IV SA/Wa 918/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-09
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anita Wielopolska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nakładającą obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odpowiada prawu, ponieważ organ I instancji (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska) dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności nie ustalono jednoznacznie daty zdarzenia powodującego szkodę w środowisku, co uniemożliwiło precyzyjne określenie sprawcy. Ponadto, uzasadnienia decyzji organów obu instancji były wadliwe, nie zawierały oceny dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności niektórym z nich. W związku z tym, konieczne było ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nakładającą na Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. J. obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych z powodu szkody w środowisku (rozlanie oleju opałowego). Skarżąca Spółka zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym niepełne zebranie materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie. Spółka kwestionowała również ustalenie, że jest podmiotem odpowiedzialnym za szkodę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...] Spółka Jawna z siedzibą w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołań: Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego [...] Spółka Jawna z siedzibą w O. ul. [...] oraz P. S.A. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska PHU [...] Sp. J. [...] z siedzibą w O., obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych solidarnie z władającym powierzchnią ziemi, tj. P. S. A., na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...], w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi i w wodach gruntowych, spowodowanej rozlaniem oleju opałowego, uchylił w całości ww decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Stowarzyszenie Ochrony Środowiska [...] w K. przy piśmie z dnia 17 grudnia 2011 roku skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska poinformowało o zanieczyszczeniu gleby substancjami ropopochodnymi w K. przy ul. [...] oraz [...]. Stowarzyszenie, w dalszej korespondencji wskazało, iż powyższą informację powzięło od mieszkańców posesji przy ul. [...] w K., którzy zaobserwowali wyciek oleju w sezonie grzewczym 2010/2011.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zgłosił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] wystąpienie szkody w środowisku na ww nieruchomościach, dołączając jednocześnie wyniki badań próbek gleby pobranych z posesji przy ul. [...] i przy ul. [...].
W toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających, w odniesieniu do terenu posesji przy ul. [...] organ ustalił, iż wiosną 2011 r., w trakcie uzupełniania zapasu oleju opałowego, pomiędzy budynkiem przy ul. [...] w K., a biurowcem P. nastąpiło uwolnienie substancji ropopochodnej do środowiska. Południową granicę tego terenu stanowi budynek biurowy spółki P., wschodnią ul. [...], a od strony północno-zachodniej zlokalizowany jest budynek mieszkaniowo-usługowy. Teren objęty postępowaniem stanowi fragment trawnika na działce nr [...] i ogródka przydomowego na działce nr [...]. Jak wskazał organ, z uzyskanych od spółki P. informacji wynika, że wskutek przelania zbiornika, olej opałowy rozlał się po powierzchni ziemi, a z uwagi na nachylenie terenu substancja spłynęła w kierunku sąsiedniej posesji (działka nr [...]). Z poczynionych ustaleń organu wynikało także, że ani podmiot korzystający ze środowiska, który w ocenie organu spowodował wystąpienie szkody w środowisku - PHU "[...]", ani władający powierzchnią ziemi, tj. P. nie dokonał zgłoszenia zaistniałej szkody w trybie art. 24 ustawy szkodowej.
Uznając, na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy działalnością podmiotów korzystających ze środowiska, za które uznał P. i PHU [...]. a zanieczyszczeniem gleb występującym na ww terenie, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku wszczął postępowanie w sprawie. Uznając jednak w dalszym toku postępowania, iż brak jest przesłanek do uznania za zasadne jego prowadzenia w stosunku do ewentualnej szkody na posesji przy ul. [...] w K., decyzją z dnia [...] maja 2015 roku umorzył postępowanie w powyższym zakresie. Kontynuując natomiast postępowanie administracyjne w pozostałej części dot. terenu, na którym doszło do wycieku oleju opałowego, RDOŚ zlecił przeprowadzenie badania jakości środowiska gruntowo-wodnego na terenie działki o nr ewid. [...] k.m. [...] obręb [...], pomiędzy budynkiem przy ul. [...] a biurowcem przy ul. [...] w K. Na podstawie wyników badań określono przybliżony pionowy i poziomy zasięg zanieczyszczenia, który zdaniem organu mógł także objąć część gruntów działki o nr ewid. [...], stanowiących własność Gminy K.
Także w toku prowadzonego postępowania pomiędzy organem prowadzącym postępowanie a różnymi podmiotami, w tym uczestnikami niniejszego postępowania miała miejsce wymiana licznej korespondencji, w której min. P. S.A. składał wielokrotnie oświadczenia, dotyczące zarówno jego działalności jak i okoliczności przedmiotowego zdarzenia, zawierające sprzeczne informacje co do daty jego wystąpienia (wskazując raz na sezon grzewczy 2010/2011 r. aby następnym razem wskazać też na rok 2012), jak i samych opisów przedmiotowego zdarzenia (wyjaśnienia z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] czerwca 2014 r., z dnia [...] marca 2015 r.). Do akt sprawy dołączono także faktury z zakupu oleju opałowego za badany okres od czerwca 2010 r. do końca 2011 r.. Na ich podstawie organ I instancji wywiódł, że jedynym dostawcą oleju opałowego w okresie od marca 2011 r. było Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...] Sj. RDOŚ, a tym samym sprawcą szkody. W późniejszym natomiast okresie od października 2011 r. do końca 2011 r. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...].
Ostatecznie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] nałożył na skarżącą Spółkę Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...] Sp. j. [...] z siedzibą w O., obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych, solidarnie z władającym powierzchnią ziemi, tj. P. S.A., na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...].
Rozpoznając wniesione odwołanie, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzją uchylił powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji, podtrzymał stanowisko RDOŚ, iż skarżąca w okresie od marca 2011 r. była dostawcą oleju opałowego do zbiorników znajdujących się na terenie działek o nr ewidencyjnym [...] i [...] obręb [...], i ona ponosi odpowiedzialność za przedmiotowe zdarzenie. Jednocześnie, pomimo że pomiędzy działalnością skarżącej, a zanieczyszczeniem gleby występującym w przedmiotowej sprawie, istnieje ewidentny związek przyczynowowo-skutkowy, to jednak z uwagi na zmiany w obowiązujących przepisach prawa w rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r., w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, nakazujące organowi wskazanie w decyzji wartości do jakich należy przywrócić zanieczyszczony teren, a także z uwagi na naruszenie przez organ I instancji obowiązku wezwania podmiotu korzystającego ze środowiska lub władającego powierzchnią ziemi do przedłożenia w określonym terminie wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych oraz z uwagi na wadliwość decyzji organu I instancji m. in. w postaci braku informacji na temat oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, za zasadne uznał, iż decyzję tę należało uchylić. Wskazał, że w decyzji naprawczej organ będzie zobligowany do wskazania w sposób dokładny teren, na którym mają być przeprowadzone prace remediacyjne. Również, z uwagi, iż zgodnie z nowym rozporządzeniem działkę o nr ewid. [...] zalicza się go gruntów grupy IV - terenów przemysłowych, oznaczonych symbolem Ba, natomiast działkę o nr ewid. [...] zalicza się do gruntów grupy I - tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B to, zgodnie z nową ww regulacją, koniecznym będzie wskazanie w decyzji wartości do jakich należy przywrócić zanieczyszczony teren, w zależności od rodzaju gruntów, a także zwrócić uwagę na grupę gruntów, wodoprzepuszczalność oraz głębokość.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Spółka Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowego [...] Spółka Jawna z siedzibą w O. reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. J.C. zarzucając:
1. Naruszenie przepisów z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 15 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego przez organ II instancji i niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznego załatwienia sprawy przez organ II instancji.
2. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, z jakich przyczyn organ II instancji dał wiarę wskazanym w uzasadnieniu dowodom, oraz nie wynika którym z dowodów i z jakich przyczyn organ II instancji odmówił wiarygodności mocy dowodowej.
3. Naruszenie przepisu art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżąca jest podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu ustawy szkodowej mimo, że prowadząca przez nią działalność nie powoduje bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.
4. Naruszenie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy szkodowej, poprzez jego niezastosowanie, w zakresie w jakim przepis ten wymaga ustalenia związku przyczynowego (pomiędzy bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku, a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska) do zastosowania przepisów ustawy szkodowej, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że przepisy ustawy szkodowej mają zastosowanie do skarżącej pomimo braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy powstaniem szkody w środowisku, a działalnością.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie ww decyzji w części dotyczącej uzasadnienia decyzji organu II instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie od organu, który wydał zaskarżoną decyzję na rzecz skarżącej, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ administracji działając w ramach uznania administracyjnego, winien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podkreśliła, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest zobowiązany merytorycznie rozpoznać sprawę na nowo i orzec, co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie istnieje zaś wiele niewyjaśnionych wątpliwości o zasadniczym dla rozstrzygnięcia znaczeniu. W ocenie skarżącej, organ II instancji błędnie ustalił, iż skarżąca była dostawcą oleju opałowego do zbiorników znajdujących się na terenie powyższych działek w okresie od marca 2011 r. gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego bezsprzecznie wynika, iż skarżąca była dostawcą oleju opałowego na w/w terenie do miesiąca marca 2011 r. Konsekwencją powyższego jest błędne ustalenie, iż to skarżąca jest podmiotem korzystającym ze środowiska czyli podmiotem, który spowodował szkodę w środowisku na powyższym terenie. Również, w ocenie skarżącej, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ma precyzyjne określenie daty zdarzenia, które spowodowało szkodę w środowisku. W tym zakresie organ II instancji nie tylko nie odniósł się do nieprawidłowości, dotyczących ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji, a sygnalizowanych przez pełnomocnika skarżącej w odwołaniu od jego decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., ale także nie rozpoznał merytorycznie przedmiotowej sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego jako wykazany..
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu choć z innych powodów niż wskazanych w uzasadnieniu ww decyzji.
Niewątpliwie należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej Spółki, że organ administracyjny, winien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, któremu to obowiązkowi uchybił. W przedmiotowej sprawie istnieje bowiem wiele niewyjaśnionych wątpliwości o zasadniczym znaczeniu. Po pierwsze nie zostało ustalone, kiedy doszło do zdarzenia wywołującego szkodę w środowisku, co pociąga za sobą konsekwencje polegające na braku jednoznaczności kto był jej sprawcą. Trzeba wskazać, iż uczestnik postępowania P. S.A., tj. podmiot władający powierzchnią ziemi, na której to doszło do przedmiotowej szkody, podczas postępowania administracyjnego, wielokrotnie w swoich wyjaśnieniach wskazywał różne daty zdarzenia. W wyjaśnieniach z dnia [...] czerwca 2014 r. podniósł, iż do zdarzenia - rozlania oleju opałowego mogło dojść w sezonie grzewczym 2010/2011 r., natomiast już w kolejnych wyjaśnieniach z dnia [...] lipca 2014 r. twierdził, iż do powyższego zdarzenia, mogło dojść w 2012 r. Również, wiele niespójności Sąd odnalazł w wyjaśnieniach uczestnika min. dotyczących opisu sytuacji, która spowodowała przedmiotową szkodę w środowisku. P. S.A. podawał różne wersje zdarzeń, do których organy w ogóle się nie odniosły ostatecznie przyjmując jedną z wersji przez siebie uznaną na najbardziej wiarygodną, jednakże bez jednoczesnego przedstawienia wykazania zasadności swojego wyboru. Powyższe w odczuciu Sądu stanowi o nieustaleniu przez organy rzeczywistego biegu wydarzeń, tym bardziej, że powołane przez organy okoliczności dotyczące przyjętego stanu faktycznego, oparte zostały jedynie na własnej ich interpretacji bez merytorycznego uzasadnienia dokonanego wyboru. W ocenie Sądu, przy tak bardzo różniących się wersjach przedmiotowego zdarzenia, informacje dotyczące jego przebiegu należałoby w sposób jednoznaczny skonfrontować, celem uzyskania prawdy obiektywnej i w oparciu o nią rozpoznać sprawę.
Należy także podnieść, iż wszechstronna ocena materiału dowodowego powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej, a takiej Sąd się nie dopatrzył. Z treści art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. A zatem, prawidłowe uzasadnienie to takie, które zawiera ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazuje, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Pominięcie w uzasadnieniach badanych przez Sąd decyzji administracyjnych, oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, prowadzi do uznania naruszenia przez organy przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy obu instancji w uzasadnieniu wydanych decyzji nie wskazały, którym z wielu sprzecznych ze sobą dowodów, zebranych w niniejszym postępowaniu dały wiarę, a którym odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej z podaniem przyczyn tej odmowy. Dla przykładu można wskazać na zdarzenie powodujące powstanie szkody w środowisku, które zdaniem organów miało miejsce w sezonie grzewczym 2010/2011 r., podczas gdy inne dowody tj. wyjaśnienia uczestnika postępowania P. S.A. z dnia [...] lipca 2015 r. wskazywały, iż owe zdarzenie mogło mieć miejsce także w innym czasie tj. 2012 r. Również organy nie pochyliły się nad wskazaniem powodów dlaczego uznały, iż skarżąca była jedynym dostawcą oleju opałowego w okresie powstania szkody w środowisku, podczas gdy ostatnia dostawa oleju dokonana przez skarżącą Spółkę miała miejsce w dniu [...] marca 2011 r. Zastrzeżenia Sądu budzi również fakt, że Stowarzyszenie Ochrony Środowiska "[...]" pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., zawiadomiło WIOŚ o odczuwalnym od wiosny 2011 r. wyraźnym zapachu oleju opałowego oraz niezazielenieniu się części roślinności na podwórku (omawianego terenu). Jednocześnie z podjęciem interwencji czekało ponad 8 miesięcy. Te okoliczności nie budziły żadnych wątpliwości u organów a wymagają o tyle wyjaśnienia, że są niezbędne aby móc ustalić, czy rzeczywiście Stowarzyszenie uchybiło obowiązkowi nie zawiadamiając niezwłocznie o wystąpieniu szkody w środowisku, czy też szkoda wystąpiła w innym terminie, bliższym złożonemu zawiadomieniu. Powyższe ustalenie z kolei przekładać się może na odpowiedzialność skarżącej Spółki za zdarzenie szkodowe i w efekcie może mieć wpływ na zobowiązanie jej do podjęcia działań naprawczych. W ocenie Sądu, postępowanie przed organem I instancji ma znamiona dużego chaosu i braku koncepcji w podejmowanych czynnościach. W zasadzie ograniczało się, poza zleceniem badań, opinii, na wzywaniu poszczególnych podmiotów do zajęcia stanowiska i przedstawienia własnej wersji wydarzeń. RDOŚ nie podjął żadnej próby żeby zaangażować się w wyjaśnienie zaistniałego stanu rzeczy. Organy obu instancji nie pochyliły się nad usystematyzowaniem gromadzonych w sprawie informacji, przeprowadzeniem ich selekcji, wyjaśnieniem kluczowych dla rozpoznania okoliczności.
Z akt przedmiotowej sprawie bezsprzecznie wynika, co również budzi wątpliwości, iż pierwsze badania, które miały na celu potwierdzenie wystąpienia na powyższym terenie szkody, były przeprowadzone na przełomie sierpnia - października 2013 r., tj. prawie 2 lata później od daty zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2011 r. o szkodzie. Kolejne badania jakości środowiska przeprowadzono dopiero w 2015 r. Rodzą się zatem wątpliwości, czy po upływie tak długiego okresu można było, bez wnikliwego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, tj. chociażby poprzez przesłuchanie świadków co do daty zdarzenia, w tym podmiotów dostarczających olej w badanym okresie, co do zakresu powstałej szkody i jej skutków zewnętrznych, postrzeganych i odbieranych przez okolicznych mieszkańców czy pracowników skarżącej Spółki jak i pracowników Spółki władającej gruntem, poprzez dokonanie analizy dokumentów (w tym faktur dostarczycieli oleju) jednoznacznie stwierdzić, iż do przedmiotowego wycieku rzeczywiście doszło w marcu 2011 r. za sprawą skarżącej.
W ocenie Sądu, organ I instancji, w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego celem ustalania stanu faktycznego, w zakresie czasu wystąpienia szkody w środowisku oraz podmiotu odpowiedzialnego za wyrządzenie szkody w środowisku, w zasadzie oparł się o treść zawiadomienia Stowarzyszenia Ochrony Środowiska "[...]" i ograniczył, jak wyżej wskazano, do licznej korespondencji prowadzonej z różnymi podmiotami, w tym z uczestnikami postępowania. Nie przeprowadził natomiast w ogóle postępowania dowodowego, które umożliwiłoby ustalić rzeczywisty przebieg wydarzeń. Nie dokonał żadnej racjonalnej konfrontacji, nawet tych dowodów między sobą, które zostały w sprawie już zgromadzone. RDOŚ ograniczył się do szczegółowego zrelacjonowania podejmowanych czynności, podobnie zresztą jak i organ odwoławczy, co nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy. Ważne jest bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego co do istoty sprawy i przedstawienie konkluzji z jego analizy, nie zaś informowanie o podejmowanych przez organ czynnościach. Organ odwoławczy natomiast podtrzymał w całości ustalenia RDOŚ, w zasadzie nie odnosząc się w ogóle do zarzutów skargi. Ograniczył się jedynie do opisu przebiegu postępowania i przytoczenia przepisów oraz własnej koncepcji ich zastosowania. Jest to tym bardziej rażące, iż zarzuty te były sformułowane w sposób jasny a dotyczyły istotnych problemów związanych z ustaleniem okoliczności istotnych z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącej Spółki. Takie działanie organów administracyjnych godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela. Jednakże, pomimo iż Sąd zarzuty skargi w tym zakresie uznał za całkowicie uzasadnione, to jednak z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części zasadnym jest ponowne rozpoznanie sprawy przed organem I instancji, a w konsekwencji uchylenie decyzji RDOŚ, zgodnie z sentencją zaskarżonej decyzji. Niezbędne jest wyjaśnienie znacznego zakresu zaistniałych w sprawie wątpliwości, które, w ocenie Sądu, nie mogły być uzupełnione w toku postępowania odwoławczego. Naruszyłoby to także zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając tym samym stronę do obiektywnego dwukrotnego rozpoznania jej sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wykluczone jest zatem zastosowanie dyspozycji przepisu art. 136 kpa. Stąd też, co należy podkreślić, z uwagi na konieczność ponownego zbadania wszystkich aspektów związanych z dokładnym wyjaśnieniem sprawy, konkluzje zawarte w decyzji organu odwoławczego, na tym etapie postępowania, należy uznać za przedwczesne.
Konsekwencją wadliwie prowadzonego postępowania jest naruszenie przez organy także ww zasady prawdy obiektywnej oraz reguł prawidłowego uzasadnienia decyzji, które powinno w sposób pełny wyjaśniać motywy i przesłanki, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, którym to zasadom organy również uchybiły.
Rozpoznając sprawę na nowo, do czego zobowiązał organ II instancji, RDOŚ w [...] zobowiązany będzie do ponownego, merytorycznego jej rozpatrzenia, z uwzględnieniem stanowiska Sądu, dążąc do wszechstronnego, w tym również poprzez uzupełnienie postępowania dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należy także podkreślić, iż organ winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, mając na uwadze treść art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści przedmiotowego uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze niezasadność skargi we wskazanym wyżej zakresie, Sąd orzekł na mocy art. 151 § ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło