IV SA/Wa 92/05
WyrokWSA w Warszawie2005-04-27
Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie od decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, powinno uwzględnić zmianę przepisów rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości, która nastąpiła w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie pod rządami nowego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości, powinno było ocenić, czy zmiana przepisów prawa materialnego miała wpływ na wnioski zawarte w operacie szacunkowym. W przypadku stwierdzenia, że załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
W sprawie R. O. i S. O. skarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosili, że opłatę należy pomniejszyć o wartość nakładów poniesionych na nieruchomość, w tym nieodpłatne przekazanie części działki pod drogę gminną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z innych przyczyn niż podniesione w skardze.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska /spr./, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R. O. i S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R. O. i S. O. kwotę 218 zł (dwieście osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Burmistrz Gminy K. zobowiązał R. O. i S. O. do wniesienia na rzecz Gminy K. kwoty 5.454 zł tytułem opłaty wobec wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr ewidencyjny [...] położoną we wsi K. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R. O. i S. O. [...].07.2003 r. sprzedali nieruchomość oznaczoną jako działka nr ewid. [...]. Umowa powyższa została zawarta po dniu wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi K. W związku z wejściem w życie tego planu teren, na którym znajduje się działka zmienił przeznaczenie z przeznaczonego pod uprawy polowe z zakazem jakiejkolwiek inwestycji budowlanej na obszar pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Uchwalenie planu spowodowało wzrost wartości działki o kwotę 27.270 zł wyliczonej wg operatów sporządzonych przez biegłego. Ustalona zaś opłata wynosi 20 % wzrostu wartości nieruchomości.
Wskutek odwołania wniesionego przez R. O. i S. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dn. [...].12.2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbywa tę nieruchomość właściwy organ pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie. Wzrost wartości nieruchomości ustala się na dzień jej zbycia i stanowi on różnicę pomiędzy wartością nieruchomości przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu po uchwaleniu planu, a jej wartością określoną przed uchwaleniem tego planu. Zbycie nieruchomości powinno nastąpić przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego.
Podniesiony w odwołaniu zarzut poniesienia nakładów na przedmiotową działkę w postaci przekazania nieodpłatnie działki pod drogę gminną jest kwestią odrębną od postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W skardze do sądu administracyjnego R. O. i S. O. wnieśli o "stwierdzenie niezgodności z prawem" decyzji wydanych przez burmistrza i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Podnieśli, iż opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela między uchwaleniem planu, a dniem sprzedaży. Skarżący przekazali nieodpłatnie działkę nr [...], powstałą w wyniku podziału większej działki na poszerzenie drogi publicznej. Wartość tej działki stanowi nakład poniesiony na sprzedaną nieruchomość. W operacie szacunkowym, jak i w samej decyzji przy ustalaniu renty planistycznej okoliczność ta nie została wzięta pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Zarzut bowiem, na którym opiera się skarga nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd zaś stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Podstawą uchylenia kontrolowanej decyzji było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, a to § 50 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109), jak również norm postępowania administracyjnego. Otóż bezspornym jest, iż w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 27.11.2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Regulacje tego rozporządzenia stanowiły także podstawę przy sporządzaniu operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie zaś z § 50 ust. 2 tego aktu normatywnego przy określaniu wartości nieruchomości dla celów ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości przyjmuje się jej stan z dnia uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Powyższe rozporządzenie obowiązywało do dn. 21.09.2004 r., kiedy to w dniu następnym weszło cytowane rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 21.09.2004 r. Przewiduje ono, iż stan nieruchomości w przedmiotowej sytuacji oceniany jest na datę wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego. A ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie [...] grudnia 2004 r., a zatem pod rządami nowego rozporządzenia, winno w swoim rozstrzygnięciu wziąć pod uwagę zmianę przepisów prawa materialnego. Winno ocenić, czy nowa regulacja miała wpływ na wnioski zawarte w operacie szacunkowym. Zważyć bowiem należy, iż uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi K. została podjęta w [...] czerwca 1998 r., natomiast ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nastąpiło w dn. [...].11.2000 r. W powyższym odstępie czasu mogły zatem wystąpić zdarzenia, które miały wpływ na stan wycenionej nieruchomości. Operat zaś stosując regulacje starego rozporządzenia przyjął stan przedmiotu wyceny na dzień 18.06.1998 r., nie zaś na datę wejścia w życie planu i to on stanowił podstawę rozstrzygnięcia burmistrza. Organ II instancji winien zatem przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, ustalić jaki wpływ miała ta zmiana na wycenę i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, w wypadku zaś gdyby uznał, iż załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, powinien uchylić decyzję burmistrza (art. 138 § 2 kpa).
Odnośnie zarzutu skargi należy podkreślić, iż przedłożona kwestia przekazania części działki pod drogę nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Czynność taka nie stanowi bowiem nakładu na nieruchomość w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dn. 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nakładem bowiem są wydatki podnoszące wartość nieruchomości, poniesione na zbytą działkę. Przekazanie natomiast części działki pod drogę nastąpiło w trybie art. 98 ustawy z dn. 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Z tytułu przekazania gminie działki przeznaczonej pod poszerzenie istniejącej drogi publicznej właścicielowi przysługuje odszkodowanie. Okoliczność, iż skarżący przekazali działkę na rzecz gminy nieodpłatnie nie zmienia faktu, iż mogli z tego tytułu uzyskać jedynie odszkodowanie, nie stanowiło to zaś nakładu na inną działkę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1, natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w treści art. 152 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło