IV SA/Wa 944/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sgn. akt IV SA/Wa 944/13 UZASADNIENIE W dniu 21 maja 2012 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania J. N. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w M.. Decyzją z dnia [...], nr [...] Burmistrz Miasta M. orzekł o wymeldowaniu J. N. spod wyżej wskazanego adresu. Wydane rozstrzygnięcie organ I instancji uzasadnił tym, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz.993 ze zm. dalej: ustawa o ewidencji ludności), bowiem J. N. opuścił przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta M. wniósł do Wojewody [...], w terminie do tego przewidzianym, J. N.. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. N.od decyzji Burmistrza Miasta M.z dnia [...], nr [...] orzekającej o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym organ II instancji stwierdził, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, iż lokal nr [...] przy ul. [...] w M. jest własnością Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zdaniem Wojewody przedłożone przez Wojskową Agencję Mieszkaniową kopie dokumentów potwierdzają, że J. N. w miejscu stałego zameldowania nie mieszka od 2005 r. Ponadto z dołączonej do akt sprawy kopii protokołu z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 13 sierpnia 2007 r. wynika, że G. N., poinformowała, że J. N.czasowo nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W dniu 17 marca 2011 r. w związku z zaległościami w opłatach czynszowych została wypowiedziana umowa najmu osobom zamieszkującym w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M., w tym J. N.; Z kolei w dniu [...] Sąd Rejonowy w M. nakazał opróżnienie lokalu, przyznając jednocześnie J. N. prawo do otrzymania lokalu socjalnego. J. N.w wyjaśnieniach składanych przed organem instancji oświadczył, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. przebywa sporadycznie. Obecnie wynajmuje mieszkanie w W., gdzie pracuje i mieszka, przy czym w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. posiada cześć swoich rzeczy. Stwierdził, że ww. lokalu nie opuścił trwale. Z uwagi na pracę, którą wykonuje w W. w ciągu tygodnia przebywa u kolegi lub w mieszkaniu siostrzenicy natomiast na weekend wraca do miejsca zameldowania na pobyt stały. Dodatkowo wyjaśnił, że nie zamieszkuje stale w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a jedynie używa ww. adresu do korespondencji. W dniu 11 września 2012 r. w obecności G. N. (żona zainteresowanego) oraz K. N.(syn zainteresowanego) odbyły się oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...]w M.. Z protokołu sporządzonego na tą okoliczność wynika, że przedmiotowy lokal składa się z się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju. Według oświadczenia K. N.- J. N.nie przebywa stale w miejscu zameldowania, przyjeżdża przeważnie w weekendy. W przedmiotowym lokalu oprócz kliku koszul i kurtki nie stwierdzono obecności żadnych rzeczy należących do J. N., brak było również przyborów toaletowych należących do ww. Ustalono, że w omawianym lokalu zamieszkuje stale G. N. i K. N.. Natomiast J. N.od około 3-4 lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M.. W tym miejscu należy wyjaśnić, że J. N. pomimo prawidłowego zawiadomienia przez organ I instancji o przeprowadzeniu dowodu z oględzin ww. lokalu oraz przesłuchaniu w charakterze świadka H. M. nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie uczestniczył w przeprowadzaniu ww. dowodów. Organ wskazał, iż świadek H. M. nie potrafią stwierdzić, czy J. N.zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]w M., gdyż jej lokal nie sąsiaduje z ww. lokalem. Burmistrz Miasta M.w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w ww. sprawie zwrócił się również o pomoc do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich m. W. w [...] o dokonanie ustaleń w zakresie ewentualnego zamieszkiwania J. N. w lokalu nr [...} przy ul. [...]w W.. Przesłuchana na ww. okoliczność D. P. (właścicielka ww. lokalu) zeznała, że J. N.nie mieszka pod tym adresem. Przy czym ww. wyraziła zgodę na to aby J. N. podawał powyżej wskazany adres jako korespondencyjny. Wobec powyższych ustaleń zdaniem organu odwoławczego uznać należy, iż lokal nr [...] przy ul. [...]w M. nie stanowi miejsca pobytu stałego J. N., w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Powyższe potwierdzają jednoznacznie oświadczenia składane w toku niniejszego postępowania przez samego zainteresowanego, przeprowadzone oględziny pod ww. adresem oraz kopie pism przedłożonych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową dotyczących ww. lokalu. Dowody te Wojewoda [...] uznał za wystarczające, aby jednoznacznie stwierdzić, że J. N. od kilku lat nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, a jego wizyty w czasie weekendów mają charakter odwiedzin, a nie świadczą o stałym zamieszkiwaniu w przedmiotowym lokalu. Odnosząc się do twierdzeń J. N.zawartych w odwołaniu, że jest zatrudniony w W. i wykonuje swoją pracę w godz. od 8 do 16-stej i jego zamieszkiwanie w M. w lokal nr [...] przy ul. [...]stanowiłoby dla niego znaczną uciążliwość, gdyż zmuszony byłby wstawać codziennie o godz. 6 rano żeby móc dojechać do pracy, organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe oświadczenie zainteresowanego wskazuje bezspornie, że J. N.dobrowolnie zrezygnował z zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania, swoim zachowaniem nie wyraża zamiaru stałego przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. i od kilku lat życie swoje koncentruje w W. gdzie mieszka i wykonuje pracę zawodową. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego nie udało się ustalić dokładnego adresu zamieszkiwania J. N. to jednak wobec oświadczeń zainteresowanego, również tych zawartych w odwołaniu, bezspornym jest, że przebywa on w W.. Organ zauważył także, że J. N. mimo pobytu w W. nie dopełnił obowiązku meldunkowego i nie zameldował się zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności na pobyt czasowy. Pismem z dnia 26 marca 2013 r. J. N.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, jako niezgodnej z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący wyjaśnił, iż pracuje w W. na etacie w [...] od godziny 8.00. Wobec powyższego musiałby codziennie wyjeżdżać o 6.00 rano z M. do W., aby zdążyć na czas do pracy, co byłoby bardzo uciążliwe przy jego stanie zdrowia. W tej sytuacji w tygodniu pracy przebywał i przebywa u znajomych jak i również u siostrzenicy. Między innymi przebywa na ul. [...] w W.. Podkreślił, iż nigdy nie opuścił miejsca pobytu ponad 3 miesiące, abym musiał dokonywać obowiązku wymeldowania się. Skarżący wskazał, iż zgodnie z treścią art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga zamiaru opuszczenia lokalu na stałe. Nigdy takiego zamiaru nie miał. Nigdy nie wyrażał woli zerwania więzi z miejscem stałego pobytu. Dlatego też wskazana przyczyna wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu w M. wydana jest na błędnej ocenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art.107§ 3 k.p.a. Podstawę materialnoprawną podejmowanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będąm. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003r, sygn. akt V SA 2323/02 LEX nr 159183). A zatem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż skarżący J. N. w toku postępowania administracyjnego podkreślał, iż nie opuścił na stałe miejsca stałego zameldowania. W wyjaśnieniach składanych przed organem I instancji oświadczył, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. przebywa w weekendy, albowiem w ciągu tygodnia mieszka w W., gdzie pracuje. Z uwagi na stan zdrowia codzienne dojazdy do W. stanowiłyby dla niego poważne utrudnienie. W W. przebywa u kolegi lub w mieszkaniu siostrzenicy natomiast na weekend wraca do miejsca zameldowania na pobyt stały. W lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. posiada cześć swoich rzeczy. Konsekwentnie podkreślał, iż ww. lokalu nie opuścił trwale. Organ nie wyjaśnił dlaczego uznał te wyjaśnienia za niewiarygodne i z jakich powodów odmówił im wiary. Również przesłuchiwani w toku postępowania żona skarżącego G. N. i syn K. N.a potwierdzili, iż J. N.nie przebywa stale w miejscu zameldowania, przyjeżdża przeważnie w weekendy. Nie stwierdzili jednak, iż skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu na stałe. Przesłuchana w charakterze świadka H. M. nie potrafiła stwierdzić, czy J. N.zamieszkuje w lokalu nr [..] przy ul. [...]w M., gdyż jej lokal nie sąsiaduje z ww. lokalem. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie z wyraźnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły więc czy skarżący rzeczywiście opuścił trwale i dobrowolnie przedmiotowy lokal. Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można podjąć ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania J. N.. Organ pominął także fakt, iż przed Sądem Rejonowym w M. toczyło się postępowanie w przedmiocie eksmisji skarżącego z przedmiotowego lokalu w związku z wypowiedzeniem umowy najmu. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w M. sygn. akt [...] nakazał m.in. J. N. opróżnienie przedmiotowego lokalu, przyznając jednocześnie J. N. prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Powyższe potwierdza zatem iż skarżący zamieszkiwał we wskazanym lokalu. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający w sprawie, których w niniejsze sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 orzekł o niewykonywaniu uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.