IV SA/Wa 94/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - i Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia (...) listopada 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Starosty G. z dnia (...) lipca 2007r. w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu U. K. gmina W., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: wnioskiem z dnia 30 grudnia 2006 r. S. K. zwrócił się do Starosty G. o dokonanie zmian w ewidencji gruntów wsi U. K. gminy W. dotyczącej działki ewidencyjnej ujawnionej w dziale II wykazu hipotecznego księgi wieczystej "U. C" nr (...) poz.(...) , na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...) stwierdzającego nabycie spadku po C. i J. K. przez spadkobierców S. K. i L. P. Wnioskodawca wnosił o usunięcie dotychczasowych zapisów w ewidencji i zastąpieniem ich wpisem wynikającym z prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w G. o nabyciu praw do spadku przez S. K. i L. P. Pismem z dnia 23 stycznia 2007r. organ ewidencyjny poinformował S. K., iż dokonał zmian w ewidencji gruntów wsi U. K. w oparciu o własnościowe dokumenty prawne znajdujące się w posiadaniu urzędu oraz nadesłane przez wnioskodawcę S. K. Jednocześnie wyjaśnił, iż dokonanie zmian w ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem dotyczącym całości gospodarstwa o powierzchni 4,50 ha nie jest możliwe, bowiem w 1979r. swój udział wynoszący - własności oraz - posiadania po żonie C. działki nr (...) o powierzchni 3,10 ha -J. K. (ojciec wnioskodawcy S. K.) umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 22 grudnia 1979r. przekazał na rzecz 1 S. i K. małżonków K. W związku z powyższymi wyjaśnieniami pismem z dnia 19 lutego 2007r. S. K. ponownie zażądał doprowadzenia zapisów w prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości ewidencji do stanu zgodnego z prawem, wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. (...) . W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd orzekł, iż umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawarta w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W. jest nieważna, albowiem sporządzenie tej umowy nie było poprzedzone postępowaniem spadkowym po zmarłej C. K., a spadkobierczyni L. P. nie wyraziła zgody na przekazanie gospodarstwa, co w konsekwencji spowodowało nieważność umowy w świetle art. 58 kodeksu cywilnego. Decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Starosta G. działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 240 z 2005r. poz. 2027 ze zm.), § 67 i 68 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 4540) oraz 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. K. postanowił odmówić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi U. K. gminy W. dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...), polegającej na wykreśleniu wpisów wynikających z umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawartej w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 15 listopada 1938r. J. i C. K. nabyli gospodarstwo rolne położone we wsi U. K. gmina W. o powierzchni 4,5 ha oznaczone jako działka nr (...). Według ewidencji gruntów obecnie gospodarstwo to stanowią działki nr (...) i (...). J. K. współwłaściciel wskazanego gospodarstwa, po śmierci małżonki C. K. umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 22 grudnia 1979r. przekazał jedną z dwóch działek położonych we wsi K. U. tj. działkę nr (...) o pow. 3,10 ha na rzecz następców S. i K. małżonków K. Zmiany wynikające z tej umowy zostały wprowadzone w ewidencji gruntów. Postanowieniem z dnia (...) maja 2005r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził nabycie 2 spadku po C. K. i J.K . (w tym gospodarstwa rolnego) na rzecz dzieci tj. L. P. i S. K. po 1/2 części. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawarta w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W. jest nieważna w świetle art. 58 § 1 k.c, albowiem J. K. w dacie zawarcia powyższej umowy nie był właścicielem, a jedynie współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni 3,10 ha, a ponadto na przeniesienie własności tej nieruchomości nie wyraziła zgody L. P. współwłaścicielka gospodarstwa rolnego. Starosta G. odmawiając wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian stwierdził, iż zarówno dla stron jak i organów administracji publicznej wiążąca jest wyłącznie sentencja orzeczenia sądowego. Żaden przepis nie nadaje wiążącej mocy uzasadnieniu orzeczenia sądu. Z powyższych względów uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...) nie ma mocy wiążącej dla organu administracji publicznej, a ustalenia w nim zawarte nie mogą być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zmiany mogły być dokonane wyłącznie w oparciu i zgodnie z sentencją wyżej wymienionego postanowienia, co też organ uczynił. Pismem z dnia 6 sierpnia 2007r.odwołanie od powyższej decyzji złożył S. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem odwołującego się odmowa wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu nastąpiła z obrazą postanowień Konstytucji RP oraz art. 5 kodeksu cywilnego . Decyzją z dnia (...) listopada 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Starosty G. z dnia (...) lipca 2007r. w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu U. K. gmina W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści § 46 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacji danych 3 w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Ponadto organ powołał się na treść art. 365 k.p.c, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z powyższego przepisu zdaniem organu wynika, iż powagę rzeczy osądzonej ma tylko rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku, a nie jego uzasadnienie. W załączonym przez S. K. do wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków postanowieniu z dnia (...) maja 2005r. Sąd Rejonowy w G. po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku dokonał ustalenia spadkobierców i wysokości ich udziałów we wchodzącym w skład spadku gospodarstwie rolnym, nie wskazując jednocześnie w sentencji orzeczenia o jakie gospodarstwo rolne chodzi. Zgodnie też z sentencją wskazanego postanowienia organy ewidencyjne dokonały zmian w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 12 grudnia 2007r. S. K. reprezentowany przez pełnomocnika adwokat D. D. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem strony skarżącej organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków odmawiając wprowadzenia żądanych zmian poprzez wykreślenie K. K. z ewidencji gruntów naruszyły obowiązujący porządek prawny, w tym postanowienia Konstytucji RP. Strona wskazała, iż Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia (...) maja 2005r. prawomocnie orzekł, iż umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawarta w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W. jest nieważna i to postanowienie zgodnie z treścią art. 365 k.p.c. oraz art. 366 k.p.c. powinno być wiążące dla organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar 4 sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: p. p. s. a.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. z dnia (...) lipca 2007r. w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu U. K. gmina W. Strona domagała się od organów prowadzących ewidencję gruntów wprowadzenia zmian, które miały polegać na wykreśleniu dotychczasowych właścicieli działki nr (...). Wnioskodawca wnosił o wykreślenie wpisów wynikających z umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawartej w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W., z której wynikało, iż współwłaścicielką wskazanej działki jest K. K. i wpisaniu nowych współwłaścicieli w osobach S. K. i L. P. Do wniosku skarżący załączył postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...) stwierdzające nabycie spadku ( w tym również nabycie wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego ) po C. i J. K. przez spadkobierców S. K. i L. P. Wobec powyższego rozstrzygnięcia zdaniem skarżącego jako wyłączni właściciele gospodarstwa rolnego, a więc zarówno działki nr (...) jak i (...) powinni być wpisani spadkobiercy L. P. oraz S. K. Skarżący wskazywał również na okoliczność stwierdzenia przez Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu powołanego postanowienia, iż umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawarta w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W. jest nieważna. Orzekające w niniejszej sprawie organy ewidencyjne uznały natomiast, iż wiąże je wyłącznie sentencja postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...) stwierdzającego nabycie spadku ( w tym również 5 wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego) po C. i J. K. przez spadkobierców S. K. i L. P. i tylko w oparciu o sentencję dokonały stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązuje przepisy orzekający w przedmiotowej spawie Sąd doszedł do przekonania, iż organy ewidencyjne nie naruszyły prawa odmawiając skarżącemu wprowadzenia żądanych przez niego zmian. Podstawą prawną wpisów w ewidencji gruntów są przepisy art.20 ust. 1 i 2 oraz art.22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( DZ.U z 2000 roku , nr 100 , poz.1086 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku ( DZ. U Nr 38, poz.454 ). Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu , którymi mogą być - prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, ale także osób właścicieli tych nieruchomości. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. W świetle powyższego zatem, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...) stwierdzające nabycie spadku (w tym również nabycie wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego) po C. i J. K. przez spadkobierców S. K. i L., stanowiło podstawę do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków stosownych zmian w zakresie w jakim Sąd dokonał ustalenia kręgu spadkobierców i wysokości ich udziałów. Jednocześnie Starosta G. w świetle tak sformułowanej sentencji nie był uprawniony do dokonywania zmian polegających na wykreśleniu wpisów 6 wynikających z umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawartej w dniu 22 grudnia 1979r. przed Naczelnikiem Gminy W., na podstawie której J. K. przekazał jedną z dwóch działek położonych we wsi K. U. tj. działkę nr (...) o pow. 3,10 ha na rzecz następców S. i K. małżonków K. Pomimo, iż sąd spadkowy na potrzeby prowadzonego postępowania zawarł w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia rozważania dotyczące ważności wskazanej umowy, to organy ewidencyjne prawidłowo przyjęły, iż nie mogą one stanowić podstawy do dokonywania zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "unormowana w art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy związania treścią sentencji, a nie uzasadnienia, zawierającego prezentację przeprowadzonych dowodów i ocenę ich wiarygodności" ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2002 IV CKN 1073/2000 LEX nr 55501). Dopóki, więc prawomocnym orzeczeniem właściwego Sądu nie zostanie stwierdzona nieważność umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr (...) zawartej w dniu 22 grudnia 1979 r. przed Naczelnikiem Gminy W., umowa ta pozostaje w obrocie prawnym i brak jest podstaw do dokonywania w ewidencji gruntów i budynków zmian polegających na wykreśleniu wpisów wynikających z tej umowy. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.