IV SA/Wa 912/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Zawiadomieniem z dnia 26 września 2012 r. Prezydent W. poinformował A. J. o wszczęciu w dniu 24 września 2012 r. z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania A. J. wraz z małoletnimi dziećmi A. J. i A. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zwanego dalej "przedmiotowym lokalem". Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu powyższych osób z przedmiotowego lokalu. A. J. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że: 1. osoby wymeldowane z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu nie mieszkają w nim od stycznia 2011 r., od kiedy - w związku z jego remontem przewidzianym na 1 rok - zamieszkały w lokalu nr [...] przy [...] w W., zwanym dalej "lokalem zamiennym", gdzie przebywają do dnia wydania decyzji; 2. w związku z ustaleniem, że najemca przedmiotowego lokalu posiada na terenie W. inne lokale mieszkalne, Dyrektor Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami [...] W. pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. wypowiedział umowę najmu przedmiotowego lokalu wraz z aneksem dotyczącym udostępnienia lokalu zamiennego; 3. po zakończeniu remontu stropów w przedmiotowym lokalu osoby wymeldowane nie zamieszkały w nim ponownie, co przeczy twierdzeniom A. J., że mieszka z dziećmi w lokalu zamiennym tylko na czas remontu stropów przedmiotowego lokalu. Przestał on stanowić dla tych osób centrum życiowe, a samo oświadczenie o woli zamieszkiwania w nim - niepoparte działaniami prawnymi lub faktycznymi - nie stanowi przeszkody do wymeldowania ich z pobytu stałego w tym lokalu. A. J. ani nie wprowadziła się ponownie do przedmiotowego lokalu ani nie zakwestionowała wypowiedzenia umowy jego najmu, co pozwala na uznanie, że opuszczenie przedmiotowego lokalu jest dobrowolne i trwałe; 4. w dniu 13 września 2012 r. przedmiotowy lokal został zgłoszony jako pustostan i oddany do dyspozycji Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami [...] W., lecz wymaga jeszcze bieżącego remontu; 5. przeciwko osobom wymeldowanym z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu zostało wytoczone przez W. powództwo do sądu cywilnego o opróżnienie lokalu zamiennego, ale - świetle art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania do czasu rozpoznania przez sąd cywilny powództwa eksmisyjnego. Organ pierwszej instancji powinien był co prawda wniosek o zawieszenie postępowania rozpatrzyć w drodze postanowienia, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy; 6. A. J. zaniechała zameldowania się w lokalu zamiennym. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu odwoławczego wniosły A. J., A. J. i A. J. Skarżące wskazały, że: 1. opuściły przedmiotowy lokal w styczniu 2011 r., ale nie miały zamiaru opuścić go trwale i dobrowolnie, a jedynie na czas jego remontu przewidzianego na 1 rok. Remont ten przedłużył się, a o jego przebiegu brak było informacji ze strony właściciela. Nie zaistniały przesłanki do powrotu do przedmiotowego lokalu; 2. nastąpił kryzys w rodzinie skutkujący orzeczeniem o rozwodzie, a A. J. miała nadzieję, że były mąż - jako najemca przedmiotowego lokalu występujący we wszystkich sprawach administracyjnych - podejmował działania legalizujące pobyt w lokalu zamiennym i monitorujące sprawę powrotu do przedmiotowego lokalu; 3. nie nastąpiło zakwestionowanie wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu, ponieważ A. J. nie posiadała tytułu do jego zajmowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargi A. J. i A. J. zostały odrzucone postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r., które uprawomocniło się w dniu 30 lipca 2013 r. Skarga A. J. podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", stanowiący, iż organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. "Miejscem stałego pobytu" zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest ustalenie przez organ, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w innym miejscu oraz podjęcie środków prawnych mających na celu ponowne zamieszkanie w opuszczonym lokalu. Zdaniem Sądu materiał dowodowy wskazuje na dobrowolne i trwałe opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącą A. J. Jeżeli chodzi o dobrowolność opuszczenia przedmiotowego lokalu należy wskazać, że – co było bezsporne – skarżąca opuściła go od stycznia 2011 r. na czas remontu stropów w tym lokalu. W związku z tym skarżąca w styczniu 2011 r. nie miała zamiaru opuszczenia tego lokalu i urządzenia sobie centrum życiowego w innym miejscu. Należy jednak podnieść, że później sytuacja odnośnie dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu uległa zmianie, ponieważ skarżąca A. J. nie zamieszkała w nim ponownie po zakończeniu remontu stropów. Zakończenie tego remontu nastąpiło przed dniem 13 września 2012 r., gdyż w tym dniu przedmiotowy lokal został zgłoszony jako pustostan i oddany do dyspozycji Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami [...] W. (k. 15 akt adm.). W związku z niepodjęciem przez skarżącą środków prawnych mających na celu ponowne zamieszkanie w opuszczonym lokalu (np. wytoczenie powództwa o przywrócenie posiadania lokalu), od dnia 13 września 2012 r. niezamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu należy uznać za dobrowolne. Okoliczność zaś, że skarżąca po 13 września 2012 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, jest bezsporna. Zajmuje ona lokal zamienny. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia okoliczność, że skarżąca myślała, że jej były mąż monitoruje sprawę powrotu do przedmiotowego lokalu. Skoro tego nie czynił, skarżąca nie może wywodzić z tego dla siebie pozytywnych skutków prawnych. Biorąc pod uwagę powyższe oraz daty orzekania organów administracyjnych należy uznać, że opuszczenie przedmiotowego lokalu jest trwałe. Dobrowolność i trwałość opuszczenia przedmiotowego lokalu przemawia za zgodnością z prawem decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w tym lokalu. Sąd w niniejszym postępowaniu – z racji ograniczonego zakresu swej kognicji, określonego w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej “P.p.s.a." – nie rozstrzygał o losie prawnym umowy najmu przedmiotowego lokalu z dnia 1 września 1995 r., zmienionej aneksem z dnia 3 grudnia 2010 r., obejmującym udostępnienie lokalu zamiennego (k. 27 akt adm.). Stanowi to przedmiot ewentualnego rozstrzygnięcia w postępowaniu przed sądem cywilnym. Los prawny tej umowy nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w której organ nie bada uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu, lecz faktyczne w nim zamieszkiwanie. Dobrowolne i trwałe niezamieszkiwanie w lokalu jest przesłanką do wymeldowania niezależnie od tego, czy danej osobie przysługuje tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma również znaczenia rozstrzygnięcie sądu cywilnego w sprawie o eksmisję skarżącej z lokalu zamiennego ani okoliczność, czy skarżąca zameldowała się w lokalu zamiennym, ponieważ niniejsza sprawa dotyczy wymeldowania skarżącej z pobytu stałego nie z lokalu zamiennego, lecz z przedmiotowego lokalu przy ul. [...]. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.