IV SA/Wa 942/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego Uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Wojewoda [...] po rozpoznaniu zażalenia M. N., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005r., na mocy którego zawieszono postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania A. N. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy [...] W. [...] Wydział Cywilny sprawy o przewrócenie naruszonego posiadania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Nie jest natomiast dobrowolnym takie opuszczenie lokalu do którego strona została zmuszona. Skuteczne powoływanie się na tę okoliczność może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona wykaże, że poczyniła kroki prawne w celu ochrony swoich praw do przebywania w danym lokalu. Podjęcie tego rodzaju kroków powinno doprowadzić do uzyskania rozstrzygnięcia o przywróceniu posiadania lokalu lub potwierdzającego fakt zmuszenia do jego opuszczenia. Wobec powyższego, w ocenie organu toczące się przed sądem postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie, gdyż jego wynik ma wpływ na ocenę dobrowolności bądź nie opuszczenia przez A. N. miejsca stałego zameldowania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła M. N., wskazując, iż A. N. wyprowadził się dobrowolnie ze spornego mieszkania w styczniu 2003r. zabierając swoje rzeczy osobiste, dokumenty, itp. Jego centrum życiowe skoncentrowane jest w mieszkaniu przy ul. [...], którego jest właścicielem. Z uwagi na trwały rozpad małżeństwa, obecnie trwa sprawa rozwodowa a zatem niemożliwym jej zdaniem jest wspólne zamieszkiwanie małżonków w lokalu przy ul. [...], bowiem jest to mieszkanie jednopokojowe o pow. 30 m 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie podstawą zawieszenia przez organy meldunkowe, w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania A. N. był fakt, iż przed Sądem powszechnym toczy się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania, którego wynik w ocenie organów będzie miał wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powołując się na przesłankę zawartą w art. 97 § 1 pkt 4 kpa tj. wskazując, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd należy wyjaśnić pojęcie "zagadnienia wstępnego". Pod tym pojęciem rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck Warszawa 2005 r. str. 444). To, czy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, a więc ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej wymeldowania danej osoby a zagadnieniem wstępnym, należy zatem do organu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały jednak, w sposób logiczny i przekonywujący, iż pomiędzy toczącym się przed Sądem powszechnym postępowaniem o przywrócenie naruszonego posiadania a postępowaniem o wymeldowanie A. N. zachodzi związek przyczynowy. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm) do organu administracji publicznej należy ustalenie spełnienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie danej osoby, zatem stwierdzenie , iż opuściła ona dotychczasowe miejsce zameldowania i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Charakter i przyczyny opuszczenia lokalu przez A. N., a zatem dokonanie związanych z tym ustaleń faktycznych oraz ocena materiałów dowodowych, należą więc do organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania sprawy, który w tym zakresie nie może uchylać się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygniecie sądu, chyba, że wykaże, iż to rozstrzygnięcie będzie miało faktycznie wpływ na treść decyzji. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie o wymeldowanie A. N. z lokalu przy ul. [...] w W. zostało wszczęte na wniosek jego żony M. N. z dnia 20 grudnia 2004r. Według jej twierdzeń A. N. opuścił lokal przy ul. [...] w styczniu 2003r. i obecnie przebywa w swoim drugim mieszkaniu przy ul. [...]. Od czerwca 2003r. z uwagi na trwały rozpad pożycia małżeńskiego M. i A. N., toczy się postępowanie rozwodowe. Jak wynika z protokołów przesłuchań A. N. z dnia [...] grudnia 2004r. i [...] stycznia 2005r. uczestnik postępowania podnosi, iż nadal chce być zameldowany w spornym lokalu, bowiem w przypadku jego wymeldowania nie miałby możliwości wstępu do niego i widywania się z córką. Jednocześnie oświadcza, iż posiada klucze do mieszkania (k-7 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika zaś, iż zamki w drzwiach zostały wymienione przez skarżącą już w toku postępowania w styczniu 2005r. i w konsekwencji tych działań A. N. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie utraconego posiadania. Tymczasem organy orzekające w niniejszej sprawie nie przeprowadziły w ogóle postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy faktycznie okoliczności w jakich wyprowadził się A. N. z lokalu przy ul. [...], są na tyle sporne, iż zachodzi konieczność zawieszenia postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia Sądu powszechnego w przedmiocie przywrócenie naruszonego posiadania. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawię organ winien w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazać, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania A. N. do czasu rozpoznania przez Sąd powszechny sprawy o przewrócenie naruszonego posiadania.