IV SA/Wa 946/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej trudną sytuację materialną oraz sytuację materialną osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej ani sytuacji materialnej osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia jego sytuacji materialnej, gdy strona uchyla się od złożenia wymaganych wyjaśnień.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący przebywa w Zakładzie Karnym i wskazał osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące jego sytuacji materialnej oraz sytuacji materialnej osób z nim zamieszkujących, w tym oświadczenia o dochodach, wyciągi z rachunków bankowych oraz zaświadczenie o braku dochodów z zakładu karnego. Skarżący nie wykonał wezwania sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
M. K. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r., w piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2009 r. zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W złożonych w dniu 23 lipca 2009 r. urzędowych formularzach PPF skarżący oświadczył, iż obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w C., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. W rubryce 6 formularza wniosku dotyczącej stanu rodzinnego, wnioskodawca wśród osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił pełnoletniego bratam, 2 pełnoletnie siostry oraz małoletniego siostrzeńca. Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do dochodów samego skarżącego oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, Sąd pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku , w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, o dane dotyczące jego sytuacji materialnej oraz sytuacji materialnej jego rodziny, w szczególności do złożenia:
- oświadczenia o dochodach uzyskiwanych przez osoby wskazane w rubryce 6 formularza PPF ( T. K., D. K. i E. K.) ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że ww. osoby są bezrobotne,
- wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz osoby wskazane w rubryce 6 formularza PPF rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
- oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie mieszkania, innych wydatków koniecznych ponoszonych przez osoby wskazane w rubryce 6 formularza PPF,
- zaświadczenia potwierdzającego, że skarżący przebywając w zakładzie karnym nie uzyskuje żadnych dochodów.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącej w dniu 24 sierpnia 2009 r. ( k. 27 akt sądowych). Termin zatem do wykonania powyższego wezwania upłynął w dniu 31 sierpnia 2009 r. Skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania Sądu.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cyt. ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie dochodów skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Należy mieć na uwadze, iż skarżący w formularzu wniosku, złożonym w dniu 23 lipca 2009 r. oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim bratam oraz 2 pełnoletnimi siostrami. W tym miejscu należy podkreślić, iż ocena sytuacji majątkowej skarżącego, w kontekście spełniania przez niego przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a następuje w oparciu o sytuację majątkową samego wnioskodawcy jak i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż złożenie przez skarżącego wyjaśnień w zakresie sytuacji materialnej jego oraz jego rodziny, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację oświadczenia o stanie majątkowym zawartego w nadesłanym formularzu PPF, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym się znajdują.
Do dnia dzisiejszego wnioskodawca nie przedłożył dokumentów źródłowych potwierdzających jego złą sytuację majątkową, nie złożył również żadnego oświadczenia w tym zakresie.
Wskazane powyżej okoliczności powodują ostatecznie, iż nie można w sposób rzetelny, nie budzący wątpliwości dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego, a jednocześnie uznać by wnioskodawca spełniał przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo należy podkreślić, iż referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło