IV SA/Wa 937/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-24
Skład orzekający: Marian Wolanin, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz odpadów, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, może zostać zobowiązany do usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, nawet jeśli zarzuca naruszenie przepisów dotyczących kontroli działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadacz odpadów może zostać zobowiązany do ich usunięcia z miejsc nieprzeznaczonych do składowania lub magazynowania na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, niezależnie od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Kluczowe jest ustalenie, że odpady są składowane lub magazynowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym, co wynika z ustaleń planu miejscowego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o kontroli działalności gospodarczej nie mają znaczenia dla zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą R. L. usunięcie odpadów z nieruchomości stanowiących działki o nr ewid. [...] i [...] w K. Skarżący dzierżawił te działki i prowadził na nich działalność gospodarczą związaną z zagospodarowaniem odpadów, jednakże jego zezwolenie wygasło, a umowa dzierżawy nie została przedłużona. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując sposób przeprowadzenia kontroli i zasadność nakazu usunięcia odpadów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o nakazaniu R. L. prowadzącemu działalność pod nazwą [...] usunięcie z nieruchomości stanowiących działki o nr ewid. [...] i [...] położone w obr. [...] w K. przy ul. [...] i [...] zgromadzonych na niej odpadów.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż wykładnia celowościowa 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. nr 39, poz. 251) nakazuje rozumieć wynikający z niego nakaz jako nałożenie obowiązku usunięcia odpadu z każdego miejsca, które nie jest odpowiednie do tego aby odpad tamże pozostawał. Takim miejscem jest to, które nie jest przeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów. Posiadacz odpadu winien więc go usunąć, gdyż powołany art. 34 ust. 1 nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie ich z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. Do usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania powinien być zobowiązany obecny posiadacz odpadów, a decyzja, wydana na podstawie art. 34 ustawy o odpadach, podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym według przepisów o egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Działki o nr ewid. [...] i [...] z obr. [...] w K., na których gromadzone są odpady, w tym niebezpieczne nie jest miejscem przeznaczonym do składowania iub magazynowania odpadów, ponieważ teren ten od dnia [...] lipca 2003 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. był wydzierżawiony firmie [...], natomiast od dnia [...] stycznia 2010 r. wskazana firma nie posiada już żadnej umowy dzierżawy przedmiotowego terenu. Zgodnie z planem miejscowym Gminy K., na terenie tym nie dopuszcza się prowadzenia działalności zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto, R. L. nie posiadał już w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów. Należy więc podzielić zapatrywanie organu pierwszej instancji, że wspomniane odpady są magazynowane lub składowane w miejscu do tego nie przeznaczonym, co uzasadnia nakazanie ich usunięcia.
Na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. L. zarzucając naruszenie:
* art. 22 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP,
* art. 6 ust. 1 i art. 79 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie
działalności gospodarczej,
-art. 8 i art. 108 §1 kpa.
Sygn. akt IV SA/Wa 937/10
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie umowy zawartej z Burmistrzem Miasta K. skarżący dzierżawił działki nr [...] i [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położone przy ul. [...] i [...]. Działalność polegająca m.in. na zagospodarowaniu odpadów była prowadzona przez skarżącego od dnia [...] września 2003 r. na podstawie zezwolenia Starosty [...] z dnia [...] września 2003 r., a następnie zezwolenia z dnia [...] maja 2005 r. W dniu [...] maja 2009 r. skarżący złożył wniosek w Urzędzie Miasta K. o przedłużenie umowy dzierżawy przedmiotowych działek i w dniu [...] listopada 2009 r. Rada Miejska podjęła uchwałę o wyrażeniu zgody na wydzierżawienie tych działek na okres 6 miesięcy, jednakże Burmistrz Miasta K. nie podpisał stosownej umowy. Kontrola u skarżącego została dokonana niezgodnie z art. 79 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Nie można się bowiem zgodzić z argumentacją przytoczoną w zaskarżonej decyzji, że skarżący zbierał odpady niebezpieczne, a przystąpienie do kontroli bezpośrednio po zawiadomieniu było spowodowane zagrożeniem zdrowia oraz środowiska naturalnego. Rozważając potencjalną możliwość składowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej odpadów niebezpiecznych nie można utożsamiać tego z faktycznymi działaniami przedsiębiorcy. Powodów kontroli nie potwierdziły dokonane oględziny miejsca, ponieważ inspektorzy stwierdzili nieprawidłowy sposób przechowywania jednej sztuki akumulatora, co budzi wątpliwość racjonalnych twierdzeń oraz wniosków Burmistrza Miasta K.. Tym samym nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności budzi poważne wątpliwości. Jest wysoce wątpliwe, że magazynowany akumulator w atestowanym pojemniku, kanister z paliwem oraz beczki po oleju, które były związane z prawidłową eksploatacją urządzeń związanych z działalnością gospodarczą mogły zagrozić środowisku lub zdrowiu w jakikolwiek sposób. Po wygaśnięciu decyzji dotyczącej prowadzenia działalności związanej z gromadzeniem odpadów, skarżący liczył na przedłużenie umowy dzierżawy oraz uzyskanie nowego zezwolenia, w tym celu poczynił odpowiednie kroki formalne jak i finansowe związane z nakładami na rozwój przedsiębiorstwa, ponieważ inwestycja którą rozpoczął w 2003 r., była w jego zamierzeniach inwestycją długofalową. Z powodu naruszenia przepisów ustawy, skarżący został pozbawiony możliwości wniesienia sprzeciwu, który mógł spowodować wstrzymanie czynności kontrolnych. Skarżący nie był również pouczony o takiej możliwości. Stanowi to również ewidentne naruszenie art. 9 kpa. Tendencyjność kontroli doprowadziła do wydania przez Burmistrza K. decyzji nakazującej usunięcie odpadów utrzymanej w mocy przez SKO. R. L. spotkał się również z innymi zachowaniami urzędników dyskryminującymi go zarówno wobec prawa jak i utrudniającymi prowadzenie przedmiotowej działalności. Skarżącemu były bezprawnie naliczane opłaty oraz wystawiane faktury za bezumowne korzystanie w wysokości znacznie odbiegającej
Sygn. akt IV SA/Wa 937/10
od ustalonych stawek czynszu dzierżawnego na terenie Miasta K. Skarżący prowadził od 2003 r. działalność zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym oraz należytą starannością. Przedłużenie umowy stanowiło przedmiot rozmów pomiędzy Burmistrzem Miasta K. oraz skarżącym, w których to urzędnik deklarował chęć zawarcia umowy dzierżawy. Skarżący mając przekonanie, że umowa zostanie przedłożona nie czynił starań o wydzierżawienie terenów w innym miejscu. Sprzeczne z zasadą jest nieuzasadnione zaskakiwanie obywateli nowymi rozwiązaniami prawnymi, bez stworzenia im niezbędnej możliwości dostosowania ich działań do nowego systemu prawnego, nie jest też dopuszczalne wprowadzanie obywateli w błąd w wyniku składania przez przedstawicieli władzy państwowej zapowiedzi dotyczących przyszłego stanu prawnego, a następnie niedotrzymywanie tych zapowiedzi. Utrzymanie w mocy decyzji, jak i samego rygoru wykonalności rażąco naruszają interes prawny skarżącego polegający na możliwości prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej zarówno w ustawie zasadniczej jak i ustawie o swobodzie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło ojej oddalenie podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251, ze zm.), który w ust. 1 stanowi, iż wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji.
Kluczową przesłanką wydania nakazu usunięcia odpadów jest ustalenie ich składowania lub magazynowania w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, iż działki gruntu o nr ew. [...] i [...] obr. [...], położone w K. przy ul. [...] i [...], nie są przewidziane w obowiązującym dla tego terenu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K.) na gromadzenie lub magazynowanie odpadów. Z ustaleń tego planu wynika bowiem, iż przedmiotowe działki gruntu położone są w kompleksie oznaczonym symbolem UN-1, jako teren usług nieuciążliwych z dopuszczeniem lokalizowania hurtowni i magazynów oraz realizacji lokali mieszkalnych. W §1 ust. 5 pkt 13 uchwały w sprawie planu miejscowego, za usługi nieuciążliwe dla potrzeb stosowania planu przyjęto usługi, które nie powodują żadnej uciążliwości w emisji substancji i energii oraz nie będące przedsięwzięciami dla
Sygn. akt IV SA/Wa 937/10
których raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może lub jest wymagany.
Według zaś §3 ust. 1 pkt 74 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.), obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (z mocy art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.), sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać punkty do zbierania lub przeładunku odpadów, w tym złomu, jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
Skarżący prowadził na przedmiotowych działkach gruntu działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu odpadów, co wynika m.in. z decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., jednakże decyzja ta wygasła z dniem [...] grudnia 2009 r. Oznacza to, iż ustalenia planu miejscowego obowiązującego od 2005 r. uniemożliwiają gromadzenie odpadów na przedmiotowych działkach gruntu, dlatego organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach, skoro posiadaczem odpadów znajdujących się na tych działkach gruntu jest skarżący.
Podnoszone w skardze naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarcze dotyczących przeprowadzania kontroli u przedsiębiorcy nie ma żadnego znaczenia w sprawie, ponieważ zastosowanie powołanego art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach jest niezależne od jakichkolwiek działań kontrolnych na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Również kwestia nieuzyskania przez skarżącego tytułu prawnego do przedmiotowych działek gruntu nie ma znaczenia, skoro z ustalonego stanu faktycznego i prawnego jednoznacznie wynika, iż na działkach tych nie mogą być nadal składowane odpady.
Także zarzucane w skardze naruszenie przepisów procedury administracyjnej nie może być uwzględnione, skoro sposób zagospodarowania przedmiotowych działek gruntu został określony w planie miejscowym z 2004 r. stanowiącym wiążący lokalnie akt prawa miejscowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło