IV SA/Wa 92/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Opyrchał (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Środowiska zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z (...) września 2007 r. - po rozpoznaniu zażalenia A. G., działającego przez pełnomocnika W. N. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z (...)sierpnia 2005r. uzgadniające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem, na działce nr (...) przy ul. (...) w K. -stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż ze znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty adresowanej do A. G., a także pisma Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody wynika, że postanowienie z (...) sierpnia 2005r., nadane w dniu 31 sierpnia 2005r., było dwukrotnie awizowane i ostatecznie zwrócone do nadawcy w dniu 20 września 2005r. w związku z niepodjęciem przez adresata. Doręczenie uznano więc za dokonane zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. W dniu 4 września 2006r. W. N., określając się pełnomocnikiem A. G., wniósł na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie. Do zażalenia nie dołączył pełnomocnictwa potwierdzającego fakt ustanowienia go pełnomocnika przez wymienioną stronę. Nadto organ wskazał, iż postanowienie Wojewody Małopolskiego zostało przekazane W.N. do wiadomości w związku ze złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez Urząd Miasta K.. A. G. w skardze na postanowienie Ministra Środowiska z (...) września 2007r. wniósł o stwierdzenie jego nieważności, względnie uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 40 § 2 , art. 125 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7, art. 134 w zw. z art. 144 i art. 268a K.p.a. Skarżący podniósł, iż wydanie zaskarżonego postanowienia przez zastępcę dyrektora Ministerstwa Środowiska Departamentu Leśnictwa, Ochrony Przyrody i Krajobrazu jest dopuszczalne zgodnie z art. 268a K.p.a. na podstawie pisemnego upoważnienia organu administracji publicznej, dlatego zażądał, aby organ przedstawił takie upoważnienie Sądowi. Dalej wskazał, iż nie zgadza się z twierdzeniami organu odwoławczego jakoby postanowienie Wojewody Małopolskiego otrzymał już dawno. Pominięto fakt ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika, do Sygn. akt IV SA/Wa 92/08 którego owo postanowienie powinno trafić. Uczyniono tak pomimo odmiennego ustalenia tej kwestii w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z (...) czerwca 2006r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z (...) lutego 2006r. głównie ze względu na brak doręczenia przedmiotowego postanowienia. Nadto zarzucił niedostarczenie postanowienia uzgadniającego na piśmie, przesłanie jedynie jego kserokopii, o czym świadczy widniejąca na nim pieczęć o treści "za zgodność z oryginałem" i nieczytelna parafa. W ocenie skarżącego termin do wniesienia zażalenia nie zaczął biec od 20 września 2005r., ale dopiero od 28 sierpnia 2006r., kiedy to postanowienie organu pierwszej instancji zostało przekazane pełnomocnikowi, a on w terminie siedmiu dni wniósł na nie zażalenie. Wtedy uczyniono to poprawnie, gdyż W. N. działał za skarżącego w całym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i nie miał obowiązku wykazywania tego przy każdym środku zaskarżenia. Organ jest zresztą w tym względzie niekonsekwentny, jako że z jednej strony odmawia prawa pełnomocnikowi, zaś z drugiej oznacza go w rozstrzygnięciu i doręcza mu zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Ministra Środowiska (...) września 2007r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Na wstępie należy zauważyć, iż zaskarżonego postanowienia zostało istotnie, jak podniósł to skarżący, podpisane przez K. L. - zastępcę dyrektora Ministerstwa Środowiska Departamentu Leśnictwa, Ochrony Przyrody i Sygn. akt IV SA/Wa 92/08 Krajobrazu i uczyniono to prawidłowo, albowiem na podstawie punktu 2 upoważnienia z 24 kwietnia 2006r. - udzielonego w trybie art. 268a K.p.a. - przez ówczesnego Ministra Środowiska (upoważnienie w aktach sądowych - k. 27). Stosownie do art. 32 K.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnik - zgodnie z art. 33 § 3 K.p.a. dołącza do akt oryginał pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną. W przypadku zaś podjęcia czynności w postępowaniu przez pełnomocnika, bez doręczenia organowi pełnomocnictwa, to na organie spoczywa obowiązek wezwania do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i z pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu można pozostawić podanie bez rozpoznania, czy odmówić skuteczności innej czynności (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2005r., str. 263). Jak wynika z opisanego stanu sprawy skarżący w postępowaniu zażaleniowym działał przez pełnomocnika w osobie W. N. Pełnomocnik ten wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody Małopolskiego z (...) sierpnia 2005r., a Minister Środowiska po jego rozpoznaniu, doręczył temu pełnomocnikowi postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Przedstawione działanie pełnomocnika przez cały tok postępowania przed organem odwoławczym odbywało się bez doręczenia organowi pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 33 K.p.a. Pełnomocnik mógł być zawiadamiany o czynnościach organu, czyli czynnie w postępowaniu uczestniczyć dopiero od chwili doręczenia pełnomocnictwa, a takowy fakt w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu nie miał miejsca. W ocenie Sądu zażalenie wniesione przez pełnomocnika bez jednoczesnego przedłożenia pełnomocnictwa dotknięte jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 K.p.a. pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. W tej sytuacji obowiązkiem organu było uznanie, że zażalenie nie czyni zadość wymaganiu ustalonemu w art. 33 § 3 K.p.a. i wezwać stronę do usunięcia braku przez złożenie pełnomocnictwa w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku Sygn. akt IV SA/Wa 92/08 spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpoznania, nie zaś prowadzić postępowanie z udziałem nieumocowanego pełnomocnika. Zaniechanie więc wezwania W. N., działającego w imieniu skarżącego, do uzupełnienia braku w postaci doręczenia pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 K.p.a., stanowi niewątpliwie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Doręczenie zatem zaskarżonego postanowienia W. N. jako pełnomocnikowi skarżącego A. G nastąpiło z naruszeniem art. 33 K.p.a. Sąd - wobec tak istotnego uchybienia organu odwoławczego, a zarazem niemożności przyjęcia na przyszłość, że takowe pełnomocnictwo zostanie na wezwanie organu złożone - uznał wypowiadanie się co do zarzutów skargi za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien mieć na względzie wytyczne sformułowane w niniejszym orzeczeniu. Mając na względzie fakt, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 33 § 3 i art. 64 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w punkcie 2 na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.