IV SA/Wa 912/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-08
Skład orzekający: Monika Stępkowska – Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna prowadząca rodzinny ogród działkowy, posiadająca znaczne środki finansowe na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych organizacji społecznej, ponieważ pomimo społecznego charakteru jej działalności i związku z prowadzeniem rodzinnego ogrodu działkowego, wykazała ona posiadanie znacznych środków finansowych na rachunkach bankowych, co wyklucza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów postępowania na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Organizacja społeczna P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą opłaty za pobór wód podziemnych. W ramach skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Organizacja argumentowała, że jest organizacją społeczną, nie prowadzi działalności gospodarczej, a postępowanie dotyczy prowadzenia rodzinnego ogrodu działkowego. W oświadczeniu majątkowym wykazała znaczne środki na rachunkach bankowych oraz fundusz składkowy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za pobór wód podziemnych postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
W skardze na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie określenia wysokości podwyższonej opłaty za pobór wód podziemnych w wysokości 1.695,50 zł P. zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr nadesłanym do Sądu w dniu 26 czerwca 2008 r., nie wskazano zakresu wniosku (rubryka nr 4 formularza), jednakże z treści skargi wyraźnie wynika, że wnioskodawca domaga się prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że P. jest organizacją społeczną powołaną do życia mocą ustawy. Podstawowym źródłem finansowania jego działalności jest składka członkowska, a Związek nie prowadzi działalności gospodarczej. Niniejsze postępowanie pozostaje w związku prowadzeniem rodzinnego ogrodu działkowego – urządzenia użyteczności publicznej, służącego m. in. zaspokajaniu socjalnych potrzeb społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podnoszeniu standardów ekologicznych otoczenia. Tak więc przedmiotowe postępowanie pozostaje w związku z działalnością społeczną a także działalnością w zakresie ochrony środowiska. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość funduszu składkowego wynosi 14.050.976,66 zł, wartość środków trwałych wynosi 39.241,64 zł, strata za ostatni rok bilansowy wyniosła 7.885,64 zł. Na jednym z rachunków bankowych wnioskodawca wskazał kwotę 129.121,92 zł, zaś na drugim 14.332.243,38 zł.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawna z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać należy czy wykazano, że P. nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania.
Rozpatrując wniosek, należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie postępowania strona skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. W przypadku zaś gdyby rozstrzygnięcie kończące postępowanie było dla strony skarżącej niekorzystne i strona chciałaby wnieść skargę kasacyjną, to podlegałaby ona wpisowi w kwocie 100 zł.
Należy zatem rozważyć, czy wnioskodawca składając wniosek o prawo pomocy wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwot rzędu 100 zł tytułem kosztów sądowych, do których może być zobowiązany na obecnym i ewentualnie kolejnych etapach postępowania.
Strona uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podniosła m. in., że P. jest organizacja społeczną, zaś niniejsze postępowanie pozostaje w związku z prowadzeniem rodzinnego ogrodu działkowego – urządzenia użyteczności publiczne, służącej m. in. zaspokajaniu socjalnych potrzeb członków społeczności lokalnych. Jednakże należy mieć na uwadze, ze w świetle powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w oświadczeniu o majątku i dochodach, należy uznać, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca ma środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości 129.121,92 zł oraz w wysokości 14.332.243,38 zł .
Powyższe dane przemawiają za tym, iż obecna sytuacja finansowa strony nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Należy bowiem mieć na uwadze, że zasadą jest, iż strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a). Przyznanie zaś prawa pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i powinno się sprowadzać do przypadków, gdy strona rzeczywiście nie jest w stanie tych kosztów ponieść.
W rozpatrywanej sprawie uznano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania – na obecnym etapie postępowania wpisu sądowego w wysokości 100 zł.
Z tych względów na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło