IV SA/Wa 936/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-13
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Danuta Dopierała, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, powinien badać prawidłowość przetargu, w wyniku którego zbyte zostały nieruchomości stanowiące niegdyś własność skarżącej?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, nie miał obowiązku ani uprawnienia do badania prawidłowości przetargu, w wyniku którego zbyte zostały nieruchomości, które niegdyś stanowiły własność skarżącej. Ocena prawidłowości takich przetargów może nastąpić wyłącznie w odrębnym postępowaniu, a organy administracji nie posiadają uprawnień do podważania ważności umów sprzedaży nieruchomości na podstawie przepisów prawa administracyjnego, jeśli wywołały one nieodwracalne skutki prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy w S. z 1976 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niebadanie prawidłowości przetargu, w wyniku którego sprzedano jej gospodarstwo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] lutego 1976 roku, Nr [...] Naczelnik Gminy w S. orzekł z urzędu o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,30 ha stanowiącego własność A. K. położonego na terenie wsi S. gmina S.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu wniosku A. K. stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji w odniesieniu do części działek o powierzchni 0,6742 ha, to jest działek ewidencyjnych oznaczonych aktualnie nr [...] o pow. 0,0065 ha (dawna działka nr [...]) i [...] o pow. 0,6677 ha (dawne działki [...] i [...]) zaś odniesieniu do działek o łącznej powierzchni 3,6656 ha oznaczonych aktualnie nr ew. [...] o pow. 2,9256 ha (dawne działki o nr ew. [...], [...] i [...]) i [...] o pow. 0,7400 ha (dawna działka o nr ew. [...]) stwierdził, iż decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że przejecie gospodarstwa nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, na podstawie których wydano decyzję o jego przejęciu. Z akt sprawy wynika bowiem, że nie został spełniony warunek niskiego poziomu produkcji rolnej, o którym mowa w § 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 roku w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. nr 11, poz. 58).
Minister stwierdził również, że w odniesieniu do działek o łącznej powierzchni 3,6656 ha oznaczonych aktualnie nr ew. [...] o pow. 2,9256 ha (dawne działki o nr ew. [...], [...] i [...]) i nr ew. [...] o pow. 0,7400 ha (dawna działka o nr ew. [...]) zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Grunty te bowiem zostały trwale rozdysponowane na rzecz osób trzecich i stanowią ich własność.
Od powyższej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie złożyła A. K. podnosząc zarzut, iż decyzja ta jest dla niej tylko pozornie korzystna, gdyż nie odnosi się do sposobu przeprowadzenia przetargu, w wyniku którego sprzedane zostało gospodarstwo.
Sygn. akt IV SA/Wa 936/09
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 1976 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skarżąca stwierdziła, że wydając decyzję Minister nie wziął pod uwagę, że Państwowy Fundusz Ziemi prawdopodobnie w drodze "nieformalnego przetargu" sprzedał jej gospodarstwo rolne. Zdaniem skarżącej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien zbadać również prawidłowość decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] października 1978 roku, Nr [...] o zatwierdzeniu nabywców nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie narusza prawa.
Przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym była decyzja Naczelnik Gminy w S. z dnia [...] lutego 1976 roku, Nr [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego. W ramach tego postępowania niedopuszczalnym było badanie prawidłowości wydania innych decyzji, nawet jeśli decyzje te pośrednio dotyczyły przejętego na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego skarżącej. Ocena istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] października 1978 roku, Nr [...] może nastąpić wyłącznie w odrębnym postępowaniu.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach postępowania dotyczącego decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1976 roku, Nr [...] nie miał ani uprawnienia ani obowiązku badania prawidłowości przetargu, w wyniku którego zbyte zostały nieruchomości, które niegdyś stanowiły własność skarżącej.
Sygn. akt IV SA/Wa 936/09
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego działki o łącznej powierzchni 3,6656 ha oznaczone aktualnie nr ew. [...] o pow. 2,9256 ha (dawne działki o nr ew. [...], [...] i [...]) i nr ew. [...] o pow. 0,7400 ha (dawna działka o nr ew. [...]) przestały być własnością Skarbu Państwa. Zostały sprzedane osobom fizycznym na mocy umów zawartych w formie aktów notarialnych. Organy administracji nie posiadają uprawnień do tego, by przy zastosowaniu instrumentów prawnych wynikających z przepisów prawa administracyjnego podważyć ważność tych umów. W tej sytuacji za prawidłowy uznać należy pogląd, iż ta część decyzji Naczelnika gminy w S. z dnia [...] lutego 1976 roku, która dotyczy tychże nieruchomości, wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia lub stwierdzenia jego nieważności, które Sąd miałby obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu.
Z przytoczonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło