IV SA/Wa 942/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej w W. Oddział w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] stycznia 2010r., którą nałożono na P. Spółkę Akcyjną w W. Oddział w S.administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. z tytułu nieprzekazania w terminie do dnia 31 marca 2009r. sprawozdania zawierającego dane do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń za rok 2008r., o którym mowa w art. 236b ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.), dotyczącego obiektu Kopalni Gazu Ziemnego Z. w Z.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że obowiązek sprawozdawczy związany z korzystaniem ze środowiska został wprowadzony rozporządzeniem (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Przepis art. 5 tego rozporządzenia określa podmioty zobowiązane do składania takich sprawozdań, natomiast art. 7 rozporządzenia nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustalenia terminu składania tych sprawozdań. Państwa członkowskie również we własnym zakresie określają sankcję za niewykonanie tego obowiązku i zasady ich nakładania (art. 20 ust. 1 rozporządzenia). Termin składania sprawozdań oraz sankcje za niewywiązanie się z tego obowiązku zostały określone przepisami art. 236 b ust. 1 i art. 236 d ustawy - Prawo ochrony środowiska. Art. 236b ust. 1 stanowi, że prowadzący instalację, obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności spośród wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 166/2006, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym, przekazuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdanie zawierające informacje niezbędne do tworzenia Krajowego Rejestru. Art. 236 d tej ustawy określa natomiast, że w przypadku niewywiązania się z obowiązku złożenia sprawozdania, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. sygn. akt IV SA/Wa 942/10 Organ podał, że P. S.A. w W. Oddział w S. eksploatuje m.in. Kopalnię Gazu Ziemnego Z. zlokalizowaną przy ul. [...] w Z.. Zdaniem organu sprawozdanie za rok 2008 do tworzenia Krajowego Projektu Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń z w/w obiektu zostało przekazane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w formie papierowej w dniu 29 kwietnia 2009r., a przesłane do aplikacji POL_PRTR w dniu 27 kwietnia 2009r., a więc z naruszeniem terminu określonego w ustawie. Organ odwoławczy nie uwzględnił stanowiska zawartego w odwołaniu P. Spółki Akcyjnej - Oddział w S., co do tego, że informacje które powinny być zawarte w wymaganym sprawozdaniu znalazły się we wspomnianym piśmie z dnia 27 marca 2009r., a zatem że obowiązek złożenia sprawozdania został dopełniony w wymaganym terminie. Organ nie uznał również za usprawiedliwione okoliczności podanych przez odwołującego się, mających stanowić dla niego przeszkody w złożeniu sprawozdania w ustawowo zakreślonym terminie, gdyż w jego ocenie trzymiesięczny okres sprawozdawczy jest wystarczająco długi dla wypełnienia obowiązku. Organ I instancji nie jest zobligowany do wykonania obowiązków ustawowych za prowadzącego instalację, dlatego też bez znaczenia jest, że dane do tworzenia KRUiTZ były dla organu dostępne, gdyż były tożsame z danymi stanowiącymi podstawę do ustalenia wysokości opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska w I i II półroczu 2008r. P. Spółka Akcyjna w W. Oddział w S. złożyło skargę na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2010r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2010r.. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów: art. 7 i art. 8 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, naruszenie art. 236 b ust. 1 i art. 236 d ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przez nałożenie kary administracyjnej w sytuacji, gdy nie nastąpiło naruszenie obowiązku złożenia sprawozdania w wymaganym w terminie oraz pkt 21 preambuły Rozporządzenia (WE) Nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 942/10 poprzez niewykorzystanie przez WIOŚ przekazanych pismami z dnia 31 lipca 2008 r. i 30 stycznia 2009r. wymaganych i wystarczających danych do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. W uzasadnieniu zarzutów skargi strona skarżąca stwierdziła, że nałożenie kary administracyjnej za niezłożenie sprawozdania jest dla niej krzywdzące, bowiem działała w zaufaniu do organu i postępowała zgodnie z jego wskazówkami. Centrala spółki została poinformowana przez or pismem z dnia 17 marca 2009r., o tym, że "sprawozdanie za rok 2008 i za lata następne należy składać przy pomocy aplikacji POL-PRTR zamieszczonej na stronie internetowej". W ocenie strony skarżącej oznacza to, że jedyną dopuszczalną formą złożenia tego sprawozdania była forma elektroniczna. Skarżąca spółka podkreśliła, że elektroniczny system sprawozdawczości był niedoskonały, a korzystanie z niego bardzo czasochłonne. Zdaniem skarżącej spółki wypełniła ona obowiązek przekazania sprawozdania zgodnie z art. 236b ust. 1 ustawy, ponieważ w dniu 27 marca 2009r. złożyła w formie papierowej Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska to sprawozdanie. Fakt, że sprawozdaniem tym nie objęto Kopalni w Z. nie było zamierzone, a wynikało z ludzkiej pomyłki spowodowanej ilością pracy związanej z wykonywaniem sprawozdawczości. Skarżąca uważa, że dane o wyemitowanych zanieczyszczeniach były dostępne dla wojewódzkiego organu ochrony środowiska, ponieważ były tożsame z danymi do opłat za korzystanie ze środowiska w I i II półroczu 2008r. Według skarżącej Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powinien przekazać te dane do Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska celem umieszczenia ich w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wskazał, że niewywiązanie się z obowiązku sprawozdawczego w terminie stanowiło podstawę do nałożenia kary bez względu na przyczynę tego opóźnienia. Korzystanie z elektronicznej bazy POL PRTR jako techniki sprawozdawczości elektronicznej było pożądane, ale nie wymagane. sygn. akt IV SA/Wa 942/10 Dopuszczalnymi technikami elektronicznego przekazywania sprawozdania do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń było także przesłanie sprawozdania przy użyciu wzoru formularza obowiązującego w roku sprawozdawczym 2007 lub wzoru zamieszczonego na stronie internetowej organu. W przypadku niemożności złożenia sprawozdania w formie dokumentu elektronicznego np. z powodu nieposiadania bezpiecznego podpisu elektronicznego, sprawozdanie w wersji papierowej należało przesłać do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska zgodnie z § 3 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2010r.. nie naruszają prawa. Stosownie do treści art. 236b ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska prowadzący instalację, obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia 166/2006, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym, przekazuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdanie zawierające dane o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń oraz transferów odpadów określonych w rozporządzeniu 166/2006. W myśl przepisu art. 236b ust. 5 tej ustawy Minister właściwy do spraw środowiska, kierując się potrzebą zapewnienia kompletności i przejrzystości informacji, określi w drodze rozporządzenia, wzór formularza sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, oraz formę przedkładania i wymagane techniki przedkładania tego sprawozdania. Wykonując delegację zawartą w art. 236b ust. 5 ustawy, Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 1 października 2007r. w sprawie wzoru formularza sprawozdania do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Przepis § 3 tego rozporządzenia stanowi, że sprawozdanie przedkłada się w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U Nr 64 poz. 565 ze zm.), za pośrednictwem publicznych sieci telekomunikacyjnych, po wypełnieniu formularza sprawozdania pobranego ze strony sygn. akt IV SA/Wa 942/10 internetowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (ust. 1 i 2). Dokument elektroniczny jest opatrywany przez prowadzącego instalację bezpiecznym podpisem elektronicznym (ust. 3). Jeżeli składający sprawozdanie nie posiada bezpiecznego podpisu elektronicznego dodatkowo przesyła do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska podpisany wydruk sprawozdania (ust. 4). Z powołanych przepisów wynika, że sprawozdanie powinno być sporządzone wedle wzoru określonego przez Ministra Środowiska w postaci formularza i przesłane drogą elektroniczną oraz dodatkowo w postaci papierowej, jeżeli składający sprawozdanie nie posiada bezpiecznego podpisu elektronicznego. Z treści art. 236 ust. 5 ustawy oraz § 3 ust. 1-4 wynika, że wymaganie składania sprawozdania na formularzu służyć ma jedynie zapewnieniu kompletności i przejrzystości przekazywanych informacji, a zatem nie dopełnienie wymagania zachowania tej formy nie może być uznane za równoznaczne z niedopełnieniem obowiązku złożenia sprawozdania (por. np. Janina Ciechanowicz-McLean, Zbigniew Bukowski, Bartosz Rakoczy, Prawo ochrony środowiska - komentarz, Warszawa 2008r., s.413). Istotne jest natomiast, aby sprawozdanie zawierało informacje o treści określonej we wzorcowym formularzu. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca spółka nie złożyła w terminie sprawozdania w formie wymaganego formularza. Sporne jest natomiast czy można uznać treści zawarte w piśmie z dnia 27 marca 2009r. za takie, które powinny znaleźć się w sprawozdaniu. Skarżąca spółka sama jednak przyznaje, że w piśmie z dnia 27 marca 2009r. pominięto Kopalnię w Z.. Gdyby więc uznać, że dane zawarte w tym piśmie stanowiły informacje odpowiadające treści wymaganego sprawozdania, to nie odnosiły się one do Kopalni w Z.. Z tego względu nie można przyjąć, że pismo skarżącego z dnia 27 marca 2009r. stanowiło wykonanie obowiązku złożenia sprawozdania dotyczącego tej Kopalni. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, który nie uznał za usprawiedliwione okoliczności podanych przez Spółkę, mających stanowić dla niej przeszkody w złożeniu sprawozdania w wymaganej formie i o wymaganej treści. W sytuacji, gdy podmiot objęty obowiązkiem sprawozdawczym składa sprawozdanie sygn. akt IV SA/Wa 942/10 po dniu 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym (w tym przypadku po dniu 31 marca 2009 r.), to obligatoryjnie, niezależnie od przyczyn uchybienia terminu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację karę pieniężną w określonej przez ustawodawcę wysokości 10.000 zł (art. 236d ust. 1 ustawy). Kwota kary nie może podlegać miarkowaniu. Podkreślić należy, że odpowiedzialność administracyjna przewidziana w art. 236 d ustawy - Prawo ochrony środowiska ma charakter zobiektywizowany, a więc nałożenie kary nie jest zależne od wykazania winy zobowiązanego. W związku z powyższym w postępowaniu w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej za brak wywiązania się z obowiązków sprawozdawczych organ administracji nie ustala przyczyny, która legła u podstaw takiego, a nie innego postępowania podmiotu korzystającego ze środowiska. Kara pieniężna ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ musi ją zastosować i nie ma żadnej możliwości odstąpienia od jej wymierzenia. W rozpatrywanej sprawie nie ma więc znaczenia to, że według skarżącego miał on trudności z korzystaniem z elektronicznego systemu sprawozdawczości. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.