IV SA/Wa 920/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-16
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez następców prawnych strony, która zbyła nieruchomość po wydaniu decyzji administracyjnej, może zostać uwzględniona, jeśli została złożona po terminie, a poprzedni właściciele złożyli wniosek o przywrócenie terminu po utracie statusu strony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że decyzja Ministra Infrastruktury nie narusza prawa. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, może go złożyć jedynie strona postępowania. Osoby, które zbyły nieruchomość przed upływem terminu do wniesienia skargi, utraciły status strony i ich wniosek o przywrócenie terminu był niedopuszczalny. Skarga wniesiona przez następców prawnych po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu złożonego przez nich jako strony, również podlegała odrzuceniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. B. i D. S. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu lokalizacji autostrady. Skarżący K. B. zarzucał, że planowany przebieg autostrady uszkodzi jego dom i naruszy prawo własności. Skarżąca D. S. podnosiła, że podział jej działek rolnych uniemożliwi dalsze prowadzenie gospodarstwa. Dodatkowo, M. i A. B., poprzedni właściciele części nieruchomości, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a ich następcy prawni, A. B. i D. B., wnieśli skargę po terminie. Sąd rozpatrywał również wniosek o przywrócenie terminu złożony przez M. i A. B. oraz skargę A. B. i D. B.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono skargi K. B. i D. S.
2. Odrzucono wniosek M. i A. B. o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
3. Odrzucono skargę A. B. i D. B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skarg K. B., D. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady 1. oddala skargi; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. M. z Kancelarii Prawnej [...] s. c. z siedzibą w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K. S. z Kancelarii Adwokackiej z siedzibą w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt IV SA/Wa 920/09 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy z wniosku M. B. i A. B. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady postanawia: odrzucić wniosek Sygn. akt IV SA/Wa 920/09 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. B. i D. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady postanawia: odrzucić skargę
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r. Dyrektor Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...].
Inwestor zwrócił się również o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na to, że inwestycja ma strategiczne znaczenie dla rozwoju Polski południowej, w związku z koniecznością wynikającą z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej oraz odciąży ruch z drogi krajowej nr 4 i istniejących dróg przebiegających w większości przez tereny zabudowane, a tym samym zmniejszy uciążliwości w obszarze narażonym na oddziaływanie hałasu i emisję spalin. Ponadto nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniono potrzebą wykorzystania środków unijnych przeznaczonych na ten cel.
W związku z powyższym wnioskiem Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] września 2008 r., którą ustalił lokalizację autostrady [...] , na odcinku [...]. Decyzji nadano również rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. wpłynęły odwołania: M. i A. B., D. S., J. R. wraz z K. R., P. R., M. R., T. R., A. G., P. S., K. B. oraz T. P., które były przedmiotem merytorycznej oceny przez organ odwoławczy.
Minister Infrastruktury prowadząc postępowanie odwoławcze wskazał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, z uwagi na treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odwoławczy wskazał, że wniosek inwestora zawiera wszystkie elementy przewidziane przepisami z art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Do wniosku 21 map w skali 1:2000, przedstawiających proponowany przebieg drogi, teren niezbędny dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenia terenu, które stanowią załącznik nr 2 do zaskarżonej decyzji. Analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi przedstawiono w części opisowej wniosku oraz na mapie w skali 1:25000, która stanowi załącznik nr 1 do decyzji. Inwestor przedłożył również określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, wykazy dotychczasowych właścicieli nieruchomości, wchodzących w teren niezbędny do realizacji inwestycji (załącznik nr 3), a także mapy zbiorcze w skali 1:2000 pokazujące linie rozgraniczające teren inwestycji, granice podziału nieruchomości i teren niezbędny dla obiektów budowlanych dla poszczególnych powiatów (załącznik nr 4).
Prócz tego inwestor dołączył decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 roku, znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Inwestor dołączył wymagane przez art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy opinie: Dyrektora Okręgowego Urzędu Nadzoru Górniczego w K., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K..
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy inwestor do materiałów do wydania decyzji dołączył opinie: Zarządu Województwa [...] , Starostwa Powiatowego w B., Starostwa w B., Starostwa Powiatowego w T., Burmistrza B., Wójta Gminy R., Burmistrza B., Wójta Gminy D., Wójta Gminy B., Burmistrza Gminy W., Wójta Gminy W., Burmistrza Z., Prezydenta Miasta T., Wójta Gminy D.
Natomiast Zarząd Województwa [...] , Wójt Gminy B. oraz Wójt Gminy L., do dnia złożenia wniosku nie wydali w terminie opinii, o którą zwrócił się inwestor. W związku z tym, stosownie do postanowień art. 3 ust. 2 ustawy, uważa się to za brak zastrzeżeń do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego.
Wojewoda [...], zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy, zawiadomił o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi w drodze obwieszczeń we właściwych ze względu na przebieg drogi urzędach gmin oraz w prasie lokalnej.
W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji czyni zadość wymogom art. 7 ust. 1 ustawy poprzez to, że w sentencji zawiera rozstrzygnięcia, o których mowa w tym przepisie oraz wskazano w niej warunki, które powinny być uwzględnione na dalszych etapach procesu inwestycyjnego.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy, Wojewoda [...] określił termin wydania nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją.
Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy Wojewoda [...] doręczył decyzję wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczeń w poszczególnych urzędach, jak również w prasie lokalnej, tj. Gazecie [...] - wydanie z dnia 10 września 2008 roku. Wojewoda dopełnił również obowiązku zawiadomienia dotychczasowych właścicieli o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji na adresy określone w wykazach z ewidencji gruntów.
Organ odwoławczy uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Projektowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie województwa [...] , w powiatach: [...], [...] i [...] oraz na terenie miasta T. Polega ona na budowie autostrady [...] na odcinku od [...]. Zgodnie z materiałami dołączonymi do wniosku o wydanie decyzji, omawiany odcinek autostrady rozpoczyna się w miejscowości T. (w km 455 + 900) w rejonie drogi wojewódzkiej C., a kończy się w miejscowości K. (w km 512 + 800), na północnych obrzeżach miasta T. Odcinek ten zlokalizowany jest w większości na obszarach zagospodarowanych rolniczo oraz na terenach leśnych, nie przechodzi natomiast przez tereny silnie urbanizowane. Celem tego przedsięwzięcia jest połączenie aglomeracji [...] i [...] poprzez węzły drogowe: S., B., B., W. i K. Autostrada [...] ma również pełnić funkcję korytarza transportowego na U. Inwestycja ma poprawić komfort jazdy i bezpieczeństwo ruchu oraz odciążyć sieci dróg lokalnych z ruchu tranzytowego. Z tego względu, znaczenie tej inwestycji dla rozwoju rejonu, w który zlokalizowana jest inwestycja, jest strategiczne.
Rozpatrując zarzuty podniesione w odwołaniach, Minister Infrastruktury uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Odnosząc się do odwołania M. i A. B. organ wskazał, że działki o nr ewid. [....], [...] oraz [...] obręb W. w powiecie [...], będące ich własnością, znalazły się w całości w liniach rozgraniczających teren inwestycji, natomiast działka o nr ewid. [...] jest działką sąsiadującą z terenem inwestycji. Organ nie podzielił zarzutu, że w sprawie doszło do naruszenia art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), gdyż przepis ten odnosi się tylko do obiektów, które będą dopiero budowane w sąsiedztwie drogi, a nie dotyczy lokalizacji drogi przy budynkach już istniejących. Odnosząc się do propozycji M. i A. B. zmiany decyzji, poprzez zmianę linii rozgraniczających teren inwestycji, Minister Infrastruktury wyjaśnił, że do kompetencji organu administracyjnego wydającego decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi nie należy korekta przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji wyznaczonych przez inwestora. O sposobie przebiegu linii rozgraniczających, decyduje inwestor na etapie prac projektowych, który określa powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji przedsięwzięcia, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zatwierdzona decyzją organu i instancji linia rozgraniczająca teren inwestycji na odcinku pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...] a działkami o nr ewid. [...] i [...] obręb W., powiat [...] pokrywa się z przebiegiem linii podziałowych zatwierdzonych wcześniejszymi decyzjami Wójta Gminy w W.
Natomiast odnosząc się do podniesionego przez M. i A. B. oraz T. P. zarzutu naruszenia konstytucyjnego prawa własności, a w szczególności art. 64 Konstytucji RP, Minister wskazał, że przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, do czasu stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, korzystają w pełnym zakresie z domniemania konstytucyjności. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska chroni własność, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Takie brzmienie art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie oznacza, że prawo własności jest nienaruszalne. Wywłaszczenie jest dopuszczalne, o ile zostaną spełnione dwa podstawowe warunki. Pierwszy z nich to wywłaszczenie na cele publiczne, a więc podyktowane interesem publicznym, którym w niniejszym wypadku jest budowa autostrady. Drugi zaś warunek to wypłacenie słusznego odszkodowania. Spełnienie tego warunku zapewnia art. 18 ustawy, który szczegółowo reguluje sposób ustalenia odszkodowania.
Odnosząc się do zarzutów D. S., J. R., K. R., P. R., M. R., T. R., A. G., P. S., K. B. oraz T. P., którzy nie zgadzają się z zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. projektem podziału działek, organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Istotne jest, że zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości, w którym linie rozgraniczające teren stają się liniami podziału. Z kolei z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy wynika, że to inwestor decyduje o przebiegu drogi, a we wniosku przedstawia mapy zawierające projekt podziału nieruchomości. Zarówno Wojewoda, jak i Minister Infrastruktury mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w przebieg inwestycji, zaproponowany przez wnioskodawcę.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że konieczność zajęcia działki o nr ewid. [...] obręb G., stanowiącej własność P. S., jest podyktowana koniecznością przebudowy istniejącej drogi oraz budowy wiaduktu nad autostradą, natomiast podział działki o nr ewid. [...] obręb D., która stanowi własność K. B., wynika z potrzeby przebudowy drogi gminnej, w sąsiedztwie której przebiegać będzie autostrada.
Z kolei odnosząc się do zgłoszonego przez D. S., J. R., K. R., P. R., M. R., T. R., A. G. oraz P. S. wniosku wykupu działek, których wartość ekonomiczna oraz walory użytkowe ulegną obniżeniu na skutek realizacji omawianej inwestycji, organ wyjaśnił, że w tej kwestii zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie posiadają kompetencji ustawowej do działania w tym zakresie. Właściciel nieruchomości, która została przejęta w części, a której pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, może złożyć wniosek o wykupienie przez właściwego zarządcę drogi pozostałej części. Uprawnienie takie gwarantuje art. 13 ust. 3 ustawy, jednak rozstrzygnięcie w tej materii podejmuje zarządca drogi, w tym wypadku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. i pozostaje bez wpływu na realizację inwestycji drogowej.
Organ odwoławczy zauważył również, że wniosek wykupu, zawarty w odwołaniu J. R., K. R., P. R., M. R., T. R., A. G. jest realizowany, ponieważ zaskarżona decyzja zatwierdziła podział działki o nr ewid. [...] obręb [...] T. na działki o nr ewid. [...] i [...], przy czym, działki o nr [...] i [...] zostały przeznaczone pod inwestycję.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. złożyły K. B. i D. S.
Skarżąca K. B. wniosła o zmianę ustalenia lokalizacji autostrady [...] na odcinku [...]. Autostrada na tym odcinku będzie przebiegała przy działce skarżącej nr [...] obręb D. i obok ścian jej domu. Wyznaczona trasa i podział działki nr [...], zdaniem skarżącej spowoduje uszkodzenie jej domu wraz z zabudowaniami gospodarczymi.
Pełnomocnik skarżącej K. B. w piśmie procesowym z dnia 21 października 2009 r. podniosła, że skarżąca wnosi o zmianę przebiegu linii rozgraniczających i przesunięcie drogi gminnej przebudowywanej w związku z inwestycją autostradową, bowiem zaplanowany przebieg drogi oraz urządzeń towarzyszących uniemożliwi jej prawidłowe i rozsądne używanie swej własności oraz narusza jej prawo do niezakłóconego i swobodnego korzystania z nieruchomości. Zdaniem skarżącej nieprawdą jest, że faktyczne odległości autostrady i drogi gminnej to odpowiednio 102 i 8 metrów od domu mieszkalnego skarżącej. Z załączonych do akt sprawy map wynika znaczne przesunięcie drogi do budynku skarżącej, a nadto prowadzenie prac związanych z budową tej drogi w odległości 0,5 m od schodków werandy budynku.
Skarżąca D. S. podniosła, że nie zgadza się z podziałem działek o nr ewid. [...], [...] i [...] obręb B. Na działkach tych skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, które jest jej jedynym źródłem utrzymania. Pozostawione po podziale części nieruchomości stracą w ocenie skarżącej walor rolniczy i nie będą nadawały się do prowadzenia upraw. Skarżąca jednocześnie wskazała, że wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad Oddział w K. o wykup pozostałej części działek pozostawionych jej po podziale.
Organ w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując oceny legalności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r., Sąd uznał, iż skargi są niezasadne, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. dotyczą ustalenia lokalizacji autostrady [...], na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
Na wstępie należy zauważyć, ze wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który wszczął postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...] wpłynął do Wojewody [...] w dniu 20 czerwca 2008 r. Decyzja Wojewody [...] w przedmiocie tego wniosku została wydana w dniu [...] września 2008 r. , a zaskarżona do Sądu decyzja Ministra Infrastruktury w dniu [...] lutego2009 r. Mając na uwadze, że w dniu 10 września 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), która mocą art. 1 pkt 2 uchyliła rozdział 2 "Lokalizacja dróg" ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, należy wskazać, że Minister Infrastruktury prawidłowo zastosował w postępowaniu odwoławczym uchylone przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. stanowi bowiem, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 20 czerwca 2008 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia 10 września 2008 r. w sprawie znalazł zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. W tej sytuacji decyzje wydane zostały na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.
Zatem zadaniem Sądu była ocena, czy postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz sama decyzja nie pozostają w sprzeczności z wyżej powołanymi przepisami.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel, oraz budowy tych dróg, a także organy właściwe w tych sprawach (art. 1 ust. 1 ustawy).
W rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Lokalizacja dróg" określony został organ, który wydaje decyzje administracyjne o ustalenie lokalizacji drogi. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, podmiotem właściwym w tym zakresie jest wojewoda. Wydaje on decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (art. 2 ust. 1 ustawy). Wniosek taki Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad składa po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta, burmistrza, prezydenta miasta (art. 3 ust. 1). Niewydanie opinii, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o jej wyrażenie, traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku (art. 3 ust. 2).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 20 czerwca 2008 r., tj. w dniu złożenia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przedmiotowego wniosku do Wojewody [...] , wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi winien był zawierać w szczególności: mapę w skali co najmniej 1:5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami, określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, wymagane prawem opinie.
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje również uproszczoną formę informowania stron o wszczęciu postępowania oraz doręczania decyzji (art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2, 3 i 4).
Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zgodnie z art. 7 ust. 1 musi zawierać wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii, określenie linii rozgraniczających teren, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy.
W ocenie Sądu, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. odpowiada prawu i zawiera wszystkie elementy wymagane ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżące, zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż nie są one zasadne.
Skarżąca K. B. wnosi o zmianę ustalenia lokalizacji autostrady [...] na odcinku [...]. Z treści jej skargi oraz pisma procesowego z dnia 21 października 2009 r. wynika, ze skarżąca wnosi o zmianę przebiegu linii rozgraniczających i przesunięcie przebudowywanej drogi gminnej, bowiem zaplanowany przebieg drogi oraz urządzeń towarzyszących uniemożliwi jej prawidłowe korzystanie ze swej własności.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o lokalizacji drogi ma m.in. zawierać wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. spełnia to wymaganie. Na stronie 15 decyzji w jej punkcie VI stwierdza się m.in., że przy projektowaniu i pracach związanych z budową autostrady należy uwzględnić interesy osób trzecich i dotyczy to w szczególności zabezpieczenia przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, zanieczyszczeniem gleby, powietrza i wody. Ponadto w trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor winien zwrócić uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, by prowadzone roboty stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska.
Należy zauważyć, że organ orzekający w przedmiocie lokalizacji drogi, nie może modyfikować wniosku zarządcy drogi, ani też korygować jej przebiegu. Aby odmówić ustalenia lokalizacji drogi w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Organ ocenia legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do wskazania jej realizacji w inny sposób.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] stanowiąca przed podziałem własność skarżącej K. B., w wyniku planowanej inwestycji została podzielona na działkę nr [...] o pow. 67 m² z przeznaczeniem pod inwestycję i działkę nr [...] o pow. 0,12 ha pozostałą we własności skarżącej. W ocenie Sądu, znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału działek nie potwierdza zarzutu skarżącej, że linia rozgraniczająca teren, stanowiąca linię podziału nieruchomości przebiega w odległości 0,5 m od budynku mieszkalnego skarżącej. Zarzutowi temu zaprzeczył również w toku rozprawy pełnomocnik organu oraz okazane Sądowi mapy wykorzystywane przy projekcie pozwolenia na budowę.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej D. S. należy wskazać, iż nie należy on do kompetencji organów wydających decyzję o lokalizacji drogi. Jeżeli skarżąca podnosi, iż podział jej nieruchomości rolnej spowodował, że część nieruchomości, która nie została przejęta pod inwestycję utraciła walor ekonomiczny i użytkowy, to należy wskazać na przysługujące jej uprawnienia wynikające z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z jego treścią, jeżeli pod inwestycję przejęto część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Skarżąca, jak wynika z treści skargi złożyła już taki wniosek do inwestora.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 w/w ustawy.
Sygn. akt IVSA/Wa 920/09
UZASADNIENIE
(dotyczy postanowienia o odrzuceniu wniosku)
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 20 czerwca 2008 r., ustalił lokalizację autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. wpłynęły odwołania: M. i A. B., D. S., J. R. wraz z K. R., P. R., M. R., T. R., A. G., P. S., K. B. oraz T. P., które były przedmiotem merytorycznej oceny przez organ odwoławczy – Ministra Infrastruktury.
Po rozpatrzeniu odwołań Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady [...], na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
Wnioskiem z dnia 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) M. i A. małż. B. wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. Wnioskodawcy podnieśli, że decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. otrzymali w dniu 13 lutego 2009 r. A. B. do dnia 13 lutego 2009 r. przebywał w szpitalu w związku z przebytym zawałem serca. Po wyjściu ze szpitala A. B. leczył się ambulatoryjnie z powodu zapalenia oskrzeli. Na dowód powyższego do wniosku dołączono kartę informacyjną pobytu w szpitalu oraz zaświadczenie ZOZ w T. W dniu 9 kwietnia 2009 r. M. i A. małż. B. aktem notarialnym zawarli umowę darowizny, mocą której przysługujące im prawo współwłasności małżeńskiej do działek nr [...], [...], [...] i [...] darowali na współwłasność swoim wnukom A. B. i D. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości oraz w dniu wydania w trybie odwoławczym decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. M. i A. małż. B. byli współwłaścicielami działek o nr [...], [...], [...] i [...] obręb W., w powiecie [...].
Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona M. i A. małż. B. w dniu 2 marca 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach administracyjnych).
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec powyższego termin do wniesienia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. upłynął M. i A. małż. B. w dniu 1 kwietnia 2009 r.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu aktu notarialnego z dnia 9 kwietnia 2009 r., A. B. i M. B. w dniu 9 kwietnia 2009 r. darowali przysługujące im prawo współwłasności małżeńskiej w działkach oznaczonych nr [...], [...], [...] i [...] obręb W. na współwłasność swoim wnukom A. B. i D. B. Oznacza to, że z dniem tym przestali być współwłaścicielami tych nieruchomości i tym samym utracili przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...].
Art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Jak wynika z wyżej zacytowanego przepisu, uprawnienie to przysługuje stronie postępowania.
M. B. i A. B. wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. w dniu 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego), kiedy nie mieli już przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu.
Stosownie do art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuci spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu.
Ponieważ z wnioskiem o przywrócenie terminu wystąpiły podmioty nie będące stronami w postępowaniu sądowym, ich wniosek z mocy ustawy był niedopuszczalny i stosownie do art. 88 w/w ustawy podlegał odrzuceniu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji postanowienia.
Sygn. akt IVSA/Wa 920/09
UZASADNIENIE
(dotyczy postanowienia o odrzuceniu skargi)
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 20 czerwca 2008 r., ustalił lokalizację autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. wpłynęły odwołania: M. i A. B., D. S., J. R. wraz z K. R., P. R., M. R., T. R., A. G., P. S., K. B. oraz T. P., które były przedmiotem merytorycznej oceny przez organ odwoławczy – Ministra Infrastruktury.
Po rozpatrzeniu odwołań Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.
W dniu 9 kwietnia 2009 r. M. i A. małż. B. aktem notarialnym zawarli umowę darowizny, mocą której przysługujące im prawo współwłasności małżeńskiej do działek nr [...], [...], [...] i [...] darowali na współwłasność swoim wnukom A. B. i D.B.
Pismem z dnia 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) A. B. i D. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r.
Jednocześnie wnioskiem z dnia 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) M. i A. małż. B. wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A. B. i D. B. podlega odrzuceniu, bowiem została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia.
W dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady [...] , na odcinku [...] wraz z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości oraz w dniu wydania w trybie odwoławczym decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. M. i A. małż. B. byli współwłaścicielami działek o nr [...], [...], [...] i [...] obręb W., w powiecie t.
Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona M. i A. małż. B. w dniu 2 marca 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach administracyjnych).
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec powyższego termin do wniesienia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. upłynął M. i A. małż. B., poprzednikom prawnym skarżących, w dniu 1 kwietnia 2009 r.
Skarżący A. B. i D. B. uprawnienia strony w przedmiotowym postępowaniu nabyli dopiero w dniu 9 kwietnia 2009 r., kiedy to aktem notarialnym umowy darowizny M. i A. małż. B. darowali swoje udziały w prawie współwłasności nieruchomości oznaczonych nr [...], [...], [...] i [...] obręb W. na rzecz skarżących.
Skarżący wnosząc skargę w dniu 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) nie wnieśli jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Zgodnie z art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta prze stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Fakt złożenia w dniu 2 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego2009 r. przez M. B. i A. B. pozostaje bez wpływu na sytuacje procesową skarżących, z uwagi na to, że wniosek ten w dacie jego składania nie pochodził od strony. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd jedynie na wniosek strony, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może postanowić o przywróceniu terminu. Skoro wniosek o przywrócenie terminu nie pochodził od strony, był on z mocy ustawy niedopuszczalny i na podstawie art. 88 w/w ustawy podlegał odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż wniesienie przez skarżących skargi w dniu 2 maja 2009 r. nastąpiło po upływie terminu, wskazanego w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło