IV SA/Wa 913/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-26

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ meldunkowy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie, ale twierdzi, że powodem opuszczenia było naganne zachowanie współmałżonka, a jednocześnie toczy się postępowanie sądowe dotyczące prawa do lokalu?
Ratio decidendi
Organ meldunkowy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca pobytu, a nie posiadanie uprawnień do lokalu. Toczące się postępowanie sądowe dotyczące prawa do lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wymeldowania.
Stan faktyczny
Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W., stwierdzając, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu od 1991 r. i dobrowolnie go opuścił. Wojewoda [...] utrzymał tę decyzję w mocy. Z. W. złożył skargę do WSA, twierdząc, że nie mieszka w lokalu z powodu zachowania żony, w lokalu pozostały jego rzeczy, a toczące się postępowanie o ustalenie prawa do lokalu powinno wstrzymać wymeldowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku E. Z., decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. orzekł o wymeldowaniu Z. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzono, że Z. W. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co wynika między innymi z wyjaśnień wnioskodawczyni, zeznań powołanych w sprawie świadków oraz z wyjaśnień samego skarżącego złożonych do protokołu w dniu [...] stycznia 2005 r. Jednocześnie organ podniósł, że na skutek zawartej przez byłych małżonków E. Z. i Z. W. przed sądem ugody w sprawie podziału majątku spółdzielcze prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przyznane zostało w całości na wyłączność E. Z. Wskazano ponadto, że wystąpienie przez skarżącego z pozwem o wznowienie postępowania w sprawie o podział majątku, jakkolwiek istotne dla skarżacego, nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu, która zgodnie z obowiązującym prawem jest jedyną przesłanką jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Z. W., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2006 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez wnioskodawczynię- E. Z. oraz zeznań świadków H. T. i T. G. wynika, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu od marca 1991 r. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że były mąż zamieszkuje u swoich rodziców w miejscowości L. Wojewoda [...] podniósł ponadto, że sam odwołujący w dniu [...] stycznia 2006 r. potwierdził, iż nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 1991 r. Nie posiada w przedmiotowym lokalu już żadnych rzeczy, jak też nie dysponuje kluczami od mieszkania, gdyż na rozprawie sądowej w 2004 r. oddał je żonie. Skarżący nie zgadza się jednak na wymeldowanie, ponieważ jak twierdzi, meldunek jest mu potrzebny do załatwienia różnych spraw osobistych. Wojewoda [...], w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, że Z. W. faktycznie opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Odwołujący oświadczył wprawdzie, że przedmiotowy lokal opuścił ze względu na żonę, to zeznania świadków którzy zostali przesłuchani w sprawie jednoznacznie potwierdzają, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego było dobrowolne. Z tych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. W., wnosząc o jej uchylenie jako wydanej niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że nie mieszka u rodziców z powodu trudności lokalowych. Natomiast obecnie zamieszkuje w domku letniskowym, będącym własnością siostry, gdzie nie jest zameldowany. Skarżący podniósł ponadto, że w sądzie rejonowym toczy się postępowanie o ustalenie prawa do lokalu, dlatego też do czasu zakończenia się tego postępowania jako najemca lokalu nie może zostać wymeldowany. Zdaniem skarżącego nie zgodne z prawdą jest również twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż w spornym lokalu nie posiada żadnych rzeczy. Jak twierdzi skarżący w lokalu, z którego został wymeldowany zostały wszystkie jego rzeczy osobiste. Skarżący wskazał ponadto , iż nie przebywa w omawianym lokalu jedynie z powodu nagannego zachowania żony, a nie dobrowolnego opuszczenia lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.- zwanej dalej "ustawą"). Według art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). W orzecznictwie sądu utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Oczywiście przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, który to przepis obliguje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu zobowiązuje ich do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), a następnie do dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent W., jak i Wojewoda [...] słusznie uznali, że zachodzą przesłanki wymeldowania Z. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu od marca 1991r. Wskazują na to zeznania byłej żony E. Z. oraz zeznania świadków H. T. i T. G. Również sam skarżący podniósł, w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego jak i w skardze do Sądu, że w lokalu nr [...] nie zamieszkuje od wielu lat. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie więc z obowiązującym prawem jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego, jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę. W tej sytuacji, gdy bezspornym jest, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 1991 r., rozstrzygnięcia obu organów uznać należy za zasadne. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego, iż organ błędnie przyjął, że opuszczenie przez niego wyżej wymienionego lokalu nie miało charakteru przymusowego. Należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie pojęcia opuszczenie miejsca pobytu na gruncie art. 15 ust 2 powołanej ustawy. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. (V SA 3078/00 niepubl.), Sąd ten stwierdził, że równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Stanowisko to w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organy orzekające w niniejszej sprawie wynika, że skarżący opuścił dobrowolnie sporny lokal wskazując, iż wobec nagannego zachowania żony nie wyraża woli dalszego przebywania w tym lokalu. Należy jednocześnie wskazać, iż skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania, a twierdzenie, że przedmiotowe mieszkanie opuścił ze względu na żonę nie zostało potwierdzone w postępowaniu karnym, bowiem skarżący nie złożył zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania. Odnosząc się do zarzutów zawartego w skardze dotyczącego kwestii toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie podziału majątku wspólnego, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, słusznie Wojewoda [...] przyjął, iż wystąpienie skarżącego do sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej sprawie nie może mieć wpływu na przedmiot rozstrzygnięcia. Należy podkreślić bowiem, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn.akt K 20/01, którym orzeczono, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, norma art. 9 ust. 2 została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie zachodzą podstawy badania, czy osoba, która ma być wymeldowana posiada uprawnienie do przebywania w lokalu. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu bez dopełnienia czynności wymeldowania się. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło