IV SA/Wa 947/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-13
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów naraziłoby ją na uszczerbek utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku, gdy jedynym dochodem jest niska emerytura, a wnioskodawczyni nie posiada majątku ani oszczędności, a jej dochód wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wniosła skargę na postanowienie Ministra Gospodarki odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jest osobą samotną, starszą i schorowaną, a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 804,60 zł netto, z której musi pokryć koszty opieki, leków i bieżących wydatków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić S. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia zwolnić S. K. od kosztów sądowych.
S. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia
2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie stwierdzenia przejścia przedsiębiorstwa na własność Państwa.
Po doręczeniu skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego
w wysokości 100 zł, S. K. w terminie do dokonania opłaty zwróciła się
do Sądu z prośbą o przyznanie prawa pomocy. W złożonym w dniu 24 czerwca
2010 r. wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, iż jest osobą samotną, starszą (78 lat) i schorowaną. Jedyne źródło dochodu stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 804,60 zł (netto). Dodatek pielęgnacyjny w wysokości 160 zł przeznaczony jest na opłacenie opieki. Skarżąca posiada stary dom o pow. ok. 90 m2. Wymieniła następujące wydatki miesięczne: telefon: 40 zł, energia elektryczna; 40 zł, lekarstwa: 150 zł, opłata za wodę: 5 zł, odzież: 40 zł, opał: 75 zł, gaz: 45 zł, środki czystości: 25 zł, opłata za opiekę: 150 zł, wyżywienie: ok. 250 zł.
Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Przepis art. 243 § 1 cyt. wyżej ustawi stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że wykazała, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawczyni utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 804,60 zł, poza mieszkaniem o pow. 90 m nie posiada żadnego majątku, oszczędności pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych, należało uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z podanych informacji wynika, iż uzyskiwany przez skarżącą dochód wystarcza na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzić należy, że przedstawione przez wnioskodawczynię informacje pozwalają uznać, że poniesienie przez nią kosztów sądowych, w tym uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł, mogłoby ją narazić na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło