IV SA/Wa 949/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-29

Skład orzekający: Alina Balicka, Izabella Janson, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, opierając się na nowych dowodach i okolicznościach, które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji lub zostały sporządzone po tym dniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wątpliwości dotyczące użytkowania działek istniały już w toku pierwotnego postępowania, a nowe dowody (oświadczenia z 2005 r.) nie istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji (grudzień 2004 r.). Ponadto, organ nie może wznowić postępowania tylko z powodu zmiany oceny materiału dowodowego, jeśli fakty były znane organowi wydającemu pierwotną decyzję. W związku z tym, zaskarżona decyzja, oparta na wadliwie wznowionym postępowaniu, została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Po przyznaniu płatności decyzją z grudnia 2004 r., organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i uchylił pierwotną decyzję, odmawiając płatności, argumentując, że faktycznym użytkownikiem spornych działek był inny rolnik. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżąca podnosiła, że była faktycznym użytkownikiem działek, a drugi rolnik wykonywał jedynie prace polowe na jej zlecenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Z. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...] lok. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskutek odwołania B. B. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w Z. z dnia [...] stycznia 2006 r. uchylającą decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z dnia [...] grudnia 2004 r. i jednocześnie odmawiającej B. B. przyznania tych płatności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dnia 14 czerwca 2004 r. B. B. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...], położonych w obrębie wsi S., gmina P., na które wniosek o przyznanie płatności złożył również inny producent rolny - A. Z. Skarżąca wezwana do złożenia wyjaśnień w sprawie, oświadczyła, że jest współwłaścicielką i dzierżawcą spornych działek i na tę okoliczność przedłożyła umowę użyczenia, akt notarialny i zaświadczenie z Urzędu Gminy P. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego [...] przyznał skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu [...] lipca 2005 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji, które umorzył decyzją z dnia [...] września 2005 r. Następnie organ pierwszej instancji w dniu [...]listopada 2005 r. wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż faktycznym użytkownikiem działek nr [...],[...] i [...] jest A. Z., który przedstawił oświadczenie T. K. i T. W. oraz zaświadczenie sołtysa wsi S. potwierdzające użytkowanie przez niego przedmiotowych działek w 2004 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego w Z. uchylił dotychczasową decyzję i odmówił B. B. przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. B. podnosząc, iż to ona jest faktycznym użytkownikiem spornych działek, natomiast A. Z. wykonywał jedynie na jej zlecenie prace polowe za wynagrodzeniem w postaci zboża, słomy i siana. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy kwestionowaną przez skarżącą decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Z. Podniósł, iż odwołująca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, w szczególności oświadczeń osób, które potwierdziłyby jej wyjaśnienia. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła B. B. Skarżąca podniosła, iż A. Z. nie był użytkownikiem działek nr [...],[...] i [...], a jedynie wykonywał usługę na tych działkach na podstawie ustnej umowy, której świadkiem był mąż skarżącej D. K. Ponadto podała, że A. Z. nienależycie wykonywał zlecone prace i w 2005 r. usługi te zostały zlecone innej osobie (p. G.), z którym została spisana umowa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami ani zarzutami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przede wszystkim należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieńiowym, które ma charakter nadzwyczajny zmierzający do usuwania następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogą wpływać na treść decyzji administracyjnej i jej skutki prawne. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego jako podstawę prawną wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu B. B. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ ogólnikowo podał, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, nie konkretyzując ani nowych okoliczności jak również dowodów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa istnieje możliwość wznowienia postępowania, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. W związku z powyższym powiedzieć należy, że wzruszenie decyzji będzie możliwe jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowody lub okoliczności muszą istnieć w dniu wydania decyzji, 4) dowód lub okoliczność nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, które uzasadniałyby wydanie decyzji na podstawie art., 151 § 1 pkt 1 kpa. Należy bowiem zauważyć, iż wątpliwości organu w zakresie użytkowania przez skarżącą działek o numerach ewidencyjnych [...],[...] i [...] wystąpiły już w toku postępowania zwykłego, a spowodowane zostały wskazaniem tych działek we wniosku złożonym przez A. Z. Prowadzone było postępowanie wyjaśniające, w toku którego A. Z. złożył w dniu 25 sierpnia 2004 r. (tj. przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r.) zaświadczenie wystawione przez sołtysa wsi S. - J. M. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. w uzasadnieniu decyzji wznowieniowej z dnia [...] stycznia 2006 r. powołał się na oświadczenie sołtysa J. M. z dnia 30 czerwca 2005 r, w którym potwierdziła, że cyt. " złożone przez nią zaświadczenie z dnia 25 sierpnia 2004 roku podtrzymuje". Podnieść w tym miejscu wypada, że okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa są to okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny ani odmienna ocena faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję nie uzasadniają wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r., IV SA 436/87). Nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu, a taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Nie można uznać także za nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa oświadczeń T. K. i T. W. mających zdaniem organu pierwszej instancji wskazywać na użytkowanie przez A. Z. spornych działek w 2004 r. Jak wynika z treści tych oświadczeń, zostały one sporządzone w 2005 r., a zatem dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji uchylonej w postępowaniu wznowieniowym. Ponadto dowody te nie pozwalają na jednoznaczne podważenie ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca w postępowaniu zwykłym wyjaśniała, że A. Z. świadczył usługi, tj. wykonywał prace sprzętem rolniczym na spornych działkach. T. K. oświadczył, iż pomagał przy zbiorze żyta, które kosił kombajnem T. W., zaś ten potwierdził wykonanie koszenia kombajnem z racji prowadzenia w tym zakresie usług. Powyższe okoliczności wskazują, że w postępowaniu administracyjnym nie zostały wykazane konieczne przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] grudnia 2004 r. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło