IV SA/Wa 937/18

WyrokWSA w Warszawie2018-08-28

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Kaja Angerman, Jarosław Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów bez odszkodowania, w sytuacji gdy posiadacz odpadów mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, jest decyzją związaną, a nie uznaniową?
Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów bez odszkodowania, w sytuacji gdy posiadacz odpadów mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, jest decyzją związaną, a nie uznaniową. Oznacza to, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania takiej decyzji, jeśli stwierdzi wypełnienie przesłanek określonych w przepisach prawa, bez możliwości swobodnego uznania.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. posiadała zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Po złożeniu wniosku o zmianę zezwolenia, organy stwierdziły przyjmowanie przez spółkę odpadów nieujętych w decyzji, co stanowiło naruszenie warunków zezwolenia. Pomimo wezwania do zaniechania naruszeń, spółka kontynuowała nielegalne deponowanie odpadów. W związku z tym Marszałek Województwa cofnął spółce zezwolenie bez odszkodowania, a decyzję tę utrzymał w mocy Minister Środowiska. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji udzielającej zezwolenie na przetwarzanie odpadów oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Środowiska (dalej również: "Minister", "organ II instancji") z [...] stycznia 2018 r., znak: [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"), utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...]. (dalej również: "Marszałek", "organ I instancji") z [...] października 2017 r., nr [...], cofającą bez odszkodowania decyzję Marszałka Województwa [...]. z [...] listopada 2016 r., nr [...], udzielającą M. sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. K. [...], zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami poprzez wypełnianie terenu niekorzystnie przekształconego zlokalizowanego w B. przy ul. K. na działce ewidencyjnej o numerze [...]. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Marszałek Województwa [...]. decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], udzielił M. sp. z o.o. z siedzibą w B. zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami poprzez wypełnianie terenu niekorzystnie przekształconego zlokalizowanego w B. przy ul. K. na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Zezwolenie miało obowiązywać do [...] listopada 2018 r. oraz obejmowało m.in. glebę i ziemię, w tym kamienie (kod 200202), minerały (np. piasek, kamienie) inne niż pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych (kod ex 191209), odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (kod 170101), odpady skalne z górnictwa miedzi, cynku i ołowiu (kod 010180), odpadowe piaski i iły (kod 010408). II.2. W dniu [...] lipca 2017 r. do Marszałka wpłynął wniosek spółki o zmianę w/w decyzji w zakresie dodania nowych rodzajów odpadów przeznaczonych do przetwarzania oraz przedłużenia okresu obowiązywania decyzji do [...] maja 2022 r. Mając na uwadze treść wniosku, jak i pismo Urzędu Miasta B. (Wydział Ekologii - Referat Gospodarki Odpadami) z [...] lipca 2017 r., znak [...], w którym wskazano, że po przeprowadzonych oględzinach stwierdzono na terenie objętym wnioskiem lokowanie odpadów wydzielających uciążliwy odór charakterystyczny dla odpadów komunalnych, a także pismo z [...] lipca 2017 r. przedłożone przez firmę O. F. [...] I. sp. z o.o. sp.k., budującą na sąsiednich działkach osiedle domków jednorodzinnych, informujące o stosowaniu do wypełniania przedmiotowego terenu materiału budzącego wątpliwości kierownika projektu, pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Wydziału Ochrony Środowiska przeprowadzili w dniu [...] sierpnia 2017 r. oględziny terenu objętego wnioskiem. Oględziny potwierdziły, iż na przedmiotowym terenie prowadzony jest proces wypełniania odpadami nieujętymi w decyzji. Odpady stosowane przez przedsiębiorcę do wypełnienia wyrobiska stanowiły pozostałości W dniu [...] sierpnia 2017 r. Marszałek Województwa [...]. wezwał przedsiębiorcę do przedłożenia wszystkich kart przyjęcia odpadów na przedmiotowy teren. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że na przedmiotowym terenie zostało ulokowane około 5300 Mg odpadów. Następnie, pismem z [...] sierpnia 2017 r., znak [...], Marszałek wezwał spółkę do zaniechania naruszeń wynikających z nieprzestrzegania zapisów decyzji. Zawiadomieniem z [...] września 2017 r. Marszałek powiadomił Prokuraturę Rejonową w B. o nielegalnym deponowaniu przez przedsiębiorcę odpadów na terenie objętym decyzją celem wykorzystania w ramach swoich kompetencji. W dniu [...] września 2017 r., odpowiadając na wezwanie Marszałka z [...] września 2017 r., spółka przesłała karty przekazania odpadów dokumentujące usunięcie z przedmiotowego terenu 19 Mg odpadów nieujętych w decyzji. Pismem z [...] września 2017 r., znak [...], Urząd Miasta B. przesłał protokół z kontroli (wraz z dokumentacją fotograficzną), która została przeprowadzona [...] września 2017 r., a z analizy dokumentu wynika, że spółka nie zastosowała się do wezwania Marszałka w sprawie zaniechania naruszeń zezwolenia, lecz w dalszym ciągu prowadzi działalność polegającą na deponowaniu odpadów nieujętych w decyzji. W dniu [...] września 2017 r. Urząd Miasta B. przesłał drogą mailową do Marszałka notatki służbowe sporządzone przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej z dnia [...] i [...] września 2017 r., a z których wynika, że spółka mimo wezwania do zaniechania naruszeń decyzji nadal przywozi odpady nieujęte w zezwoleniu. Wobec powyższego, z uwagi na usunięcie odpadów w ilości nieodpowiadającej ilości realnie zdeponowanych niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, jak również niezastosowanie się do wezwania w sprawie zaniechania naruszeń, Marszałek Województwa [...]. postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...], wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia spółce decyzji. W piśmie z [...] października 2017 r. spółka odniosła się do postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie, a także wniosła o rzetelne i kompleksowe przeanalizowanie wszystkich dokumentów związanych ze sprawą oraz podała zakres poczynionych działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości przy realizacji decyzji. W dniu [...] października 2017 r. pełnomocnik Spółki zapoznał się z dokumentacją sprawy. Mając na względzie lekceważenie zaleceń organów administracji publicznej, dalsze łamanie przepisów z zakresu ochrony środowiska, brak reakcji na wezwanie do zaniechania naruszeń (dalsze przyjmowania odpadów nieujętych w decyzji) oraz przyszłość mieszkańców budujących swoje posesje, Marszałek Województwa [...]. na podstawie zgromadzonej dokumentacji decyzją z [...] października 2017 r. cofnął bez odszkodowania swoją decyzję z [...] listopada 2016 r., udzielającą M. sp. z o.o. z siedzibą w B. zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami poprzez wypełnianie terenu niekorzystnie przekształconego zlokalizowanego w B. przy ul. K. na działce ewidencyjnej o numerze [...]. II.3. Odwołanie od powyższej decyzji Marszałka Województwa Ś. z [...] października 2017 r. wniosła M. sp. z o.o. z siedzibą w B.. II.4. Minister Środowiska powołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałek Województwa Ś. z [...] października 2017 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Organ II instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 47 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 21; dalej: "ustawa o odpadach" lub "u.o."), a jej wydanie poprzedzone zostało wezwaniem do zaprzestania naruszeń. Jakkolwiek spółka po doręczeniu jej wezwania podjęła działania zmierzające do poprawy sytuacji (m.in. usunęła 19 Mg odpadów), to w sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że nadal naruszała warunki zezwolenia, co potwierdza protokół z oględzin terenu przeprowadzonych w dniu [...] września 2017 r. przez pracowników Wydziału Inżynierii Środowiska Urzędu Miasta B., którym podano m. in., iż: "pracownik firmy M. obsługujący urządzenie (spychacz) w pośpiechu przykrywał warstwą materiału zgromadzonego na hałdzie odpady przywiezione do wypełnienia. Odpady wydzielały nieprzyjemną woń fermentujących odpadów pochodzenia organicznego. Nieprzykryta część odpadów to rozdrobniona frakcja organiczna zawierająca duże domieszki worków foliowych, nakrętek, korków". Wobec tego Marszałek miał obowiązek cofnięcia stronie zezwolenia udzielonego decyzją nr [...], bowiem decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy, co oznacza, że jeżeli podmiot mimo wezwania nie zastosuje się do niego, to organ jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że Marszałek nie uchybił przepisom prawa regulującym zasady postępowania administracyjnego. Organ zapewnił bowiem stronie udział w postępowaniu i poinformował o przysługujących jej uprawnieniach, a w wyznaczonym terminie strona nie skorzystała z możliwości złożenia wyjaśnień. Jak wynika z odwołania, zarzut naruszenia art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a. strona wywodzi głównie z nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków zgłoszonych w piśmie z [...] października 2017 r. i z braku w sprawie opinii biegłych co do ilości i jakości odpadów. W tym kontekście Minister Środowiska stwierdził, że niezależnie od faktu, iż pismo z [...] października 2017 r. wpłynęło do siedziby organu I instancji po wydaniu decyzji, to w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków i powoływania biegłych. Dla zastosowania normy z art. 47 ustawy wystarczające jest bowiem wykazanie, że posiadacz odpadów zachował się sprzecznie z postanowieniami decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów. Natomiast zebrany materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości wykazał naruszenie warunków zezwolenia, które to warunki - pomimo wystosowanego do strony wezwania - nadal były naruszane, ponieważ nadal deponowane były odpady niedozwolone. Brak przy tym było podstaw do uznania za niewiarygodne przekładanych organowi I instancji protokołów, dokumentacji zdjęciowych z oględzin przeprowadzonych przez przedstawicieli Urzędu Miasta B. czy funkcjonariuszy Straży Miejskiej w B.. W związku z powyższym nie można było uznać, że strona dostosowała się do wezwania. Minister podniósł także, że to na stronie, jako przedsiębiorcy i adresacie zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenie niekorzystnie przekształconym, spoczywa obowiązek zabezpieczenia tego terenu w taki sposób, aby nie było możliwości ingerencji osób trzecich. Żaden zaś z przepisów prawa nie daje podstaw do uzyskania akceptacji organu co do planowanych, czy podjętych działań w tym zakresie. Z punktu widzenia prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma przy tym istotnego znaczenia ustalenie, jaka konkretnie ilość odpadów niedozwolonych została umieszczona na przedmiotowym terenie niekorzystnie przekształconym, a to ze względu na to, że przepisy prawa regulujące cofnięcie zezwolenia nie zawierają takiego wymogu. Istotnym natomiast jest, że materiał dowodowy wykazuje, iż na tym terenie zostały umieszczone odpady stanowiące pozostałości po demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji odpadów, rozdrobnioną frakcję organiczną zawierającą duże domieszki worków foliowych, nakrętek, korków (co potwierdza dokumentacja zdjęciowa), a więc odpady niedozwolone, których składu nie musiała potwierdzać opinia biegłego. Jak wynika z materiału dowodowego, nie są to pojedyncze zanieczyszczenia rodzajów odpadów wymienionych w posiadanym przez stronę zezwoleniu. Na skutek wezwania do zaniechania naruszeń wynikających z nieprzestrzegania zapisów zezwolenia, strona sama udokumentowała wywóz 19 Mg odpadów nieujętych w zezwoleniu, tj. odpadów z przemysłu gumowego i produkcji gumy, opakowania z metali oraz opakowania z tworzyw sztucznych. Wobec uregulowań art. 47 ustawy o odpadach, także bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy jest informacja strony w odwołaniu, że obecnie na nieruchomości nie zalegają żadne zanieczyszczenia niezgodne z wydaną decyzją. Za bezpodstawny uznany został również zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 84 k.p.a. w zw. z art. 117 ustawy o odpadach i art. 147a ustawy - Prawo ochrony środowiska. Z treści art. 117 ustawy o odpadach wynika bowiem wprost, że przepis ten dotyczy odpadów składowanych na składowisku odpadów danego typu, natomiast teren niekorzystnie przekształcony, na którym strona prowadzi proces odzysku polegający na jego wypełnianiu odpadami, nie ma statusu składowiska odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Z kolei przywołany w odwołaniu art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799; dalej: "p.o.ś.") dotyczy prowadzenia pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia, natomiast prowadzony przez stronę proces wypełniania terenu niekorzystnie przekształconego odpadami stanowi odzysk odpadów poza instalacjami i urządzeniami. III.1. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Ministra Środowiska z [...] stycznia 2018 r. wniosła M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej również jako: "skarżąca"). Skarżąca w skardze podniosła, że oględziny w dniu [...] sierpnia 2017 r. przeprowadzone zostały przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. w toku postępowania o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a nie w ramach postępowania o cofnięcie decyzji udzielającej zezwolenia, a zatem protokół z oględzin winien zostać wyłączony z materiału dowodowego tego postępowania. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 7 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady prawdy obiektywnej, bowiem organ bez przeprowadzenia dokładnych pomiarów ustalił, że na terenie objętym wnioskiem zdeponowano odpady w ilości 6000 Mg, co stanowi ok. 300 pojadów z naczepami samowyładowczymi typu wanna. W ocenie spółki doszło również do naruszenia art. 81a § 1 k.p.a., bowiem w takiej sprawie jak niniejsza, niedające się usunąć wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść strony, a w realiach sprawy skarżąca przedstawiła karty przekazania 19 Mg odpadów nieujętych w decyzji, które zostały wytworzone podczas oczyszczania odpadów dostarczanych przez kontrahentów. Wobec tego protokół z oględzin nie może stanowić dowodu działającego na niekorzyść strony. W odniesieniu do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r. przez pracowników Urzędu Miejskiego w B., skarżąca podniosła, że w aktach sprawy nie znajdują się upoważnienia wydane przez Prezydenta B. do przeprowadzenia kontroli, wobec czego kontrola została przeprowadzona przez osoby, które nie posiadały umocowania do jej przeprowadzenia. Nadto, spółka nie została zawiadomiona – w myśl art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168; dalej: "u.s.d.g.") – o zamiarze wszczęcia kontroli, nie odnotowano również przesłanek mogących stanowić podstawę do odstąpienia od wymogu zawiadomienia, a przeprowadzający kontrolę nie wpisali się do książki kontroli, wobec czego kontrola została przeprowadzona z naruszeniem prawa. Jeśli jednak opisane działania pracowników Urzędu Miejskiego w B. były oględzinami, a nie kontrolą, to również w świetle art. 79 k.p.a. spółka winna zostać zawiadomiona o terminie i miejscu ich przeprowadzenia, do czego jednak nie doszło. Pomocniczo skarżąca podniosła, że pismem z [...] sierpnia 2017 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, wskazując, że odpady zdeponowane na działce nie stanowią bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzi, ani bezpośrednio nie zagrażają zanieczyszczeniem środowiska w znacznych rozmiarach. W oparciu o powyższe, skarżąca podniosła, że wydając decyzję na podstawie budzących wątpliwości dowodów, Marszałek Województwa [...]. naruszył zasadę wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W ocenie skarżącej, poczynione uwagi w równym stopniu dotyczą Ministra Środowiska, bowiem utrzymał on w mocy decyzję Marszałka Województwa [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. III.2. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: IV.1 Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2 Podstawę matarialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem, przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1 i 1a, mimo wezwania nadal odpowiednio narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, lub gdy prowadzony przez niego zakład recyklingu statków nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1257/2013, właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania. Powołana norma wprowadza sankcję za bezprawne zachowanie posiadacza odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a przejawiające się w naruszeniu przepisów ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działaniu niezgodnie z wydanym zezwoleniem (art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach). Należy zaznaczyć, że cofnięcie zezwolenia jest tylko jedną z sankcji przewidzianych za naruszeniu przepisów ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działaniu niezgodnie z wydanym zezwoleniem. Inne sankcje to m.in. możliwość nałożenia kary pieniężnej (art. 194 ust. 1 pkt 4 u.o.), a także odpowiedzialność za wykroczenie lub przestępstwo (art. 171 i n. u.o. oraz art. 183 k.k.). Wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa art. 47 ust. 1 i 2 u.o. prowadzi do wniosku, że przepisy te wprowadzają odpowiedzialność obiektywną, niezależną od winy posiadacza odpadów. Decyzja o cofnięciu zezwolenia bez odszkodowania ma przy tych charakter związany (verba legis: "właściwy organ cofa to zezwolenie"). Organ nie ma tu tzw. luzu decyzyjnego – w razie ustalenia, że wypełnione zostały znamiona przedmiotowego deliktu administracyjnego, zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu zezwolenia (por. np. wyrok NSA z dnia 5 maja 2016 r., II GSK 2561/14, CBOSA). IV.3. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący uzasadnionych wątpliwości dowodzi, że skarżąca naruszyła warunki pozwolenia z [...] listopada 2016 r., nr [...]. W szczególności z protokołu oględzin przeprowadzonych [...] sierpnia 2017 r. (z udziałem przedstawiciela skarżącej) wynika, że spółka prowadziła proces wypełniania terenu niekorzystanie przekształconego odpadami nieujętymi we wspomnianej decyzji. Chodzi tu o odpady stanowiące pozostałości po demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz frakcji podsitowej pochodzącej z przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (kod 19 12 12) w ilości około 6000 Mg. Ustalenia te zostały przyjęte bez zastrzeżeń przez obecnego podczas oględzin przedstawiciela skarżącej, a nadto wspiera je wykonana podczas tych oględzin dokumentacja fotograficzna (płyta CD). Co więcej, ustalenia te znajdują potwierdzenie we wspomnianych na wstępie piśmie Urzędu Miasta B. (Wydział Ekologii - Referat Gospodarki Odpadami) z [...] lipca 2017 r. (wraz z obszerną dokumentacją fotograficzną) oraz piśmie właściciela okolicznych gruntów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Dokumenty te, zgodnie z art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. podlegały uwzględnieniu i ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny. Reasumując, skarżąca uzyskała zezwolenie na zasypanie wyrobisk materiałami zasadniczo nieszkodliwymi dla środowiska (np. piasek, kamienie, gruz), natomiast przyjmowała odpady mogące powodować zagrodzenie dla środowiska, takie jak pozostałości po demontażu pojazdów czy też frakcja podsitowa pochodząca z przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Wystosowanie przez Marszałka wezwania w trybie art. 47 ust. 1 in fine u.o.p. było w pełni uzasadnione. Skarżąca winna zatem usunąć wszelkie odpady przyjęte przez nią z naruszeniem warunków zezwolenia z [...] listopada 2016 r. (skarżąca nie miała bowiem prawa ich przyjmować oraz składować i dopóki tego rodzaju odpady znajdują się na działce [...] to trwa stan bezprawności). W takim przypadku to na przedsiębiorcy, który dopuścił się bezprawnych działań, spoczywa ciężar wykazania, że zastosował się do wezwania. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje powszechnie przyjęta zasada prawa procesowego, że dowód ma przeprowadzić ten, kto twierdzi, a nie ten, kto zaprzecza (ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat). Skarżąca temu obowiązkowi nie sprostała. W szczególności przedłożenie kart przekazania odpadów dokumentujące usunięcie z przedmiotowego terenu 19 Mg odpadów nieujętych w decyzji z [...] listopada 2016 r. nie koresponduje z ilością odpadów ujawnionych podczas oględzin. Niezależnie od nieusunięcia nielegalnie przyjętych odpadów, z akt sprawy wynika, że spółka kontynuowała bezprawne działania również po dacie otrzymania wezwania z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dowodzi tego m. in. protokół z oględzin przeprowadzonych przez Wydział Ekologii Urzędu Miejskiego w B. (z udziałem przedstawiciela skarżącej D. E.) w dniu [...] września 2017 r. oraz protokół z kontroli przeprowadzonej w trybie art. 379 p.o.ś. przez Wydział Inżynierii Środowiska Urzędu Miejskiego w B. w dniu [...] września 2017 r. Ustalenia zawarte w tych protokołach korespondują z pismem O. F. [...] I. sp. z o.o. sp.k. z dnia [...] października 2017 r. oraz z dnia [...] grudnia 2017 r. (wraz z załączoną do tego pisma dokumentacją). Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia stanowczych ustaleń, że skarżąca naruszyła warunki zezwolenia z [...] listopada 2016 r. i stan bezprawności nie ustał po wezwaniu z [...] sierpnia 2017 r. IV.4. Bezzasadne jest odwoływanie przez skarżącą do art. 81a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Przede wszystkim, w sprawie nie zaistniała sytuacja, którą można by kwalifikować jako stan "niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego". W zakresie wymaganym przez hipotezy art. 47 ust. 1 i 2 u.o.. stan faktyczny został ustalony przez organy prawidłowo i znajduje on odzwierciedlenie w aktach sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organu wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego. Z samej bowiem istoty czynienia ustaleń faktycznych przez organy wynika, że sytuacja, w której możliwe jest wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do ustalanego stanu faktycznego, ma charter co najwyżej pewnego założenia teoretycznego, a nie realnej sytuacji procesowej. Stąd też w sprawach administracyjnych o spornym stanie faktycznym kluczowe znaczenie ma zasada swobodnej oceny dowodów, oparta na zasadach logiki i doświadczenia życiowego (art. 80 k.p.a.). Przypomnieć przy tym należy, że w sprawie nie chodzi o odpowiedzialność karną, ale odpowiedzialność administracyjną polegającą na pozbawieniu strony uprawnienia w związku ze stwierdzonym naruszeniem prawa. Przy czym dalsze korzystanie przez stronę z uprawnienia w postaci zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w sposób niezgodny z tym zezwoleniem, zagraża środowisku. Uzupełniająco należy dodać, że wpływ postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na składowanie odpadów, w takiej sytuacji, jak zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie zgłaszano uciążliwości odorowe w związku z przyjmowaniem odpadów komunalnych wbrew warunkom zezwolenia z [...] listopada 2016 r., może być kwalifikowany jako przypadek, gdy wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich (art. 81a § 2 pkt 1 in fine k.p.a.). Ustawodawca nie zastrzegł przy tym, że chodzi o interesy prawne, wystarczy bezpośredni interes faktyczny. Działanie art. 81a § 1 k.p.a. jest w takim przypadku w ogóle wyłączone. IV.5. Bezzasadne jest również odwoływanie się przez skarżącą do art. 79 ust. 1 u.s.d.g., przewidującego obowiązek zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Po pierwsze, należy zauważyć, że organ poczynił pierwsze ustalenia związane z naruszeniem warunków zezwolenia z [...] listopada 2016 r. przy okazji oględzin przeprowadzonych w ramach postępowania o zmianę tego pozwolenia. Instytucja kontroli przedsiębiorcy, tak jak został ona uregulowana w u.s.d.g., nie mogła tu mieć zatem w ogóle zastosowania. Przypomnieć przy tym należy, że już brak wykazania przez skarżącą usunięcia odpadów przyjętych z naruszeniem warunków zezwolenia był wystarczający do zastosowania art. 47 ust. 2 u.o.. Po drugie, dwie kontrole przeprowadzone w dniu [...] września 2017 r. oraz w dniu [...] września 2017 r. miały charakter kontroli interwencyjnych w trybie art. 379 p.o.ś. Ich celem było w istocie przeprowadzenie oględzin terenu objętego zezwoleniem z [...] listopada 2016 r., a nie prowadzenie działań ingerujących w bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa skarżącej. Pamiętać należy, że celem uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli jest przeciwdziałanie sytuacji, w której kontrola dezorganizuje pracę przedsiębiorstwa. Chodzi w szczególności o odpowiedni czas na zebranie dokumentacji, która ma być przedmiotem kontroli, oraz takie przeorganizowanie pracy przedsiębiorstwa, aby kontrola przebiegła w sposób jak najmniej utrudniający funkcjonowanie załogi. Przepis ten nie ma natomiast na celu ochrony przedsiębiorcy, który dopuszcza się czynów niezgodnych z prawem, przed poniesieniem odpowiedzialności prawnej, w tym zwłaszcza odpowiedzialności administracyjnej z zakresu ochrony środowiska. W realiach niniejszej sprawy, gdy chodziło o składowanie potencjalnie niebezpiecznych dla środowiska elementów z demontażu pojazdów mechanicznych oraz odpadów komunalnych w miejscu do tego nieprzeznaczonym, zachodził przypadek z art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g., czyli przeprowadzenie kontroli było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Oceny tej nie zmienia powoływane w skardze pismo z [...] sierpnia 2017 r. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K.. Organ ten poinformował jedynie Marszałka Województwa [...]. o braku możliwości przeprowadzenia w najbliższym czasie kontroli działalności prowadzonej przez skarżącą oraz o tym, że przekazane informacje o zgromadzeniu na działce przez nią użytkowanej odpadów komunalnych oraz odpadów z demontażu pojazdów nie stanowią podstawy do zastosowania przepisów zmierzających do wstrzymania prowadzonej przez nią działalności z uwagi na to, że nie muszą stanowić bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzi albo bezpośrednio zagrażać zniszczeniem środowiska w znacznych rozmiarach. Ponadto, na co zwracano już wyżej, naruszenie warunków pozwolenia na przetwarzanie odpadów mogło, w realiach danej sprawy, uzasadniać podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, co z kolei aktualizowało wyłączenie z art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g. W takim przypadku tylko uzupełniająco należy przypomnieć, że w utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy organ kontroli naruszył przepisy prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, dowody przeprowadzone w toku tej kontroli, będą mogły być wykorzystane w postępowaniu pod warunkiem, że powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik kontroli. Dla dezawuacji dowodów uzyskanych w toku kontroli może dojść tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów kontroli miało istotny wpływ na wynik postępowania (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2018 r., I FSK 565/16, CBOSA). Tymczasem, co raz jeszcze wypada podkreślić, w niniejszej sprawie chodziło nie o przeprowadzenie kontroli ingerującej w działalność przedsiębiorcy, ale o poczynienie spostrzeżeń co do rodzaju odpadów przetwarzanych przez spółkę. Działanie bez uprzedniego zawiadomienia w takim przypadku nie tylko, że było racjonalnie uzasadnione oraz miało oparcie w przepisach prawa, ale i stanowiło najbardziej wiarygodny sposób na ustalenie prawdziwego stanu faktycznego. Tymczasem orzekanie przez organy na podstawie stanu faktycznego ustalonego zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym jest jedną z istotnych gwarancji zachowania zasady zaufania do działań organów władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP). Raz jeszcze wypada podkreślić, że w sprawie chodziło o pojęcia działań zmierzających do ochrony środowiska, czyli wartości stanowiącej zasadę konstytucyjną (art. 5 Konstytucji RP). Należy również dodać, że w kontroli przeprowadzonej [...] września 2017 r. uczestniczył przedstawiciel skarżącej. Bezzasadne jest również odwoływanie się do braku upoważnień do przeprowadzenia kontroli. Brak tych upoważnień w aktach sprawy (kontrole zostały przeprowadzone przez inny organ, niż wydający decyzje) nie oznacza, że funkcjonariusze publiczni uczestniczący w tych kontrolach działali bez upoważnienia. Ujęcie funkcjonariuszy publicznych w komparycji protokołu oraz złożenie przez nich podpisów pod protokołem stwarza domniemanie faktyczne, że osoby te działały w oparciu o stosowne upoważnienia. Skarżąca nie podjęła przy tym nawet próby wykazania, że opisywane przez nią uchybienia, niezależnie od niewykazania ich zaistnienia, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło