IV SA/Wa 947/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jakub Linkowski ( spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędzia WSA Łukasz Krzycki Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skarg E. F. i M. P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2004r . Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska inwestycji na etapie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. -oddala skargi- IV SA/Wa 947/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r. działając na podstawie art. 48 ust.2, art. 378 ust.2 pkt l, w związku z art. 46 ust.4, pkt 1, ustawy z dnia 27 kwietnia 200lr. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 200lr. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz art. 106 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Gminy K. – uzgodnił w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na etapie decyzji o warunkach zabudowy przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy trzody chlewnej na dz. nr [...] w miejscowości M. gm. K., pod następującymi warunkami polegającymi na tym, że : 1. na etapie projektu budowlanego zostanie opracowana dokumentacja hydrogeologiczna oraz projekt prac geologicznych dla monitoringu wód podziemnych, na podstawie, którego wdrożony zostanie monitoring wód podziemnych, 2. w projekcie budowlanym zostaną zaprojektowane niecki wokół zbiorników na gnojowicę w sposób zapewniający ich szczelność oraz o odpowiedniej pojemności umożliwiającej przejęcie gnojowicy w sytuacji awarii, 3. w raporcie zostaną opisane sposoby usuwania wycieków gnojowicy i wód opadowych z niecek, z zastrzeżeniem, że niedopuszczalne jest ich odprowadzanie do kanalizacji deszczowej, 4. w projekcie budowlanym zbiorników na gnojowicę zastosowana będzie konstrukcja umożliwiająca założenie szczelnych pokryw z zaworami oddechowymi wyposażonymi w filtry z węglem aktywnym zapewniających hermetyzację zbiorników; do czasu wejścia w życie przepisu ustawy o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzającego obowiązek posiadania szczelnych, przykrytych zbiorników na gnojowicę inwestor powinien stosować inne zaproponowane w raporcie sposoby ograniczania emisji odorów – dodawanie do gnojowicy preparatu AGROZYME oraz tworzenie na powierzchni gnojowicy sztucznego kożucha z kulek z tworzywa obojętnego chemicznie. 5. zostaną zaprojektowane nasadzenia zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działki, 6. na etapie projektu budowlanego inwestor wskaże tereny będącej w jego posiadaniu, na których będzie zagospodarowana gnojowica wytwarzana na terenie fermy oraz zapewni wykorzystanie gnojowicy w sposób zgodny z ustawą o nawozach i nawożeniu oraz z Kodeksem Dobrej Praktyki Rolniczej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] podał, że wójt Gminy K. zwrócił się z wnioskiem o uzgodnienie w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na etapie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy trzody chlewnej na dz. nr [...] w miejscowości M. , gm. K. Do wniosku został załączony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowany w styczniu 2003r. W toku postępowania, inwestor uzupełnił raport o aneks sporządzony w czerwcu 2003r. przez autorów raportu oraz o kolejny aneks z czerwca 2004r. Ponadto inwestor przedstawił dodatkowe informacje dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na powietrze oraz odnośnie posiadanych gruntów, na których zamierza zagospodarować wytwarzaną na fermie gnojowicę. Projektowana hodowla trzody chlewnej w liczbie 966 DJP należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2, ust.l, pkt.7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 29.10.02 Nr 179. poz. 1490), jest więc przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art.51, ust.l, pkt l ustawy Prawo ochrony środowiska i wymaga uzgodnienia z Wojewodą. W toku postępowania zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W uzupełnieniu raportu przeanalizowano oddziaływanie projektowanej fermy trzody chlewnej na powietrze. Uwzględniono emisję z budynków inwentarskich, przeprowadzono ponownie obliczenia rozprzestrzeniana amoniaku. Przedstawiono również sposoby zapobiegania emisji odorów -dodawanie do gnojowicy preparatu AGROZYME oraz tworzenie na powierzchni gnojowicy sztucznego kożucha z kulek z tworzywa obojętnego chemicznie. W celu zapewnienia najskuteczniejszej ochrony przed odorami oraz ze względu na wchodzący w życie od 1 maja 2005r. przepis art. llb ustawy o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu nałożono na inwestora obowiązek zastosowania w projekcie budowlanym zbiorników na gnojowicę konstrukcji umożliwiającej założenie szczelnych pokryw z zaworami oddechowymi wyposażonymi w filtry z węglem aktywnym, zapewniającymi hermetyzację zbiorników. Na podstawie materiałów zebranych w przedmiotowej sprawie stwierdzono, że przyjęte rozwiązania techniczne i organizacyjne zapewnią minimalizację negatywnego wpływu na środowisko planowanej inwestycji. Nie spowoduje ona naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone postanowieniu uzgadniającym oraz w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że projektowana instalacja do hodowli trzody chlewnej, przy zastosowaniu wskazanych rozwiązań, spełniać będzie wymagania najlepszej dostępnej techniki, a przed jej oddaniem do użytku inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie zintegrowane. Zagospodarowanie wytwarzanej na fermie gnojowicy będzie się odbywać zgodnie z ustawą o nawozach i nawożeniu oraz z wymaganiami Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] zażalenie wnieśli: E. F., M. P. oraz B. D.. W zażaleniu podniesiono, że warunki podane przez Wojewodę w uzgodnieniu powinny być przez inwestora spełnione nie na etapie opracowywania projektu budowlanego, lecz już na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu planowanej inwestycji. Skarżący podkreślili, że w ich ocenie inwestor nie jest w stanie wejść w posiadanie odpowiedniego areału gruntów dla zagospodarowania co najmniej 70% gnojowicy powstającej w fermie, aby spełnić wymaganie wynikające z przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. W zażaleniu wskazano również, iż inwestor posiada obecnie kilka gospodarstw rolnych, w których prowadzi hodowlę trzody chlewnej, która jest uciążliwa dla okolicznych mieszkańców. Podniesiono również kwestię braku akceptacji społecznej dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Po rozpatrzeniu tego zażalenia Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2004r.- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. w związku z art. 106 kpa, art. 46 ust. 4 pkt 1 i art. 48 ust, 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zmianami) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490) – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Środowiska podał, że Wojewoda [...] dokonał uzgodnienia przedmiotowej inwestycji na etapie ustalania warunków zabudowy na podstawie Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzupełnień do tego Raportu oraz wyjaśnień inwestora. Uzgadniając przedmiotowe przedsięwzięcie organ I instancji określił warunki, które inwestor winien spełnić na dalszym etapie projektowania inwestycji. Organ naczelny podkreślił, że załączone do akt sprawy dokumenty wskazują na to, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem warunków w nich podanych, nie spowoduje naruszenia obowiązujących wymagań ochrony środowiska. W tym stanie rzeczy za zasadne uznano uzgodnienie przedsięwzięcia w zakresie przepisów o ochronie środowiska na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazano, szczegółowe określenie środków technicznych i metod ochrony środowiska, w związku z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, nastąpi na etapie uzgodnienia projektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, który dotyczy nieposiadania przez inwestora użytków rolnych, pozwalających na zagospodarowanie co najmniej 70% gnojowicy, która będzie powstawać w fermie po rozbudowie, Minister Środowiska stwierdził, iż przepis wprowadzający ten obowiązek wejdzie w życie z dniem 31 października 2004 r. W związku z tym nie można było wymagać od inwestora spełnienia tego obowiązku przed wejściem w życie tego przepisu. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, żądanie, aby inwestor posiadał odpowiednie użytki rolne już na etapie lokalizacji inwestycji jest niezasadne. Spełnienie tego wymogu oznaczałoby bowiem dla inwestora konieczność wejścia w posiadanie areału szacowanego wg. samych skarżących na ok. [...] ha gruntu, bez gwarancji pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy warunków zabudowy planowanego przedsięwzięcia. Wskazano, iż zgodnie z przepisami z zakresu zagospodarowania przestrzennego, podejmowana przez organ gminy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu, nie narusza prawa własności, ani uprawnień osób trzecich i w odniesieniu do tego samego terenu może być wydana więcej niż jednemu wnioskodawcy. To zaś oznacza, że w postępowaniu dotyczącym rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ administracji nie badał uprawnień inwestora do terenu objętego wnioskiem. Skoro zatem na tym etapie inwestor nie musi posiadać tytułu prawnego do terenu pod lokalizację planowanego obiektu, to nie można wymagać, aby wykazał się posiadaniem terenu związanego z funkcjonowaniem tego obiektu W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że postanowienie Wojewody [...] nie naruszało prawa i dlatego utrzymał je w mocy. Na powyższe postanowienie Ministra Środowiska skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. F. oraz M. P. W skargach podniesiono, że inwestor nie posiada odpowiedniej ilości gruntów do zagospodarowania gnojowicy powstałej w trakcie hodowli trzody. Wskazano, że powstanie tak dużej fermy trzody chlewnej będzie bardzo uciążliwe dla otoczenia i w związku z tym przedsięwzięcie to nie znajduje akceptacji społecznej. Wskazano, że teren, na którym ma powstać ferma jest terenem upraw polowych a nie przemysłowego tuczu trzody chlewnej. Skarżący podnieśli także, że organy administracji działające w sprawie nie brały pod uwagę, że inwestor nie dotrzymywał terminów do złożenia raportu, aneksów i wyjasnień, co utrudniało stronom postępowania zapoznanie się z tymi dokumentami. Skarżący wskazali również, że ich zdaniem niedopuszczalna jest sytuacja, w której inwestor najpierw wybuduje fermę hodowlaną a dopiero później będzie się starał o pozyskanie gruntów, na których będzie mógł zagospodarować powstałą w procesie hodowli gnojowicę. W odpowiedzi na skargi Minister Środowiska wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Środowiska, którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] uzgadniające (pod wymienionymi warunkami) w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na etapie decyzji o warunkach zabudowy przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy trzody chlewnej. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest dokonanie oceny legalności tego orzeczenia tj. ustalenie, czy zaskarżone postanowienie było zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem ustalającym warunki zabudowy i zagospodarowania ternu, lecz jedynie uzgadnia w zakresie ochrony środowiska przedsięwzięcie, dla którego mogą być ustalone warunki zabudowy. Należy stwierdzić, że w postępowaniu przed organem wojewódzkim zgromadzono stosowny materiał dowodowy. W aktach sprawy znajduje się raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w 2003r. przez zespół biegłych posiadających uprawnionych do sporządzania tego rodzaju dokumentów. Raport ten był dwukrotnie uzupełniany w toku postępowania administracyjnego. W czerwcu 2003r. sporządzono aneks do tego raportu zaś ponownie uzupełniono raport w maju 2004r., dokonując analizy wpływu projektowanej fermy trzody chlewnej na stan powietrza. Przedstawiono także możliwe rozwiązania techniczne, których zastosowanie zapobiegnie emisji odorów ze zbiorników służących do przechowywania gnojowicy. W raporcie stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja, przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych- nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych norm uciążliwości dla środowiska. W raporcie wskazano szereg zaleceń mających na celu zapewnienie pełnej ochrony środowiska naturalnego oraz minimalizację niekorzystnego wpływu inwestycji na tereny sąsiednie. W postanowieniu organu wojewódzkiego, utrzymanym w mocy przez Ministra Środowiska, zalecenia te znalazły odzwierciedlenie w postaci 6 punktów-warunków, pod którymi dokonano uzgodnienia. Realizacja inwestycji zgodnie z tymi warunkami zapewni zminimalizowanie oddziaływanie inwestycji na otoczenie i zgodność z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Odnosząc się do podnoszonego w skargach zarzutu (podnoszonego także w toku postępowania administracyjnego), że inwestor nie dysponuje takim areałem gruntów, aby mógł zagospodarować co najmniej 70% powstającej w fermie hodowlanej gnojowicy, stwierdzić należy, że przepis wprowadzający ten obowiązek tj. art. 11a ustawy z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2000r. Nr 89, poz.991ze zm.) wszedł w życie z dniem 31 października 2004r. W związku z tym organy administracji wydając swoje orzeczenia przed tą datą nie mogły stosować tego przepisu. Podnoszone natomiast przez skarżących kwestie dotyczące przewidywanej uciążliwości hodowli trzody chlewnej jak też brak akceptacji społeczności lokalnej dla przedmiotowej inwestycji, nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania, ponieważ Sąd badał jedynie legalność zaskarżonego postanowienia. Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] nie naruszają prawa w stopniu uzasadniający ich uchylenie. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.