IV SA/Wa 947/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na usunięcie drzew postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. E. F., pomimo wezwania w piśmie z dnia 21 maja 2016 r. do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest: a) wyciągów z posiadanych przez nią oraz jej męża rachunków bankowych; b) aktualnego zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia skarżącej; c) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez męża skarżącej emerytury; d) zaświadczenia w sprawie płatności bezpośrednich lub innych świadczeń wypłacanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; e) kopii umowy kredytowej, na podstawie której udzielono kredytu wskazanego przez nią w rubryce nr 11 formularza wniosku oraz f) kopii dokumentów wskazujących wysokość niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym - nie złożyła wymaganych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie - doręczone w dniu 25 maja 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 31 akt sprawy) - nadesłała do Sądu pismo z dnia 31 maja 2016 r., w którym oświadczyła, że nie zamierza korzystać w sprawie z pomocy adwokata lub racy prawnego, a domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Zastrzegła przy tym, że nie wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na dochody, lecz ze względu na przedmiot sprawy. Stwierdziła, że to Państwo uchwaliło prawo zbyt daleko ingerujące w przysługujące jej prawo własności i "uwikłało" ją w nienależne koszty. Wskazała, że postępowanie w sprawie wyrębu drzewa jest bezpłatne, dlatego jej zdaniem, na zasadzie analogii, powinna być również zwolniona od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że świetle jednoznacznej treści art. 246 § 2 ppsa jedynym kryterium, od jakiego ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy – także poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - ma charakter materialny. Jest nim brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stąd przekonanie skarżącej o tym, że przepisy prawa nadmiernie ograniczają przysługujące jej prawo własności nieruchomości, nie ma żądnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o zwolnieniu jej od kosztów sądowych. Odnosząc się z kolej do twierdzenia strony, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na przedmiot sprawy i powinna być zwolniona od kosztów sądowych "na zasadzie analogii", ponieważ bezpłatne jest postępowanie o wyrąb drzewa, należy wskazać, że w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie odmowy udzielania zezwolenia na usunięcie drzew, ustawodawca nie przewidział zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Niedopuszczalne jest natomiast rozstrzygniecie w tym zakresie poprzez zastosowanie analogii do jakiegokolwiek innego postępowania. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskującej, jeżeli ona sama uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.