IV SA/Wa 93/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia zwolnić U. L. od kosztów sądowych. W toku postępowania w sprawie ze skargi U. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w piśmie z dnia 28 stycznia 2008 r. oraz na urzędowym formularzu PPF wynika, że wnioskodawczyni postaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trzema córkami. Poza mieszkaniem o pow. 65,49 m² nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta po zmarłym mężu w wysokości 848,65 zł (wysokość świadczenia potwierdza odcinek przekazu pocztowego z ZUS dołączony do wniosku). Podała następujące wydatki miesięczne związane z utrzymaniem: utrzymanie mieszkania – 465,88 zł, energia elektryczna – 61,37 zł, telefon – 50 zł, leki – ok. 80 – 100 zł. Wnioskodawczyni podniosła, ze kwota 848,65 zł "starcza bardzo skromnie" na opłacenie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i opłaceniem niezbędnych potrzeb życiowych. Uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł stanowiłoby duży uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przepis art. 243 § 1 cyt. wyżej ustawi stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek U. L. o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawczyni oraz jej córki utrzymują się jedynie z renty rodzinnej w wysokości 848,65 zł, oraz mając na uwadze wysokość wydatków, które ponosi na utrzymanie, należało uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, że przedstawione przez wnioskodawczynię informacje pozwalają uznać, że poniesienie przez nią kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł, mogłoby narazić skarżącą i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.