IV SA/Wa 923/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zameldowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. S. B. wnioskiem z dnia 22 maja 2013 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną. Na utrzymaniu skarżącego i jego partnerki pozostaje małoletnia córka. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest renta inwalidzka przyznana S. B. z tytułu wypadku przy pracy w wysokości 4.318 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę M. S. w wysokości 170 zł miesięcznie. Według oświadczenia zawartego w rubryce nr 7 formularza wniosku skarżący jest współwłaścicielem domu o pow. 138 m2 oraz właścicielem mieszkania o pow. 44 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna jest trudna, z tego tez względu korzysta z pomocy finansowej Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie SCON. Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 22 maja 2013 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 28 maja 2013 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz M. S. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich 6 miesięcy, b) zaświadczenia z właściwego ośrodka pomocy społecznej o sytuacji majątkowej skarżącego, c) zaświadczenia o wysokości pomocy finansowej przyznanej skarżącemu przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie SCON, d) zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia M. S. z tytułu umowy o pracę, e) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało wysłane na adres podany przez skarżącego w skardze. Jak wynika z akt sądowych sprawy, przedmiotowe wezwanie doręczono dorosłemu domownikowi – M. S. w dniu 6 czerwca 2013 r. (k. 23 akt sądowych). Zatem zgodnie z art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) należy uznać je za doręczone skarżącemu skutecznie. Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 28 maja 2013 r. upłynął w dniu 20 czerwca 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 22 maja 2013 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Skarżący poza rentą, którą otrzymuje z tytułu wypadku przy pracy oraz dochodami jego partnerki M. S. korzysta z pomocy finansowej Powiatowego Centrum Pomocy Społecznej SCON. W nadesłanym formularzu wniosku nie określił jednak w jakiej wysokości ta pomoc jest świadczona. Wnioskodawca nie określił również wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. Należy mieć na uwadze, że treść powołanego wyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że pomoc Państwa w poniesieniu kosztów postępowania przed sądem stosowana jest wobec osób znajdujących się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając rzetelność strony w przedstawianiu informacji o jej możliwościach płatniczych należy więc zakładać, że deklarowany przez nią stan ubóstwa wiąże się z konicznością skrupulatnego planowania wydatków gospodarstwa domowego, co w szczególności wymaga wiedzy o wysokości zarówno bieżących dochodów, jak i dochodów uzyskanych w okresie wcześniejszym. Przypominając, że z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, należy skonstatować, że oświadczenia skarżącego zawarte w formularzu wniosku nie dawały możliwości dokonania pełnej oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Pomimo upływu zakreślonego terminu, wnioskodawca nie wykonał wezwania Sądu z dnia 28 maja 2013 r. W konsekwencji wnioskodawca odstępując od należytego udokumentowania jego aktualnej sytuacji materialno-bytowej uniemożliwił uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.