IV SA/Wa 938/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-09

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia została wymierzona prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie ilości wykorzystanego odpadu o kodzie 17 05 04 oraz nie zbadały prawidłowo kwestii przedawnienia kary pieniężnej. Brak jednoznacznych ustaleń co do okresu i zakresu naruszeń uniemożliwia weryfikację zasadności nałożenia kary.
Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. Zarzucono wykorzystanie odpadu o kodzie 17 01 02 (gruz ceglany), który nie był ujęty w zezwoleniu, oraz przekroczenie dopuszczalnej ilości odpadu o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia). Spółka kwestionowała ustalenia organów, zarzucając brak wyczerpującego postępowania dowodowego i arbitralność ustaleń, a także podniosła zarzut przedawnienia kary.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] kwotę 2.200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania K. i T. J. Sp. j., z siedzibą pod adresem: ul. [...],[...] (obecnie [...]Sp. z o. o., sp. k., z siedzibą pod adresem: [...],[...]), od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...]stycznia 2012 r. znak: [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia na odzysk, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późn. zm.), decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r. znak: [...], wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia na odzysk. Strona odwołała się od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. art.7 kpa, art. 77 kpa, 80 kpa i art. 79 b ust. 2 pkt 5, art. 79d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Wskazano, że nie zebrano i nie rozpatrzono w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności pozwalającym na ustalenie, iż Strona w okresie objętym kontrolą wykorzystywała do rekultywacji działek nr[...],[...], oraz [...]obręb [...]odpad o kodzie [...]- gruz ceglany oraz że wykorzystywała odpad o kodzie [...]- gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w [...]w ilości 63 399 Mg, a więc brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Po rozpoznaniu odwołania GIOŚ wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...].01.2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Powołano, że [...]Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w dniach od [...]września do [...]października 2011 r. przeprowadził kontrolę u K. i T. J. Sp. j., z siedzibą pod adresem: [...],[...]. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot prowadzi działalność polegającą na wykorzystaniu odpadów do rekultywacji wyrobiska, na terenie działek nr [...],[...] oraz [...]obręb [...]. Na ww. działalność Strona posiada zezwolenie udzielone decyzją Starosty Powiatu [...]z dnia [...]października 2006 r., znak: [...] zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie odzysku w procesie R14 odpadów o kodach 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 07 - zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 oraz 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, poza instalacjami i urządzeniami, na terenie działek nr [...],[...]oraz [...]obręb [...]. Natomiast w trakcie kontroli [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził w oparciu o kartę przekazania odpadu (nr [...]z dnia [...]grudnia 2010 r.), że kontrolowany w 2010 r. poddał odzyskowi w procesie R14 odpad zaklasyfikowany pod kodem 17 01 02 - gruz ceglany, który nie został ujęty w decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...]października 2006 r., jako odpad przewidziany do odzysku. Powyższe stanowi naruszenie pkt 1 ww. decyzji. Ponadto Strona wykorzystywała do rekultywacji ww. terenu odpad o kodzie 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 w ilości 63 399 Mg (w tym po [...]marca 2011 r. 45 862 Mg) podczas, gdy Starosta Powiatu [...]dopuszcza odzysk tego odpadu w ilości 3 737, 72 Mg/rok, przez co Strona naruszyła pkt 1 ww. decyzji Starosty Powiatu [...]. Ustalenia kontroli zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], podpisanym przez kontrolującego oraz kontrolowanego w dniu [...]października 2011 r. Kontrolowany nie wniósł do ustaleń protokołu zastrzeżeń ani uwag. Organ powołał, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zostało wszczęte zawiadomieniem organu I instancji w dniu [...].11.2011 r. i zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, z późn. zm.) organ był zobligowany do rozpoznania sprawy zgodnie z przepisami uchylonej z dniem [...]stycznia 2013 r. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Wskazano również, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., organ zobowiązany był do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów kpa. Organ ustalił, że strona naruszała warunki posiadanej decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...]października 2006 r., znak: [...], co potwierdza protokół z kontroli z dnia [...]października 2011 r., a także załączona do niego karta przekazania odpadu nr [...]z dnia [...]grudnia 2010 r. Powołano, że zezwolenie na działalność w zakresie odzysku odpadów, w oparciu o które funkcjonuje Strona, nie dopuszcza odzysku odpadów o kodzie 17 01 02, a więc należało uznać, że warunki zezwolenia zostały przez Stronę naruszone. Wskazano, że Strona nie zakwestionowała ustaleń z kontroli, podpisując protokół z kontroli, potwierdzając tym samym treści w nich zawarte. Powołano, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 kpa, został podpisany przez Stronę i nie był kwestionowany. W ocenie organu spełniona została przesłanka z art. 76b ust. 2 pkt. 5 ustawy o odpadach. Wskazano, że organ I instancji był zobligowany z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 79b ust. 2 pkt. 5 ustawy o odpadach, a wymieniona w tym przepisie sankcja ma charakter obligatoryjny. Powyższa decyzja GIOŚ stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Spółka wniosła o jej uchylenie, uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania tj.: art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że okoliczność, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska i organy mu podległe są wyspecjalizowanymi organami administracji publicznej jest równoznaczna z tym, iż posiadają wiedzę specjalistyczną uprawniającą do arbitralnej i uznaniowej oceny, że poddane przez skarżącego odpady były odpadami nie ujętymi w decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...].10.2006 r. bez należytego przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, w szczególności z należytego zebrania w sprawie materiału dowodowego i jego rozpatrzenia. art. 7 kpa poprzez uznanie, iż skarżący poddał odzyskowi odpady, które nie zostały ujęte w decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...].10.2006 r. pomimo nie przeprowadzenia postępowania dowodowego i arbitralnego uznania, iż skarżący podał odzyskowi odpady, które nie zostały ujęte w decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...].10.2006 r. wyłącznie w oparciu o protokół kontroli nr [...]. art. 77 kpa w związku z niezebraniem i nierozpatrzeniem w sprawie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności pozwalającym na ustalenie, iż skarżący wytworzył odpady w ilości 63 399 mg i arbitralne przyjęcie przez organ ilości odpadów wytworzonych przez skarżącego. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego tj. art. 79 b ust. 1 pkt. 1, art. 79 d ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w związku z nałożeniem przez organ kary pieniężnej na spółkę, za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia na odzysk pomimo, iż skarżący nigdy nie prowadził działalności w zakresie odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ oparł się w swoich ustaleniach wyłącznie na protokole kontroli, który został wydany w sposób arbitralny i zawiera jedynie same twierdzenia organu nie poparte żadnymi dowodami. Zaznaczono, iż organ w ramach przeprowadzonego postępowania w żaden sposób nie ustalił oraz nie uzyskał środków dowodowych na okoliczność tego, w ogóle doszło do faktycznego tj. rzeczywistego wytworzenia wskazanych odpadów, a dodatkowo by doszło do ich wytworzenia w ilości wskazanej przez organ. Wskazano, że niedopuszczalne jest wykorzystywanie dokumentu przedłożonego przez Spółkę i zastosowanie na tej podstawie represji karnej, a do obowiązków organu należało samodzielne zebranie dowodów. Wskazano, że Strona nie wytworzyła odpadów, które nie zostały ujęte w decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...].10.2006 r. Zakwestionowano nałożenie kary pieniężnej w maksymalnej wysokości, wobec braku rzekomego naruszenia i postawy Skarżącego. Z ostrożności procesowej podniesiono zarzut przedawnienia rzekomego czynu, popełnionego przez Stronę. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odniesieniu do zarzutu przedawnienia wskazano, że zobowiązanie powstało z chwilą doręczenia decyzji organu I instancji, a data wydania decyzji II instancji nie ma znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna, a w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną zaskarżonej wydania decyzji były przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn, zm). Mianowicie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 79b ust. 2 pkt. 5 ww. ustawy za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia na odzysk. Organ ustalił, że Spółka wykorzystywała w 2010 r. do rekultywacji terenu działek nr [...],[...],[...]obręb [...]odpad o kodzie 17 01 02 – gruz ceglany, który nie został ujęty w decyzji Starosty Powiatu [...]z [...].10.2006 r. znak [...]jako odpad przewidziany do odzysku (na podstawie karty przekazania odpadu nr [...]z dnia [...].12.2010 r.), jak również wykorzystała do rekultywacji terenu w 2010 r,. odpad o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie, inne nie wymienione w 17 05 03 w ilości 63 399 Mg (w tym po 12.03.2011 r. 45 862 Mg), podczas gdy decyzja Starosty Powiatu dopuszczała odzysk w ilości 3 737,72 Mg rocznie. Kontrola podmiotu została przeprowadzona w dniach [...].09 do [...].10.2011r. Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach z 2001 r. – art. 79b ust. 2 naruszenie warunków z pkt. 5 ust. ww. art. podlegało obligatoryjnej karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W ocenie Sądu zasadne są zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazać należy, że organy nie ustaliły wnikliwie stanu faktycznego w sprawie. Wątpliwości Sądu budzi brak szczegółowych ustaleń ilości odpadu o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, wykorzystanego do rekultywacji. Zarówno organ I instancji jaki i organ odwoławczy wskazały łączną ilość 63 399 Mg (w tym po 12.03.2011r. 45 862 Mg) powołując, że decyzja Starosty Powiatu [...]z [...].10.2006 r. dopuszczała odzysk w ilości 3 737, 72 Mg rocznie. Z ustaleń organów nie wynika jednak, jaka ilość została przetworzona w roku 2010, i czy faktycznie ta ilość przekraczała 3 737,72 Mg w roku. Ponadto z uzasadnienia decyzji nie sposób wywnioskować, czy nałożona kara pieniężna dotyczy również naruszenia warunków zezwolenia w zakresie tego odpadu zaistniałego w roku 2011, czy tylko dotyczy naruszenia w roku 2010. Powyższe ma istotne znaczenie zważywszy, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja Starosty Powiatu [...]z [...].10.2006 r. została wydana na okres do dnia 31.12.2010 r. W aktach brak jest innych decyzji, na podstawie których można stwierdzić, że Spółka w roku 2011 r. miała uregulowany stan formalno-prawny w zakresie prowadzenia odzysku odpadów. Organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w tym zakresie, natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazał, że po 12.03.2011 r. wykorzystano 45 862 Mg wskazując na naruszenie pkt. I decyzji Starosty z [...].10.2006 r. Powyższe nasuwa wątpliwości, i nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, w przedmiocie jakiego naruszenia, i za jaki okres czasu została wymierzona kara pieniężna. Wskazać należy, że o ile przepis art. 79b ust. 2 pkt. 5 ustawy o odpadach nie pozwala na miarkowanie wysokości kary pieniężnej i uzasadnia jej wymierzenie już za chociażby ustalone naruszenie w zakresie odpadu o kodzie 17 01 02, to niewątpliwie z decyzji winno wynikać w sposób jednoznaczny, za jakie konkretnie naruszenia została wymierzona kara. W zakresie odpadu o kodzie 17 05 04 organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń pozwalających na weryfikację, czy rzeczywiście w roku 2010 doszło do naruszenia pkt. I decyzji poprzez przekroczenie ilości tego odpadu. Zauważyć należy, że kwestia szczegółowego ustalenia i opisania stwierdzonego naruszenia, ma również istotne znaczenie w przypadku ewentualnego prowadzenia postępowania w zakresie naruszeń za dalsze okresy w aspekcie powagi rzeczy osądzonej. Stwierdzone uchybienia w zakresie niewyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uniemożliwiają weryfikację istnienia przesłanek uzasadniających nałożenia kary pieniężnej i rodzą wątpliwości, za jakie naruszenia kara ta została wymierzona. Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia ewentualnego przedawnienia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 79d ust. 5 ustawy o odpadach z 2001 r., w sprawach dotyczących kar pieniężnych z art. 79b ustawy o odpadach z 2001 r. stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.; dalej: ordynacja podatkowa) pt. "Zobowiązania podatkowe". Oznacza to, że znajdują odpowiednie zastosowanie m.in. przepisy rozdziału 1 "Powstanie zobowiązania podatkowego", rozdziału 2 "Odpowiedzialność podatnika, płatnika i inkasenta", rozdziału 3 "Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych", rozdziału 4 "Terminy płatności" (podatku), rozdziału 5 "Zaległość podatkowa", rozdziału 6 "Odsetki za zwłokę i opłata prolongacyjna", rozdziału 7 "Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych", rozdziału 7a "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych", a także rozdziału 8 "Przedawnienie" (zobowiązania podatkowego). Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W wypadku gdy dane zobowiązanie podatkowe powstaje dopiero z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej), zobowiązanie podatkowe w ogóle nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 1 ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie organ wymierzył karę pieniężną decyzją z [...].01.2012 r., która została doręczona stronie w dniu 30.01.2012 r. Kara dotyczyła naruszenia zaistniałego w 2010 r, w zakresie odpadów 17 01 02, oraz odpadu o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, w zakresie łącznej ilości dotyczącej 2010 i 2011 r. – choć z ustalonego stanu fatycznego przez organy nie wynikają ilości dla poszczególnych lat. Decyzja organu odwoławczego została wydana dopiero [...].01.2018 r. Tak więc stwierdzić należy, że organ II instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie niewątpliwie po upływie 5 letniego terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że z ww. przepisu wynika przedawnienie zobowiązania podatkowego. Treść uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazuje, że organ odwoławczy w ogóle nie badał kwestii przedawnienia zobowiązania nałożonego na Spółkę. Zgodnie zaś z art. 6, 7 i 77 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, z urzędu podejmują wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zbierają i rozpatrują cały materiał dowodowy. Z powyższego, jak również z przepisu art. 15 k.p.a., wynika obowiązek nie tylko rozpoznania zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ale także z urzędu rozważenie kwestii np. przedawnienia nałożonej kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę organ uznał zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, powołując się na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych wydanych w sprawach podatkowych, na gruncie stanów faktycznych dotyczących stricte zobowiązań podatkowych. Zwrócić jednak również należy uwagę, że w na przykład w wyroku z 28.05.2018 r. wydanym w sprawie sygn. akt. I SA/Po 247/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że doręczenie podatnikowi przez organ odwoławczy decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, mimo, że decyzja ta została wydana jeszcze przed upływem terminu przedawnienia, narusza art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i uzasadnia umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość. Wskazać również należy, że kwesta możliwości stosowania przepisów Ordynacji podatkowej była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. W wyroku z dnia 17.10.2017 r. w sprawie II OSK 247/16 NSA wskazał, że "treść przepisów Ordynacji podatkowej regulujących kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 68-71) wskazuje, że nie zostały one zredagowane dla potrzeb przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie warunków korzystania ze środowiska. Oznacza to, że wykładnia tych przepisów dla potrzeb przedawnienia omawianej kategorii kar pieniężnych może napotykać na trudności, prowadząc w rezultacie do niestosowania tych przepisów. W doktrynie oraz w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że przez "odpowiednie stosowanie" określonych przepisów rozumie się zarówno stosowanie tych przepisów bezpośrednio, odstąpienie od ich zastosowania, jak i stosowanie z modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być "odpowiednio" zastosowana. Odpowiednie stosowanie nie przesądza o bezpośrednim lub o automatycznym stosowaniu określonej regulacji. Jest to uzależnione m.in. od oceny charakteru instytucji prawnej, wyznaczonej przede wszystkim przez przepisy (określane czasem jako regulacja główna) odnoszące się bezpośrednio do instytucji, do której mają się odnosić "odpowiednio stosowane" przepisy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1640/13 oraz z 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2259/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie norma z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie może być zastosowania ani wprost ani z uwzględnieniem modyfikacji, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na gruncie ustawy p.o.ś." Natomiast w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, przepisy Ordynacji podatkowej w części dotyczącej przedawnienia powinny mieć zastosowanie w zakresie kar pieniężnych. Należy je jednak stosować z odpowiednimi modyfikacjami. Przyjęcie koncepcji o braku możliwości stosowania instytucji przedawnienia do kar pieniężnych nakładanych przez Inspektora Ochrony Środowiska, byłoby sprzeczne z treścią art. 79d. ust. 5 ustawy o odpadach z 2001 r., który jednoznacznie przesądza o "odpowiednim" stosowaniu przepisów działu III Ordynacji, i nie wyłącza stosowania przepisów rozdziału 8. Dodatkowo różnicowałoby sytuację prawną podmiotów, co do których byłyby prowadzone postępowania w przedmiocie nałożenia sankcji administracyjnej, od sytuacji podmiotów prowadzonych postępowań podatkowych. W tym drugim przypadku miałaby bowiem zastosowanie instytucja przedawnienia zobowiązania publiczno-prawnego. Niewątpliwie celem ustawodawcy, wynikającym z wprowadzenia art. 79 d ust. 5 ustawy o odpadach, było takie uregulowanie sankcji administracyjnej, aby w razie potrzeby, czy wątpliwości, możliwe było posiłkowanie się szczegółowymi przepisami dotyczącymi zobowiązań podatkowych. Powołać również należy, że z zasady demokratycznego państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji RP) oraz równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji), wynika zakaz rozstrzygania poważnych wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść jednostki, tym bardziej w sytuacji istnienia odesłania do przepisów szczególnych. Wskazać również należy, że na gruncie spraw związanych z wymierzeniem kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o odpadach z 2001 r., wyrażane również były poglądy wskazujące na sposób liczenia terminów przedawnienia zapłaty kary pieniężnej. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.10.2014 r. w sprawie IV SA/Wa 1433/14 i z dnia 8.06.2016 r. w sprawie IV SA/Wa 691/16 (CBOSA) wskazano na przedawnienie w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, została doręczona po upływie 5 letniego terminu od doręczenia decyzji organu I instancji. Niewątpliwie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien szczegółowo przeanalizować kwestię przedawnienia, zwracając uwagę na specyfikę związaną z nakładaniem administracyjnych kar pieniężnych, w szczególności w aspekcie konieczności wszczęcia postępowania, ujawnienia i stwierdzenia naruszenia – w tym przypadku przepisów ustawy o odpadach, konieczności wydania decyzji w przedmiocie nałożenia sankcji administracyjnej. Przeprowadzona przez organ analiza winna uwzględniać istniejące w sprawach podatkowych rozróżnienie decyzji deklaratoryjnych w zakresie zobowiązań podatkowych, czy ustalających (wymiarowych), jak również specyfikę decyzji wydawanych na podstawie przepisów k.p.a., a Ordynacji podatkowej w zakresie ich wykonalności. Wskazane powyżej uchybienia uzasadniały zdaniem Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ szczegółowo winien zbadać kwestię przedawnienia, dokonując ustaleń w zakresie przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia, a w razie uznania, że do przedawnienia nie doszło, wnikliwie rozpoznać sprawę, szczegółowo dokonując ustaleń w zakresie stanu fatycznego odpadu o kodzie 17 05 04, przeprowadzając postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Decyzja powinna być właściwie uzasadniona, zgodnie z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 200, 205 § 1 i 2, 209 p.p.s.a. Na zasądzone na rzecz Skarżącej koszty składał się uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika zasądzone w stawce minimalnej, zgodnie z § 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło