IV SA/Wa 94/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-09

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Anna Szymańska, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wszczęte po dniu 1 stycznia 1992 r., powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne zmierzające do wzruszenia aktu własności ziemi wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wszczęte po dniu 1 stycznia 1992 r., musi zostać umorzone. Wynika to z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności oraz uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie wspomnianej ustawy uwłaszczeniowej.
Stan faktyczny
K. C. złożył skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z 1978 r. wydanego na rzecz J. W. na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa własności przysługującego byłej właścicielce M. C. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie aktu własności ziemi - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. mocą której umorzono postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] października 1978 r. wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w S. na rzecz J. W.. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II - ej instancji wskazał, że Naczelnik Miasta i Gminy w S. aktem własności ziemi z dnia [...] października 1978 r. nr [...] stwierdził, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz. U. Nr 27 poz. 250/ J. W. stał się z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha położonej w S.. W dniu [...] marca 2005 r. K. C. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. W ocenie organu II - ej instancji decyzja jaka zapadła przed organem I - ej instancji była prawidłowa. Stosownie bowiem do przepisu art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 208 poz. 2128 z późn. zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w takich sprawach podlega umorzeniu. W skardze na powyższą decyzję K. C. stwierdził, że narusza ona prawo własności spornej nieruchomości, które przysługiwało byłej właścicielce M. C.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka została oddalona. Cytowany przez organy obu instancji przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 208 z 2004 r. poz. 2128 z późn. zm.) jest oczywisty i nie nastręcza jakichkolwiek trudności interpretacyjnych. Z bogatego orzecznictwa sądowego jakie wydane zostało na tle jego stosowania jednoznacznie wynika, że począwszy od dnia 1 stycznia 1992 r. każde postępowanie administracyjne zmierzające do wzruszenia aktu własności ziemi wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 37 poz. 250) musi być umorzone, oraz że tylko do dnia 31 grudnia 1991 r. możliwe było kontrolowanie w trybie administracyjnym prawidłowości decyzji o których mowa (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia 24 listopada 1998 r. II SA 1441/98 - lex nr 41799, oraz z dnia 16 grudnia 1998 r. II SA 1603/ 98 - lex nr 41817). Po wejściu w zycie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. także Sąd jest związany decyzją administracyjną - aktem własności ziemi, jeżeli została ona uznana przez właściwy organ administracji za ostateczny. To związanie oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, a także zakresu prawa własności. Umorzenie postępowania jest więc obowiązkowe bez względu na to czy wniosek osoby która kwestionuje akt własności ziemi jest uzasadniony czy też nie, a także bez względu na to czy ów akt wydano prawidłowo czy też z naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 3 czerwca 1998 r. II SA 515/98 - lex nr 41764, z dnia 21 maja 1998 r. II SA 440/98 lex nr 41761, oraz SN z dnia 5 marca 2003 r. III CKN 962/00 lex nr 78268). Wyłączenie dopuszczalności wzruszenia ostatecznych decyzji administracji wydanych na podstawie tzw. ustawy uwłaszczeniowej obejmuje nawet sytuacje w których organ administracji wydał w różnych datach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu uwłaszczenia, na rzecz dwóch różnych osób. Powstały między takimi osobami spór o własność rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu w którym jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do załatwienia sprawy (tak SN w wyroku z dnia 11 marca 1994 r. III CZP 18/94 - OSNC 1994/10/186). Przepis art. 63 przywoływanej ustawy z dnia 19 października 1991 r. nie ma zastosowania w zasadzie tylko wtedy gdy w sprawie chodzi wyłącznie o sprostowanie oczywistej omyłki na zasadzie art. 113 § 1 kpa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1994 r. SA/Ka 2240/93 - ONSA 1995/2/96). Powyższe prowadzi do wniosku, iż zaskarżona decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca są prawidłowe. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło