IV SA/Wa 949/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wniosek o wymeldowanie S. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. złożyła w dniu [...] grudnia 2011r. jego była żona I. K. Organ pierwszej instancji tj. Prezydent W. przesłuchał wymienione wyżej osoby i decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. orzekł zgodnie z wnioskiem. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. K. podnosząc, że nigdy nie opuścił spornego lokalu z zamiarem stałego zamieszkiwania w innym miejscu. Jego wyjazd miał charakter czasowy, w domu pozostawił swoje osobiste rzeczy, które podczas jego nieobecności wnioskodawczyni spakowała i wyniosła do piwnicy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przesłanka opuszczenia lokalu przez S. K. została spełniona, co ustalono w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Wyrokiem zaocznym z dnia 5 stycznia 2011r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy [...] orzekł rozwód pomiędzy małżonkami oraz eksmisję S. K. z przedmiotowego lokalu. I. K. wnosząc o wymeldowanie byłego męża wskazała, że były mąż opuścił lokal dobrowolnie w dniu 4 września 2011r. Tę okoliczność potwierdził również skarżący. W ocenie organu zgodne wyjaśnienia stron postępowania pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal nie jest miejscem stałego pobytu skarżącego, w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne. Dalej organ stwierdził, że skarżący w odwołaniu twierdził, że opuścił miejsce pobytu stałego jedynie czasowo i pozostawił swoje rzeczy w lokalu. W ocenie organu skarżący nie podjął żadnych kroków prawnych, które pozwoliłyby mu na powrót do przedmiotowego lokalu. Ponadto sąd powszechny orzekł eksmisję S. K. ze spornego lokalu i zdaniem Wojewody tenże opuszczając lokal wykonał prawomocny wyrok. Dalej stwierdzono, że zamiar powrotu nie może być wyprowadzany wyłącznie w oparciu o gołosłowne stwierdzenia skarżącego. S. K. w skardze do sądu administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że organ błędnie ustalił, iż opuścił mieszkanie z zamiarem opuszczenia je na stałe. Opuszczenie miało charakter czasowy i wiązało się z podjęciem pracy poza W. Nadto wyjeżdżając z W. nie wykonał dobrowolnie wyroku eksmisyjnego bowiem nie miał wiedzy o toczącej się rozprawie rozwodowej. Podjął kroki w celu wznowienia tego postępowania. Nie przenosił swoich rzeczy do garażu, lecz zrobiła to była żona wykorzystując nieobecność skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku meldunkowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że zadanie organu polega m.in. na gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Temu zadaniu towarzyszy obowiązek meldunkowy wynikający wprost z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, stanowiący, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego z wniosku byłej żony zostało wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego. W dniu 4 września 2011r. S. K. opuścił lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały i ta okoliczność jest bezsporna. W wigilię tego samego roku przybył do W. i niewątpliwie po świętach Bożego Narodzenia stawił się do urzędu, gdzie złożył wyjaśnienia w sprawie o wymeldowanie. Stwierdził wówczas, że nie mieszka obecnie w miejscu zameldowania, wyszedł z lokalu we wrześniu 2011r. Potwierdził, że została orzeczona w stosunku do niego eksmisja sądowa z omawianego adresu. W oparciu o powyższe twierdzenia organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Składając natomiast odwołanie skarżący wyraźnie twierdził, że nie opuścił spornego lokalu z zamiarem stałego zamieszkiwania w innym miejscu. Jego wyjazd miał charakter czasowy, w domu pozostawił swoje osobiste rzeczy, które podczas jego nieobecności wnioskodawczyni spakowała i wyniosła do piwnicy. Skoro strona zakwestionowała przesłankę o trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu to obowiązkiem Wojewody było wyjaśnienie tej okoliczności, zwłaszcza, że od opuszczenia lokalu minęło zaledwie cztery miesiące. Oczywiście kwestia odstępu czasu miedzy opuszczeniem, a wydaniem decyzji nie jest przesądzająca, nie mniej w niniejszej sytuacji ma znaczenie. Wskazywać może bowiem – co zostało wyeksponowane w odwołaniu – na jedynie czasowe opuszczenie miejsca stałego pobytu i wolę powrotu skarżącego pod adres stałego zameldowania, zwłaszcza, że – jak wynika z jego twierdzeń – z wyjazdem nie wiązał konkretnych planów przeniesienia swojego centrum życiowego do innego miejsca. Za przedwczesne w świetle dowodów posiadanych przez organ było twierdzenie, że skarżący opuszczając miejsce zamieszkania dobrowolnie wykonał wyrok orzekający eksmisję. Otóż najwcześniejszą datą kiedy bezspornie wiadomo w oparciu o wąski materiał dowodowy, że skarżący powziął wiadomość o wyroku zaocznym eksmisyjnym jest dzień przesłuchania w urzędzie czyli [...] grudnia 2011r. Nie wynika z żadnego dowodu, aby we wrześniu 2011r. miał takową wiedzę i opuszczał lokal ze względu na treść owego wyroku. Organ drugiej instancji ma obowiązek rozpatrzeć ponownie sprawę. Oznacza to, że ma obowiązek ustosunkować się także do zarzutów odwołania, w tym rozważyć kwestie w nim podniesione. Jeżeli zatem skarżący kwestionował trwałość opuszczenia lokalu obowiązkiem Wojewody było zbadanie tej okoliczności. Jedynym materiałem dowodowym, na jakim oparł się zarówno Prezydent, jak i Wojewoda były krótkie wyjaśnienia stron, w oparciu o które nie można ocenić czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały. Oznacza to konieczność poszerzenia materiału dowodowego, zgodnie z dyspozycją art. 136 kpa. Zgodnie z przywołanym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić, także z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, czyli w niniejszej sprawie Prezydentowi W. Dalej zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu wyjaśnienia stron złożone na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji nie są wystarczającym materiałem, aby wydać w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie wobec istotnych dla jego treści takich okoliczność jak dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu. Skarżący przesłuchiwany w dniu [...] grudnia 2011r. nie twierdził, że wyprowadził się definitywnie z lokalu przy ul.[...]. Jeżeli zatem w odwołaniu podnosił, że jego nieobecność była czasowa organ odwoławczy nie miał żadnych przesłanek, aby – w oparciu o zgromadzany w sprawie materiał dowodowy przyjąć tezę, iż wyprowadzka ta miała charakter trwałego opuszczenia miejsca zameldowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie podjął działań prawnych w celu powrotu do spornego lokalu nie ma znaczenia dla sprawy. Skarżący nie podejmował takich kroków bowiem – jak wynika to z jego twierdzeń – nie musiał, gdyż wyjazd jego miał charakter czasowego opuszczenia lokalu, do którego w każdej chwili mógł wrócić. W konsekwencji w ocenie Sądu ocena stanu faktycznego dokonana przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji nie znajduje usprawiedliwienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Uznając zatem, że doszło do naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7 kpa , 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 c) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.