IV SA/Wa 944/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-03
Skład orzekający: Kaja Angerman, Jarosław Łuczaj, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwolnienia wnioskodawcy z opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL, uznając, że nie wykazał on niewątpliwej niemożności poniesienia tej opłaty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie, uznając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy. Sąd wskazał, że organ pominął istotne dowody i nie uwzględnił w pełni zasady przekonywania oraz zasady prawdy obiektywnej, co doprowadziło do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezasadnej odmowy zwolnienia z opłaty. W ponownym postępowaniu organ ma uwzględnić wniosek o zwolnienie z opłaty.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. W. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych adresowych M. B. z rejestru PESEL. Organ wezwał do uiszczenia opłaty i przedłożenia dokumentów potwierdzających niemożność jej poniesienia. Wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty, które organ uznał za niewystarczające do zwolnienia z opłaty, co skutkowało zwrotem wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie wniosku. Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie, podnosząc m.in. fakt zwolnienia jej z podobnej opłaty przez Burmistrza Miasta C. oraz przyznanie jej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu sądowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych adresowych z rejestru PESEL uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...]
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] - o zwrocie wniosku M. W. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M. B..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z [...] września 2018 r. M. W. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M. B.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie organ wezwał stronę do nadesłania wniosku zgodnego z obowiązującym wzorem oraz do uiszczenia opłaty za udostępnienie danych. W odpowiedzi strona złożyła wniosek sporządzony na urzędowym formularzu, wskazując w uzasadnieniu, że wnioskowane dane są niezbędne do przedstawienia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Jednocześnie strona wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opiaty za udostępnienie danych. Do wniosku dołączono pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z [...] sierpnia oraz [...] października 2018 r..
Po wstępnej analizie akt sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające niemożność poniesienia opłaty, poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących niskie dochody lub ich brak, zaświadczenia o korzystaniu z społecznej z powodu ubóstwa, zaświadczenia o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego lub innych dokumentów potwierdzających stan majątkowy.
W odpowiedzi na wezwanie, przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., strona przedłożyła zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z [...] listopada 2018 r., a także zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] września 2018 r..
Dokumenty nadesłane w toku prowadzonego postępowania nie potwierdzały trudnej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. M. W. przedłożyła wprawdzie zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w C., jednak z jego treści nie wynikało, jakoby była ona objęta pomocą społeczną. Przeciwnie, w treści nadesłanego dokumentu wskazano, że: "Aktualnie [...] M. W. nie otrzymuje żadnych świadczeń". Natomiast wymienione w zaświadczeniu przyznane jej zasiłki zostały wypłacone w latach 2005-2008 i ze względu na znaczny upływ czasu nie mogły zostać potraktowane jako potwierdzające trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni. Podane przez stronę argumenty o braku środków na opłacenie wniosku o udostępnienie danych nie zostały więc poparte żadnym obiektywnie weryfikowalnym dokumentem, który by je w sposób jednoznaczny potwierdzał.
Wobec powyższego w dniu [...] grudnia 2018 r. organ wydal postanowienie nr [...] o odmowie zwolnienia M. W. z opłaty w wysokości 31 zł za udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M. B. Jednocześnie wnioskodawczyni wezwana została do nadesłania dowodu uiszczenia opłaty w kwocie 31 zł za udostępnienie z rejestru PESEL danych osoby poszukiwanej.
W odpowiedzi na wydane postanowienie wnioskodawczyni wniosła pismo zatytułowane "skarga do MSWiA o ponowne rozpatrzenie zwolnienia od kosztów 62 zł" (wnioskodawczyni złożyła w sumie dwa wnioski o udostępnienie danych), nie przedstawiła natomiast potwierdzenia uiszczenia wymaganej opłaty.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił M. W. jej wniosek.
Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynął wniosek M. W., w którym wniosła ona o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r.. Podniosła, że brak danych adresowych uniemożliwia skuteczne rozpatrzenie jej wniosku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a ponadto, że "(...) Jako dowody załączam ksero pism z ZUS C., które minister w postanowieniach pominął, a było ksero obustronne (...)".
Ponadto, przy przedłożonym środku odwoławczym strona nadesłała kopie następujących dokumentów: pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] listopada oraz z dnia [...] grudnia 2018 r., zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] września 2018 r., zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] listopada 2018 r., a także odpisy skrócone aktów urodzenia M. B. oraz P. B.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zauważył, że istotą sprawy było ustalenie, czy wnioskodawczynię można uznać za podmiot uprawniony do nieodpłatnego udostępnienia danych w oparciu o określoną w art. 267 kpa przesłankę która mówi, iż w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności.
Organ nie badał merytorycznie oraz nie kwestionował uprawnienia wnioskodawczyni do uzyskania z rejestru PESEL danych adresowych M. B. Kwestią sporną w niniejszej sprawie była jedynie odmienna ocena organu, co do obowiązku uiszczenia przez stronę opłaty za udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL.
Uwzględniając uregulowanie art. 267 zd. 1 kpa wskazujące, że stronie przysługuje możliwość żądania od organu administracyjnego zwolnienia, w całości lub w części, od ponoszenia określonej opłaty, w razie niemożności jej poniesienia z uwagi na sytuację życiową, organ dokonał stosownej oceny spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanek umożliwiających dokonanie powyższej czynności - w analizowanej sprawie odnoszącej się do możliwości zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL.
W ocenie organu, M. W. nie wykazała w oparciu o dokumenty, że w jej przypadku wystąpiła przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL w wysokości 31 zł. Podane przez stronę okoliczności, tj. trudna sytuacja majątkowa, nie zostały bowiem poparte obiektywnie weryfikowalnymi dokumentami, które w jednoznaczny sposób potwierdzałyby twierdzenia podnoszone przez wnioskodawczynię. Przedłożone przez nią w toku prowadzonego postępowania dokumenty nie potwierdziły, że nie jest w stanie uiścić opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL.
Za dokument taki, w szczególności nie można uznać zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] listopada 2018 r., ponieważ z jego treści nie wynika, żeby wnioskodawczyni była objęta pomocą społeczną. Przeciwnie, w treści nadesłanego dokumentu wskazano, że, cyt.: "(...) Aktualnie [...] M. W. nie otrzymuje żadnych świadczeń. (...)". Natomiast wymienione w ww. zaświadczeniu zasiłki przyznane M.W. zostały wypłacone w latach 2005-2008 i ze względu na znaczny upływ czasu nie mogą zostać potraktowane jako potwierdzające trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni.
Pozostała dokumentacja, w szczególności zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] września 2018 r. potwierdza wyłącznie, że wnioskodawczyni przysługuje świadczenie emerytalne oraz dodatek pielęgnacyjny. Dokumentu tego nie można zatem uznać za wystarczający do potwierdzenia okoliczności wskazujących na istnienie po stronie M.W. obiektywnych trudności uniemożliwiających uiszczenie stosownej opłaty za udostępnienie danych. O niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów można natomiast mówić wtedy, gdy zostałby stwierdzony brak możliwości ich poniesienia, użyte zaś przez ustawodawcę sformułowanie "niewątpliwa" należy rozumieć jako "granicząca z pewnością".
Organ dokonując oceny uprawnienia wnioskodawczyni do nieodpłatnego udostępnienia danych z rejestru PESEL przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, uwzględnił oba powyższe dokumenty, co wynika bezpośrednio z akt zaskarżonej sprawy. Dokumenty te zostały bowiem nadesłane przez wnioskodawczynię przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., a w związku z tym przed wydaniem obu ww. postanowień. Organ miał zatem obiektywną możliwość zapoznania się z treścią tych zaświadczeń, natomiast brak uwzględnienia w treści tych rozstrzygnięć zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] września 2018 r. należy uznać za omyłkę.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że zwolnienie z opłaty dotyczy sytuacji wyjątkowej, związanej ze szczególnie trudną sytuacją materialną strony. Wobec powyższego organ nie mógł oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawczyni, lecz obowiązany był żądać dowodów na jej jednoznaczne potwierdzenie. W opisywanej sprawie, pomimo skierowanego przez organ wezwania do nadesłania dokumentów potwierdzających, że strona pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie ma możliwości poniesienia opłaty za udostępnienie danych, strona nie przedstawiła miarodajnych dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności wskazujące na istnienie obiektywnych trudności uniemożliwiających uiszczenie stosownej opłaty.
Niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłaty za udostępnienie danych nie potwierdzają również dokumenty nadesłane przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] listopada oraz z dnia [...] grudnia 2018 r., które nie odnoszą się do w żaden sposób do sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Ponieważ jak wskazano w ww. piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., cyt.: "(...) Z uwagi na większą łączną powierzchnię pokoi przypadającą na 1 osobę w zajmowanym mieszkaniu, niż określona ww. uchwałą oraz brak dokumentów umożliwiających ustalenie wysokości dochodu gospodarstwa domowego (...) przedłożony wniosek o najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy C. - rozpatrzono negatywnie (...)".
Przechodząc do pozostałej dokumentacji załączonej do wniesionego przez M.W., tj. odpisu skróconego aktu urodzenia M. B., w którym skarżąca wyróżniła zapis mówiący, że wydanie takiego dokumentu nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o opłacie skarbowej, organ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym o udostępnienie danych z rejestru PESEL powołany wyżej przepis nie ma zastosowania. Opłata za udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL jest odrębną kategorią opłat w stosunku do opłat skarbowych. Jak wynika bowiem z art. 3 ustawy o opłacie skarbowej, nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlega ona innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub jest od tej opłaty zwolniona. Udostępnienie danych z rejestru PESEL stanowi taką właśnie czynność, bowiem na podstawie art. 53 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności jest odpłatne. Ponadto opłata pobrana za udostępnienie danych ma charakter publicznoprawny, ponieważ zgodnie z art. 55 ww. ustawy stanowi dochód budżetu państwa. W związku z tym, do opłaty za udostępnienie danych zastosowanie ma ustawa o ewidencji ludności, a nie ustawa o opłacie skarbowej, w tym wyróżniony przez stronę art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b). Dodatkowo potwierdza to również orzecznictwo administracyjnosądowe, w szczególności wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Gd/538/10, w którym Sąd uznał, że opłata, którą jest zobowiązany uiścić podmiot wnoszący o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych nie jest opłatą skarbową.
Mając powyższe na uwadze organ uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie, określona w art. 267 kpa przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty nie została wykazana w sposób należyty zarówno na etapie wydania zaskarżonego postanowienia, jak również na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 53 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności, udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL dla podmiotów, które ubiegają się o dane w związku z posiadanym interesem prawnym, następuje odpłatnie. W związku z powyższym, organ upoważniony jest do procedowania sprawy o udostępnienie danych tylko wówczas, gdy dołączy do wniosku dowód uiszczenia opłaty, co jak zostało wskazane powyżej, pomimo skierowanego do wnioskodawczyni wezwania, w analizowanej sprawie nie zostało należycie udokumentowane.
W badanej sprawie obowiązek ten, pomimo wezwania organu, nie został zrealizowany. W tej sytuacji zastosowanie znalazł zatem art. 261 § 2 kpa, który stanowi, że jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.
Mając powyższe na względzie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2019 r..
Z postanowieniem tym nie zgodziła się M. W., reprezentowana ostatecznie przez radcę prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy -zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz podnosząc, że skoro w dniu [...] lutego 2019 r. Burmistrz Miasta C. wydał postanowienie w przedmiocie zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia opłaty w wysokości 31 zł za udostępnienie z Rejestru Mieszkańców Gminy C. danych osobowych M. B., to tym samym powinna zostać zwolniona w całości od opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL, albowiem przedmiotem tamtego orzeczenia i kwestionowanego postanowienia są te same okoliczności faktyczne.
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, w którym w myśl art. 120 ppsa sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w przedstawionych wyżej granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.
Art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 ze zm.; dalej: ustawa) stanowi, że dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione m.in. osobom, jeżeli wykażą w tym interes prawny, przy czym zgodnie z art. 53 pkt 2 – w tym przypadku następuje to odpłatnie.
W myśl art. 54 ustawy, osoby, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1, są zwolnione z opłat w przypadku udostępnienia z rejestru PESEL danych niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi wskazana sytuacja, gdyż w toku postępowania administracyjnego strona podała, że dane adresowe z rejestru PESEL są jej niezbędne do przedstawienia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
W art. 56 ustawy zawarta została delegacja, na podstawie której wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie opłat za udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL (Dz. U. poz. 2482). Stanowi ono w § 2 pkt 1, że opłatę za udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL - ustala się w wysokości 31 zł.
Poza cytowanym wyżej art. 54, w ustawie o ewidencji ludności nie ma innych przepisów, które regulowałyby zwalnianie z opłat w przypadku udostępnienia danych z rejestru PESEL. W związku z tym w kwestii tej zastosowanie znajdzie art. 267 kpa. Przepis ten stanowi m.in., że w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności.
Instytucja zwolnienia od kosztów na podstawie art. 267 kpa ma charakter uznaniowy oraz jest oparta na niedookreślonej przesłance "niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności", jednak organ powinien w takiej sprawie brać pod uwagę wszelkie dowody.
Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że wbrew twierdzeniom organu, z przedstawionej przez stronę kopii pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] września 2018 r. wynika nie tylko fakt, że skarżącej przysługuje świadczenie emerytalne i dodatek pielęgnacyjny, ale też wprost wskazana jest tam wysokość obu tych świadczeń, jak i ich suma (1.093,96 zł netto).
Ponadto, co nie mnie istotne, z treści samego wniosku o udostępnienie danych z rejestru PESEL, jak też z dalszych pism wynika niezbicie, że skarżąca jest osobą dalece nieporadną, co winno wzbudzić w organie większą wnikliwość w załatwieniu sprawy. Rozumowanie wnioskodawczyni opiera się na prostej konstatacji, że skoro opłacie skarbowej nie podlegało wydanie odpisów skróconych aktów urodzenia synów, to nie powinna też ponosić dalszych kosztów, tj. opłaty za udostępnienie ich danych z rejestru PESEL. W tej sytuacji nie można zarzucać jej, że nie odróżnia rodzajów opłat i nie zna zasad ich ponoszenia.
Według skarżącej, potwierdzeniem słuszności takiego sposobu rozumowania jest kwestia zwolnienia jej w całości od ponoszenia dwóch opłat w kwotach po 31 zł za udostępnienie danych adresowych z Rejestru Mieszkańców Gminy C., co nastąpiło postanowieniami Burmistrza Miasta C. z [...] lutego 2019 r., w których szczegółowo przedstawiona została jej sytuacja majątkowa. Wprawdzie dokumenty te nie były znane organowi w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia, jednak nie mogą pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie skargi w świetle przytoczonych wyżej faktów.
Wreszcie nie bez wpływu na ocenę zaistniałej w sprawie sytuacji jest kwestia udzielenia skarżącej prawa pomocy w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym, przez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej radcy prawnego. Nastąpiło to postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt IV SPP/Wa 180/19, w którym uwzględniono to, że aktualne dochody skarżącej wynoszą 1.156 zł miesięcznie, zaś wydatki 627 zł (nie licząc kosztów wyżywienia, ubrania, czy np. środków higienicznych i ewentualnych lekarstw), z kolei oprócz lokatorskiego mieszkania o powierzchni 60 m2 i działki ogrodniczej nie posiada ona żadnego majątku.
W judykaturze podnosi się, że wyrażona w art. 11 kpa zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. W związku z tym, akt administracyjny może być przez sąd uchylony szczególnie w przypadku stwierdzenia, że organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 stycznia 2018 r., II SA/Ke 826/17, LEX nr 2444339).
Jak wynika z powyższych rozważań, w sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postaci wyrażonych w art. 7 kpa zasad prawdy obiektywnej oraz wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wynikającej z art. 8 § 1 kpa zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, określonej w art. 9 kpa zasady informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, czy wreszcie powołanej wyżej zasady przekonywania.
W konsekwencji doprowadziło to do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszony został art. 77 § 1 kpa, co z kolei skutkowało niezasadną odmową zwolnienia skarżącej od opłaty i dalej zwrotem skarżącej wniosku o udostępnienie żądanych danych z rejestru PESEL, a więc naruszeniem art. 267 i art. 261 § 2 kpa.
Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za zasadne uchylenie również poprzedzającego je postanowienia z [...] stycznia 2019 r. na podstawie art. 135 ppsa.
W następstwie tego, przy rozpoznaniu wniosku skarżącej o udostępnienie jej żądanych danych z rejestru PESEL, organ weźmie pod uwagę powyższą interpretację przepisów postępowania, w szczególności uwzględni jej wniosek o zwolnienie od opłaty za udostępnienie tych danych.
Zważywszy na powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji.
W przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stosowne rozstrzygnięcie wydane zostanie przez referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło