IV SA/Wa 933/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-15

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona, będąc osadzoną w zakładzie karnym, nie przedłożyła na wezwanie sądu zaświadczenia o kwocie środków pieniężnych pozostających do jej dyspozycji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podlega oddaleniu, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania z urzędu, gdy strona sama uchyla się od złożenia wymaganych dokumentów.
Stan faktyczny
E. C. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia zaświadczeń z zakładu karnego dotyczących jego zatrudnienia i środków pieniężnych. Skarżący przedłożył zaświadczenie o zatrudnieniu nieodpłatnie, jednak nie dostarczył zaświadczenia o kwocie środków pieniężnych do dyspozycji, mimo ponownego wezwania. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. E. C. 31 marca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ponieważ oświadczenie strony o stanie rodzinnym, majątku i dochodach było niewystarczające do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych, pismem z dnia 13 maja 2014 r. E. C. wezwano do nadesłania w terminie 21 dni: a) zaświadczenia dyrektora zakładu karnego lub upoważnionego funkcjonariusza, bądź pracownika zakładu karnego wskazującego, czy skarżący jest zatrudniony oraz b) zaświadczenia depozytora, dyrektora lub upoważnionego funkcjonariusza, bądź pracownika zakładu karnego wskazującego, jaka jest kwota środków pieniężnych do dyspozycji skarżącego, pozostających obecnie w depozycie, ewentualnie jaka kwota środków pieniężnych została przez niego przekazana z depozytu na książeczkę oszczędnościową lub wybrany rachunek bankowy. W odpowiedzi na opisane wezwanie, przy piśmie z dnia 29 maja 2014 r. skarżący złożył do akt sprawy zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia 21 maja 2014 r. i z dnia 23 maja 2014 r. potwierdzające, że jest osadzony w tamtejszej jednostce penitencjarnej (zaświadczenie z dnia 21 maja), oraz że jest tam zatrudniony nieodpłatnie (zaświadczenie z dnia 23 maja 2014 r.). Ponieważ E. C. – pomimo wezwania – nie nadesłał zaświadczenia wskazującego, jaka jest kwota środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji, w piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r. ponownie wezwano go do nadesłania takiego zaświadczenia w terminie 7 dni. Wezwanie, doręczone skarżącemu 10 czerwca 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 28 akt sprawy), pozostaje bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że E. C., odstępując od wykonania wezwania z dnia 13 maja 2014 r. w zakresie obejmującym nadesłanie zaświadczenia wskazującego, jaka jest kwota środków pieniężnych do jego dyspozycji, które to wezwanie zostało ponowione w piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r., uniemożliwili dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm.) do dyspozycji skazanego pozostają środki pieniężne pozostałe po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1. Stosownie natomiast do treści art. 113 § 3 tej samej ustawy środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie. Z kolei w myśl art. 113 § 5 na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji; w uzasadnionych przypadkach koszty przekazania może pokryć zakład karny. Żądane od E. C. zaświadczenie depozytora, dyrektora lub upoważnionego funkcjonariusza, bądź pracownika zakładu karnego wskazujące, jaka jest kwota środków pieniężnych do dyspozycji skarżącego, pozostających obecnie w depozycie, ewentualnie jaka kwota środków pieniężnych została przekazana z depozytu na książeczkę oszczędnościową lub wybrany rachunek bankowy, było zatem nieodzowne dla ustalenia, czy i ewentualnie w jakiej części skarżący może ponieść koszty postępowania przed sądem. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnego do oceny tej sytuacji dokumentu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło