IV SA/Wa 93/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] z Kancelarii Adwokackiej [...] przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. decyzją z dnia [...] września 1970 r. znak: [...] przejęło na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość rolną o pow. 6,40 ha położoną na terenie wsi R. Podstawą wydania ww. decyzji był art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174). Po rozpatrzeniu wniosku I. C. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] września 1970 r. W decyzji zawarto pouczenie, wskazujące, iż od ww. decyzji służy odwołanie do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, które należy złożyć za pośrednictwem Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzję skarżąca odebrała w dniu 28 kwietnia 1997 r. Termin do złożenia odwołania upływał więc w dniu 12 maja 1997 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienie odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w O. z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] wynika, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. I. C. złożyła bezpośrednio w Wydziale Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Gruntami w dniu 13 maja 1997 r. Fakt ten - w ocenie organu - potwierdza postawiony na odwołaniu stempel z datą wpływu do wydziału pisma i jednoczesny brak na nim innych pieczęci z datą wpływu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 grudnia 2008 r. I. C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, iż przez 11 lat trwania postępowania nie otrzymała od organu żadnej informacji jakoby jej odwołanie wpłynęło po terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy kserokopię dowodu nadania przesyłki poleconej skierowanej do Urzędu Wojewódzkiego w O. nadanej w Urzędzie Pocztowym w N. w dniu 12 maja 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie oraz utrzymana nim w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. naruszają art. 7, art. 77 oraz art. 107 par. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej K.p.a.). Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wskazana w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej obliguje organ prowadzący postępowanie do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez Kodeks postępowania administracyjnego. Uszczegółowieniem ww. zasady prawdy obiektywnej jest art. 77 K.p.a. obligujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy daje organowi podstawę do jego swobodnej oceny. Ocena ta, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidławami logiki (tak też wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r. SA/Lu 1921/93). Jako dowolne natomiast należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści. W rozpatrywanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego podniósł, iż z akt administracyjnych wynika, że odwołanie zostało przez skarżącą złożoną osobiście w organie w dniu 13 maja 1997 r. - tj. dzień po upływie terminu do jego wniesienia. Jednak na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącej złożył kserokopię dowodu nadania przesyłki poleconej nadanej w Urzędzie Pocztowym w N. w dniu 12 maja 1997 r. adresowanej do Urzędu Wojewódzkiego w O. Zgodnie z dyspozycją art. 57 par. 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, co prawda, aby strona w trakcie postępowania administracyjnego podnosiła, że odwołanie wniosła za pośrednictwem poczty, jednak również organ nie wyjaśnił tej kwestii w sposób dostatecznie wnikliwy. W szczególności nie zwrócono się do skarżącej wprost z zapytaniem jaką drogą wniesione zostało odwołanie. Kwestia ta nie została wyczerpująco wyjaśniona. Świadczy o tym przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej kserokopia dowodu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym w dniu 12 maja 1997 r. Dlatego też, organ rozpatrując sprawę ponownie powinien ustalić, czy ww. kserokopia dowodu nadania pisma w urzędzie pocztowym dotyczy nadania przez skarżącą odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. W przypadku ustaleń pozytywnych, organ powinien nadto ustalić, czy ww. odwołanie zostało - przez skarżącą - wniesione w terminie. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono w myśl art. 250 ww. ustawy.