IV SA/Wa 928/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. z dnia 27 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/04 w przedmiocie konkursu na stanowisko Dyrektora [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r. odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/04 w przedmiocie konkursu na stanowisko Dyrektora [...]. W dniu 27 marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2017 r. skarżący podał, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Określił siebie jako osobą długotrwale, strukturalnie bezrobotną. Wskazał, że otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokość około 670 zł miesięcznie. Podał, że nie ma jakiegokolwiek majątku, zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. Stwierdził, że osiągany dochód nie pozwala na pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania, na które składają się: wyżywienie (400 zł), korespondencja (100 zł), leki (100 zł), pozostałe wydatki, jak gaz, abonament telewizyjny, telefon komórkowy, środki higieny (70 zł). Oświadczył, że nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie ma żony i dzieci. Podniósł, że jego potrzeby się zwiększają. Nadmienił, że miesięcznie na pokrycie potrzeb powinien wydawać nie mniej niż 50.000 zł. Do wniosku A. S. dołączył kopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku w wysokości (od dnia 2 listopada 2016 r. do 3 sierpnia 2017 r.) 783,20 zł brutto miesięcznie. Ponieważ oświadczenie wnioskodawcy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz budziło wątpliwości, w piśmie z dnia 20 maja 2017 r. wezwano go do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających stan rodzinny, majątkowy i dochody, to jest: a) do nadesłania wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, obejmujących okres ostatnich sześciu miesięcy; b) do nadesłania aktualnego zaświadczenia potwierdzającego, że jest obecnie zarejestrowany jako osoba bezrobotna i wskazującego, czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości; c) do nadesłania zaświadczenia o jego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej; d) do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego wątpliwości dotyczące podanych informacji o majątku i mieszkaniu; e) do nadesłania dokumentów wskazujących wysokość wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych wydatków. Opisane wezwanie doręczono A. S. w dniu 5 czerwca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 166 akt sprawy). W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył do akt sprawy żadnego z żądanych dokumentów źródłowych i oświadczeń. W piśmie z dnia 14 czerwca 2017 r. zakwestionował natomiast zasadność wezwania. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 ppsa uzupełniających to oświadczenie dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń. Skierowane do skarżącego wezwanie z dnia 20 maja 2017 r. miało na celu ustalenie jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W tym celu wnioskodawcę zobowiązano do nadesłania dokumentów pozwalających na ustalenie realnej kwoty środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji oraz na określenie źródła i wysokość wydatków o niezbędnym charakterze, a także na stwierdzenie, jaka jest relacja wysokości środków utrzymania do wielkości koniecznych wydatków. Ponadto skarżącego zobowiązano do nadesłania dokumentów pozwalających na weryfikację oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku (jego braku). Jak wskazano, A.S. nie złożył do akt sprawy żadnego z żądanych dokumentów i oświadczeń. Nie podjął nawet próby współpracy z referendarzem sądowym w celu wykazania rzeczywistych możliwości płatniczych, kwestionując w piśmie z dnia 14 czerwca 2017 r. prawidłowość podjętych w jego sprawie czynności procesowych. W sytuacji natomiast, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Odstępując od wykonania wezwania z dnia 20 maja 2017 r., wnioskodawca uniemożliwił zatem uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.