IV SA/Wa 950/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-09

Skład orzekający: Alina Balicka, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dowód osobisty wydany osobie nieposiadającej obywatelstwa polskiego w dniu jego wydania może zostać stwierdzony jako nieważny?
Ratio decidendi
Dowód osobisty jest dokumentem poświadczającym obywatelstwo polskie i jego wydanie jest uzależnione od posiadania obywatelstwa polskiego w dniu wydania. Wydanie dowodu osobistego osobie, która w dniu jego wydania nie posiadała obywatelstwa polskiego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i uzasadnia stwierdzenie nieważności takiego dowodu.
Stan faktyczny
Z. L. złożyła wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz z zaświadczeniem Kancelarii Prezydenta RP, które uzależniało nadanie obywatelstwa polskiego od złożenia dowodu utraty obywatelstwa obcego w ciągu dwóch lat od postanowienia Prezydenta. Dowód osobisty został wydany w maju 2008 r., jednak w tym czasie skarżąca nie posiadała obywatelstwa polskiego. W 2009 r. złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się obywatelstwa obcego, co nie miało wpływu na ocenę posiadania obywatelstwa polskiego w dniu wydania dowodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 r. sprawy ze skargi Z. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowodu osobistego - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wojewoda [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 43 ust. 4 i art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2011 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności dowodu osobistego serii [...] nr [...], wydanego w dniu [...] maja 2008 r. przez Prezydenta W. na imię i nazwisko Z. L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] powołując się na art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że dowód osobisty jest dokumentem poświadczającym obywatelstwo polskie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Z. L. w dniu 31 marca 2008 r. złożyła w Delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] wniosek o wydanie dowodu osobistego, do którego dołączyła zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2008 r. wystawione przez Kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że nadanie obywatelstwa polskiego uzależnione zostało od złożenia w okresie dwóch lat od daty wydania postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ([...] grudnia 2007 r.) dowodu utraty lub zwolnienia z dotychczas posiadanego obywatelstwa. Prezydent W., w oparciu o powyższe zaświadczenie, w dniu [...] maja 2008 r. wydał Z. L. dowód osobisty serii [...]. W tym stanie faktycznym Wojewoda [...] uznał, że czynność Prezydenta W., tj. wydanie w dniu [...] maja 2008 r. dowodu osobistego Z. L., została dokonana przedwcześnie, gdyż w dacie tej Z. L. nie posiadała obywatelstwa polskiego. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. U. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77, 7, 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, iż skarżąca nie posiada obywatelstwa polskiego. Organ nie uwzględnił okoliczności, że w dniu 18 marca 2009 r. skarżąca złożyła w organie administracji w miejscu swojego ostatniego miejsca zamieszkania na U. oświadczenie o zrzeczeniu się obywatelstwa [...], organ ten odebrał wówczas od niej [...] dowód osobisty i paszport. W przekonaniu skarżącej świadczy to o pozbawieniu jej obywatelstwa [...]. Informacja ta została przekazana organowi z zaznaczeniem, iż nie jest dla strony jasne, czy zgodnie z prawem [...], złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się obywatelstwa [...] jest wystarczające do jego utraty i czy w następstwie tego oświadczenia skarżąca uzyskała obywatelstwo polskie na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2007 r. Organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tych okoliczności, przyjmując jednocześnie, że skarżąca nie posiada obywatelstwa polskiego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych. Skarżąca udokumentowała również zmianę nazwiska z L. na U. dołączając do skargi kopię odpisu skróconego aktu małżeństwa, z którego wynika, że w dniu [...] czerwca 2010 r. Z. L. i T. U. zawarli związek małżeński i po zawarciu małżeństwa kobieta będzie nosić nazwisko U. . Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W szczególności w postępowaniu administracyjnym w dostateczny sposób wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy, niezbędne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 43 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). W świetle powyższego przepisu dowód osobisty wydany z naruszeniem przepisów ustawy podlega unieważnieniu w drodze decyzji administracyjnej oraz obowiązkowi zwrotu z dniem uprawomocnienia się tej decyzji. W ocenie Sądu, działające w sprawie organy słusznie uznały, że zachodzi przesłanka do unieważnienia dowodu osobistego serii [...] nr [...], wystawionego na nazwisko Z. L. w dniu [...] maja 2008 r. przez Prezydenta W., ze względu na wydanie przedmiotowego dowodu osobistego z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z przepisem art. 1 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy dowód osobisty jest dokumentem poświadczającym obywatelstwo polskie. Wykładnia literalna tego przepisu wskazuje jednoznacznie, iż wydanie dowodu osobistego jest uzależnione od posiadania obywatelstwa polskiego. Organ prowadząc przedmiotowe postępowanie zobowiązany był ustalić, czy Z. L., obecnie U. , w dacie wydania jej dowodu osobistego, tj. w dniu [...] maja 2008 r. posiadała obywatelstwo polskie. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca do wniosku o wydanie dowodu osobistego dołączyła zaświadczenie Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2008 r., z którego wynika, że postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2007 r. nadanie obywatelstwa polskiego Pani Z. L. uzależnione zostało od złożenia w okresie dwóch lat od daty wydania postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dowodu utraty lub zwolnienia z dotychczas posiadanego obywatelstwa. Z powyższego wynika, że skarżąca wystąpiła do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie jej obywatelstwa polskiego w trybie art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353, ze zm.). Tryb postępowania w sprawach o nadanie obywatelstwa polskiego uregulowany został rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego oraz wzorów zaświadczeń i wniosków ( Dz. U. Nr 18, poz. 231, ze zm.). Zgodnie z § 9 i 10 tego rozporządzenia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydaje postanowienie o nadaniu obywatelstwa polskiego lub wydaje postanowienie o uzależnieniu nadania obywatelstwa polskiego od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego. Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w tych sprawach są ostateczne. Na podstawie tych postanowień szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wydaje odpowiednio zaświadczenie o nadaniu obywatelstwa polskiego lub zaświadczenie o uzależnieniu nadania obywatelstwa polskiego od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia obywatelstwa obcego, których oryginały Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przekazuje właściwemu wojewodzie lub ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, w celu doręczenia wnioskodawcy za pośrednictwem starosty lub konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca składając wniosek o wydanie dowodu osobistego nie legitymowała się zaświadczeniem szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynikałoby, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem nadał skarżącej obywatelstwo polskie. Skarżąca natomiast, legitymowała się jedynie zaświadczeniem, z którego wynikało, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] grudnia 2007 r. wydał postanowienie, w którym nadanie obywatelstwa polskiego Z. L. uzależnił od złożenia w okresie dwóch lat od daty tego postanowienia dowodu utraty lub zwolnienia z dotychczas posiadanego obywatelstwa. Treść tego zaświadczenia nie poświadczała posiadania przez skarżącą obywatelstwa polskiego. W tych okolicznościach wydanie skarżącej w dniu [...] maja 2008 r. dowodu osobistego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności art. 1 ust. 3 pkt 2, gdyż został wydany osobie nieposiadającej w dniu jego wydania obywatelstwa polskiego. Okoliczność ta z kolei dawała podstawę do wydania decyzji o unieważnieniu dowodu osobistego, wystawionego na nazwisko Z. L.. Fakt złożenia przez skarżącą w dniu 18 marca 2009 r., w organie administracji w miejscu swojego ostatniego miejsca zamieszkania na U. oświadczenia o zrzeczeniu się obywatelstwa [...], pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Okoliczność ta, może podlegać ocenie w postępowaniu w sprawie o nadanie skarżącej obywatelstwa polskiego. Nie wpływa natomiast na fakt, że w dniu [...] maja 2008 r. skarżąca nie legitymowała się obywatelstwem polskim. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło