IV SA/Wa 915/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie WSA Małgorzata Miron (spr.), as. WSA Marian Wolanin, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania -oddala skargę- Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania T. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy. Na wniosek M. S. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania T. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Pismem z dnia 6 listopada 2006 r. T. S. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia procesu o wydanie przedmiotowego lokalu bowiem w dniu 3 listopada 2006 r. wniósł do sądu powszechnego "pozew o wydanie rzeczy". Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił zawieszenia postępowania wskazując, iż nie zaistniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Również Wojewoda [...] orzekający na skutek wniesionego zażalenia, stwierdził, że nie istnieją podstawy do zawieszenia postępowania i utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie natomiast do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ podniósł, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż generalnie wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania nie daje podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa i każda sprawa winna być rozpatrywana indywidualnie. Nie każde rozstrzygnięcie sprawy przed sądem IV SA/Wa 915/07 powszechnym o naruszenie posiadania lokalu jest zagadnieniem wstępnym w sprawie wymeldowania. Chodzi bowiem o takie naruszenie, które pozbawia użytkownika posiadania lokalu nie zaś o takie, które uniemożliwia mu ponowne wejście w jego posiadanie, którego wcześniej sam się pozbawił. Do organu administracji należy ustalenie przesłanek czy strona utraciła dotychczasowe miejsce pobytu stałego a żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w takiej sprawie od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego. Dalej Wojewoda wskazał, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że T. S. dobrowolnie i trwale opuścił przedmiotowy lokal około trzy lata temu i obecnie mieszka wraz z żoną i dzieckiem poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Wskazując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ podał, że osoba usunięta z lokalu wbrew swojej woli i bezprawnie do niego niedopuszczona powinna skorzystać we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W przeciwnym razie opuszczenie lokalu należy traktować jako dobrowolne. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie wniesienie powództwa posesoryjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego będącego podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. S. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż bez wątpienia rozstrzygnięcie sprawy o naruszenie posiadania lokalu przez sąd powszechny należy traktować jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z treścią art. 25 ustawy kodeks cywilny, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Istotną przesłanką ustalenia zamieszkania jest zamiar osoby stałego przebywania w określonym miejscu i koncentrowaniu tam swojego centrum życiowego. Fakt opuszczenia lokalu nawet na dłuższy czas nie przesądza o tym, że to miejsce przestało być dla osoby zainteresowanej miejscem zamieszkania i przestało się wiązać z centrum życiowym. Jak podaje skarżący, taka właśnie sytuacja zaistniała w jego życiu. Okoliczność opuszczenia lokalu wiązała się z trwającym procesem rozwodowym, a nie zamiarem przeniesienia swojego centrum życiowego. IV SA/Wa 915/07 Nadużycie ze strony organu jest, zdaniem skarżącego, ferowanie, na tym etapie postępowania, twierdzeń co do dobrowolności i trwałości opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu. Dalej skarżący wskazał okoliczności towarzyszące opuszczeniu przez niego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. konkludując, iż z całą pewnością nie można uznać, iż było ono dobrowolne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 97 § 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 (...), w razie śmierci przedstawiciela ustawowego, w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. IV SA/Wa 915/07 Przepis ten enumeratywnie wymienia sytuacje, w których możliwe jest zawieszenie przez organ postępowania. Jednakże niezbędnym warunkiem jest przede wszystkim aby postępowanie, którego zawieszenie ma dotyczyć, było w toku. Postępowanie administracyjne jest uregulowanym prawem procesowym ciągiem czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zawieszenie natomiast postępowania jest to taki stan, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu, sprawa spoczywa bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane. W okresie zawieszenia postępowania żadne terminy w zasadzie nie biegną, a po ustaniu przyczyn zawieszone postępowanie zostaje podjęte na nowo. Odnosząc się do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa podnieść należy, iż kwestią wymagająca wyjaśnienia jest pojęcie "zagadnienia wstępnego". Należy przez to rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (B. Gralczyk, O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno - Społeczne, seria I, 1965, nr 38, s. 91-92). Tak sformułowana zasada nakłada na organ obowiązek ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. A więc w myśl powołanego przepisu organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania T. S. stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Należy wskazać, iż stosownie do przepisów powołanej ustawy, istotą postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania (zameldowania) jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem IV SA/Wa 915/07 pobytu danej osoby. Organy administracji prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania oceniają czy zachodzą, określone przepisami powołanej ustawy, przesłanki do wymeldowania, a więc ustalają miejsce faktycznego zamieszkiwania danej osoby a więc czy opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla ustalenia tych okoliczności nie jest wymagane rozstrzygnięcie żadnej kwestii wstępnej albowiem organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie może samodzielnie ustalić okoliczności faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie sądowo administracyjnym, że postępowanie posesoryjne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania prowadzonym przez organy administracji publicznej prowadzące ewidencję ludności, która pełni funkcję wyłącznie rejestracyjną (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2005r. IV SA/Wa 506/05 LEX nr 192004 oraz wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2002r. V SA 2353/01 LEX nr 83814). Nie może także ujść uwadze, że w niniejszej sprawie sprawą, od wyniku której miałoby zależeć rozstrzygnięcie sprawy "głównej" nie jest sprawa o ochronę posiadania lecz- jak wynika z treści odpisu pozwu znajdujących się w aktach sprawy - o "wydanie rzeczy" tj. przedmiotowego lokalu poprzez umożliwienie zamieszkiwania w nim. Wynik takiego postępowania pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie. W konkluzji powyższych wywodów stwierdzić należy, iż prawidłowo organ ocenił, że toczące się z powództwa T. S. postępowanie przed sądem powszechnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97§1 pkt. 4 kpa i odmówił zawieszenia postępowania o zameldowanie. Sąd nie odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej w uzasadnieniu skargi a dotyczącej okoliczności opuszczenia spornego lokalu bowiem nie należy to do przedmiotu niniejszego postępowania, które dotyczy badanie legalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, a nie badania legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania - zaistnienia przesłanek wynikających z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa wobec czego skarga podlega oddaleniu. IV SA/Wa 915/07 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.