...]" Sp. z o.o. Sp. K. Natomiast jak była już wyżej mowa organy obu instancji, tj. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, jak i Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] są organami wyspecjalizowanymi, posiadającymi stosowną wiedzę w zakresie objętym kontrolowaną decyzją i podważenia poczynionych przez nie ustaleń wymaga przedstawienia konkretnych materiałów dowodowych. Tymczasem strona takowych nie przedłożyła. Co prawda w skierowanej do Sądu skardze, strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii dotyczącej "stanu środowiska i aktualnych wymogów środowiskowych zakładu utylizacyjnego padłe lub ubite zwierzęta oraz odpadowa tkankę zwierzęcą" sporządzonej przez dr W. L., rzeczoznawcę z zakresu ochrony środowiska, którą dołączono do skargi, jednak podkreślenia wymaga, że opinia ta została sporządzona wg stanu na kwiecień- maj 2021 roku, a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym odnosi się do stanu, w jakim w tym okresie znajdował się zakład, a jak słusznie wskazał organ administracji publicznej, stan zakładu od dnia przeprowadzenia kontroli przez organ I instancji mógł ulec, z uwagi na jego nieużytkowanie, pogorszeniu. Tym samym opinia ta nie może stanowić dowodu na stan w jakim znajdował się zakładu, gdy toczyło się postępowanie zarówno przed organem I jak i II instancji. Jak wskazuje się w doktrynie przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie może to prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Innymi słowy, postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego – kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (szerz. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 106). Również twierdzenia strony o konieczność zastosowania listy kontrolnej SPIWet są niczym nie uzasadnione. SPIWet, czyli Skoordynowany Program Inspekcji Weterynaryjnej, to akcja Inspekcji Weterynaryjnej odnosząca się do spełniania przez producentów wyrobów mięsnych przepisów prawa polskiego i możliwości dostosowania się producentów wyrobów mięsnych do prawa UE. Na podstawie ujednoliconego protokołu kontrolnego, w zakładach tej branży można wykazać braki, które powodują że zakład nie spełnia wymagań unijnych. W rozpoznanej sprawie chodziło o zgłoszone podejrzenia naruszenia obowiązujących przepisów przez spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. k., ale po zakończeniu prowadzenia przez nią działalności z zakresu produkcji wyrobów mięsnych w [...], gmina [...]. Nie może zatem być mowy o dostosowaniu produkcji do wymogów przepisów unijnych bądź krajowych. Zdaniem sądu, materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo zebrany i nie budzi wątpliwości. Z kolei organy w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy dokonały prawidłowych ustaleń, które przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa uzasadniały wydanie skarżonych decyzji. Podniesione przez stronę skarżącą zarzuty, nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających jego uchylenie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło