IV SA/Wa 936/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-15

Skład orzekający: Danuta Kania, Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akt z 1990 r. zatwierdzający zmianę powierzchni działek, wydany przez Naczelnika Gminy, stanowi decyzję administracyjną, która może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Akt z 1990 r. zatwierdzający zmianę powierzchni działek, mimo braku niektórych formalnych elementów wymaganych dla decyzji administracyjnej, stanowi decyzję administracyjną, ponieważ dotyczy zmiany danych objętych ewidencją gruntów, co wymagało wydania aktu o charakterze decyzyjnym. Błędne uznanie tego aktu przez organ odwoławczy za niebędący decyzją administracyjną skutkowało bezpodstawnym umorzeniem postępowania nieważnościowego.
Stan faktyczny
Główny Geodeta Kraju uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1990 r. zatwierdzającej zmianę powierzchni działek. Organ odwoławczy uznał, że decyzja z 1990 r. nie jest decyzją administracyjną z powodu braków formalnych i umorzył postępowanie. Skarżący zarzucili, że zmiana powierzchni działek nastąpiła bez ich zgody, naruszając ich prawo dojazdu do posesji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju, stwierdził, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011r. sprawy ze skargi G. K. i M. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących G. K. i M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt IV SA/Wa 936 /11 UZASADNIENIE Główny Geodeta Kraju decyzją z [...] kwietnia 2011r. – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] maja 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy B. z dnia [...] maja 1990r. w sprawie zatwierdzenia zmiany powierzchni działek zgodnie z załączonym wykazem zmian w stanie posiadania za rok 1990 w części dotyczącej działek nr [...], położonych na terenie wsi B., gmina B. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wskazana wyżej decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2010r. została zaskarżona odwołaniem złożonym przez G. K. Rozważając sprawę Główny Geodeta Kraju podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy jedynie decyzji administracyjnych oraz postanowień. Aby dane pismo potraktować jako decyzję administracyjną musi zawierać minimum elementów niezbędnych, takich jak przede wszystkim oznaczenie organu administracji, wskazanie adresata aktu i rozstrzygnięcie o stanie sprawy. W omawianym wypadku "decyzja" Naczelnika Gminy B. z dnia [...] maja 1990r. nie zawiera oznaczenia stron, wobec tego nie wiadomo czyich praw i obowiązków dotyczy. Nadto wykaz zmian powierzchni działek, o których mowa w dokumencie nie zawiera żadnych danych osobowych. Z akt sprawy nie wynika także, aby pismo to zostało komukolwiek doręczone. Z tych powodów postępowanie nieważnościowe toczyło się w stosunku do dokumentu, który nie stanowi decyzji administracyjnej. Zachodzi zatem konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyły do sądu administracyjnego G. K. i M. K. Skarżące twierdzą, że na skutek przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy B. dokonano zmiany powierzchni oraz granic w części dotyczącej gruntów zabudowanych. Potem dokonano scalenia tej działki siedliskowej stanowiącej ich własność mimo, że nie było zgody na takie działania ówczesnego właściciela tej działki tj. ich ojca M. K. Wykaz zmian w stanie posiadania – dokonany decyzją z 1990r. – spowodował zawężenie jedynej drogi dojazdowej do budynków, w tym gospodarczych. Uniemożliwia to prowadzenie gospodarstwa rolnego. Poprzez zmianę działek siedliskowych o nr [...] o łącznej powierzchni 0,23 ha na działkę o nr [...] o pow. 0,21 ha pozbawiono właściciela jedynej drogi dojazdowej do posesji. Czynności te dokonane zostały bez powiadomienia właściciela działek, a także niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów. Powinna zostać uzyskana wyraźna zgoda właściciela - ustnie lub na piśmie. Organ scaleniowy nie uzyskał zgody na scalenie działki siedliskowej od ich ojca, czyli właściciela działki. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć argumenty wskazane w jej uzasadnieniu nie miały żadnego znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Przede wszystkim bezzasadne jest stanowisko organu odwoławczego, że badany akt wydany w dniu [...] maja 1990r. przez Naczelnika Gminy B. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany powierzchni działek w stanie posiadania za rok 1990 w części dotyczącej działek nr [...], położonych na terenie wsi B., gmina B. – nie stanowi decyzji administracyjnej. Główny Geodeta Kraju wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy B. nie posiada pewnych elementów, które musi zawierać akt, aby nadać mu walor decyzji administracyjnej. Z tego względu nie jest możliwe zakwalifikowanie go jako decyzji administracyjnej, co implikuje niemożność prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie nieważności. Tymczasem o tym, czy dany akt stanowi decyzję administracyjną decydują nie tylko względy formalne, a zatem cechy wymienione w art. 107 § 1 kpa, lecz przede wszystkim przedmiot, którego ona dotyczy. W omawianej sprawie decyzja z 1990r. powołuje jako podstawę prawną § 67 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów ( M.P. Nr 11, poz. 98 ze zm.). Regulacja powyższa dotyczy wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i wylicza sytuacje, w jakich zmiany takie są dokonywane. Jednocześnie § 68 ust. 1 tego zarządzenia stanowi, że zmiany wymienione m. in. w § 67 wprowadza się do operatu ewidencyjnego w trybie określonym w § 64 na podstawie dokumentacji geodezyjnej, tj. map uzupełniających oraz wykazów zmian gruntowych lub rejestrów pomiarowych, pomiarowo-klasyfikacyjnych, sporządzonych według obowiązujących przepisów technicznych o pomiarach uzupełniających i aktualizacji map i operatów. Z kolei przywołany § 64 ust. 2 stanowi, że wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie ostatecznych decyzji właściwego organu. Przez zmiany w danych objętych ewidencją gruntów rozumie się m.in. zmianę granic działek wchodzących w skład jednostki rejestrowej i ich powierzchni (§ 54 ust. 3 pkt 2b) przywoływanego zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów). Jak wynika z treści ocenianego aktu dotyczył on zmiany powierzchni gruntów, tym samym należy zakwalifikować go jako zmianę w operacie ewidencji gruntów, co wymagało wydania decyzji administracyjnej. Tymczasem Główny Geodeta Kraju przyjął, że decyzja Naczelnika Gminy B. z dnia [...] maja 1990r. w sprawie zatwierdzenia zmiany powierzchni działek nie stanowi decyzji administracyjnej. Powyższe błędne założenie skutkowało bezzasadnym umorzeniem postępowania administracyjnego. Obecnie zatem rozpatrując odwołanie wniesione od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] maja 2010 r. organ odwoławczy przyjmie założenie, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i dokona ponownej oceny rozstrzygnięcia Naczelnika Gminy B. z dnia [...] maja 1990r w kontekście podstaw nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło